Siglir tar il cuntegn
cuntegn

Archivar recumonda Rumantsch - quarta lingua naziunala svizra

Ils 20 da favrer 1938, en ina votaziun istorica, han ils umens Svizzers accordà al rumantsch il status da quarta lingua naziunala svizra, e quai cun var 92 % vuschs en favur. In resultat spectacularmain cler.

Ni Italians, ni Tudais-chs, Rumantschs vulains restar
Autur: Peider Lansel

Sur ils onns e decennis èn gia plirs anniversaris radunds vegnids commemorads e festivads.

Els èn era stads motiv per retrospectivas, commentaris e discussiuns sin las undas da Radio e Televisiun Svizra rumantscha.

Scuntrada rumantscha 1988 a Scuol
Legenda: RTR a la Scuntrada rumantscha 1988 a Scuol RTR

Nossa schelta ord l'archiv RTR duai laschar reviver las circumstanzas e l’atmosfera dal temp enturn la votaziun 1938 e sche la renconuschientscha dal rumantsch sco lingua naziunala ha gì, gea u na, in effect sin pievel e moviment rumantsch.

Co tut ha cumenzà davent da l'onn 1933

En l’Italia faschista vulevan vuschs virulentas “manar a chasa” en l’imperi da Mussolini ils latins dal Tessin e dal Grischun. Da l'intern da la Svizra smanatschava la germanisaziun latenta.

Legenda: Guardar il video Rumantsch 4a lingua naziunala - mobilisaziun e votaziun 1938 (Svizra rumantscha, 21-02-1988). Durada 05:35 minutas.
Or da L'archivar recumonda dals 21.02.1988.

Ils promoturs principals

1937 - Cusseglier federal Philipp Etter e cumissiuns parlamentarias visitan la Rumantschia

Dal 1938 al 2013 – consequenzas ed effects dal plebiscit istoric

Legenda: Guardar il video Rumantsch, lingua naziunala svizra - in panorama dal 1938 ad ozendi (RTR 09-12-2013). Durada 06:21 minutas.
Or da L'archivar recumonda dals 09.12.2013.

Rumantschs giuvens, 1938 ed ozendi

Legenda: Guardar il video Telesguard dals 20.02.2013. Durada 03:05 minutas.
Or da L'archivar recumonda dals 20.02.2013.

1971 – var 40 onns pli tard – temp da pasch e conjunctur'auta

Nua era restada la schientscha dals Rumantschs per lur lingua naziunala?

Legenda: Guardar il video Mora il rumantsch? Film da Bernhard von Arx e Mic Feuerstein (Il Balcun tort, 07-11-1971). Durada 00:01 minutas.
Or da L'archivar recumonda dals 07.11.1971.