Il cunfin rumantsch e tudestg è era il cunfin catolic e refurmà

In Engiadina Bassa ha durà la refurmaziun radund 50 onns fin enturn l’onn 1530. Unic ils Taraspers èn restads catolics, tut ils auters èn daventads refurmads.

Il chastè da Tarsp e davant ina chapella. Bild in Lightbox öffnen.

Legenda da maletgs: Catolizissem e chasté – la ierta austriaca da Tarasp. RTR, Isabelle Jaeger

Mintga vitg ha sia istorgia. Wolfin à Porta, Lüzza Glianschel, il pader Paulus, Chasper Chiampell ed anc auters han influenzà l’introducziun da la refurmaziun en l'Engiadina Bassa – e quella ha durà radund 50 onns.

Unic Tarasp è restà catolic

Che Tarasp è restà catolic è la consequenza dad ina decisiun en Austria: Politicamain era Tarasp attatgà a l’Austria, ma la baselgia avevan els ensemen cun il vitg da Scuol. Ils Austriacs han realisà la situaziun ed han fabritgà als da Tarasp in'atgna baselgia.

Tras questa decisiun da la regenza a Puntina (Innsbruck) èsi vegnì tar la separaziun tranter ils dus vitgs. Scuol e daventà l'onn 1530 refurmà. Tarasp è restà enclava austriaca fin il 1803. Anc oz vala Tarasp sco vitg catolic, malgrà che la dominanza catolica n'è betg pli uschia clera.

La germanisaziun sco mez encunter la cretta refurmada

Per sfurzar ils Engiadinais da surpigliar la cretta catolica han ils Austriacs germanisà il Vnuost, che tutga oz tar l'Italia. Quella giada vegniva discurrì en il Vnuost be rumantsch.

«Romanisch diese kezerisch barbarische Sprach» uschia il parair dals Austriacs. Ma tut è stat invan. Oz è il cunfin tranter ils pajais tant il cunfin tranter rumantsch e tudestg sco er il cunfin tranter catolic e refurmà.

RR actualitad 08:20