Siglir tar il cuntegn

Header

Legenda: Passa ina tonna tschics han las equipas da nettegiament gì d’allontanar da la paraid a Seattle. Visitadras ed indigens han dentant bain svelt puspè emplenì la paraid da 16,5 meters cun schlogns. Keystone
cuntegn

«Bazooka», borlas e mitus Il tschic – amà e tuttina betg adina giavischà

L’istorgia dal schlogn va enavos fin en il temp da crap, nua ch’ils umans duvravan la rascha da las plantas per fixar ils pizs vid lur spadas. Per che la rascha daventa loma, han els tschiccà ella en bucca.

Il tschic en la furma sco che nus enconuschain oz datti dapi bun 150 onns. La basa per la massa da gumma ha creà l’American Thomas Adams. El ha gì l’idea da producir ord Chicle tschics. Chicle è ina massa liquida che vegn ord da las plantas dal Chicozapote en l’America dal sid.

Legenda: Chicle, il tschic natiral è in extract da plantas ch'ins po er anc oz cumprar. chicle-kaugummi

Cunquai ch'ils emprims experiments da vulair producir ord Chicle giugarets u rodas da gumma n'han betg funcziunà, ha Thomas Adams midà strategia e cumenzà a vender schlogns ord Chicle. Curt suenter ha William Wrigley da Chicago savurà l’affar ed ha lantschà in’acziun da reclama en tut il pajais per ils tschics «Wrigley's Spearmint».  

Las emprimas regurdientschas che las bleras ed ils blers da nus han vid l'emprim tschic è la marca «Bazooka». Ina massa en colur rosa, che permetta da far – cun in pau exercizi – grondas vaschias:

Legenda: La producziun dal «Bazooka» aveva cumenzà durant il temp da la Segunda Guerra mundiala. Bazooka Bubble Gum

Products da la natira èn dentant restads alternativas per il tschic ch'ins cumpra en butia. Jon Martin Heinrich da Vnà ha per exempel emprendì da ses bab co ch'ins fa ord la rascha in tschic.

Las numerusas versiuns da tschics ch'i dat ozendi èn per regla producids ord ieli mineral en cumbinaziun cun polymer ed ils differents aromas. Las interpresas n'èn dentant betg obliadas da tradir lur recept per far ils tschics. La gronda part dals tschics èn uss senza zutger. Tuttina na remplazza il tschic betg il barschun da dents, suttastritga la dentista Sursilvana, Elena Cathomen.

Legenda: La dentista Elena Cathomen vesa tuttina avantatgs ch'il tschic po avair. mad

Il tschic è en media en trais da quatter buccas.

Il tschic n’è betg nutriment, dentant vegn el mastgà cunter e per bler. Studis scientifics a reguard il diever datti blers, dentant na datti betg propi cumprovas per quests motivs:

  • lungurella
  • distracziun
  • concentraziun
  • nausch flad en bucca
  • gnervusadad
  • per remplazzar insatge auter

Il dismetter il schlogn – in product che vegn fatg ord ieli mineral – è ina problematica che occupa tant las equipas ch’èn responsablas per vias e plazzas nettas en las vischnancas e citads, sco er per exempel las pedellas en scola.

audio
«Bazooka», borlas e mitus: Il tschic – amà, e tuttina betg adina giavischà
39:01 min, Marella dals 24.10.2021.
laschar ir. Durada: 39:01 minutas.

Mintgin da nus  tschicca en media 100 tschics l’onn

En scola è il schlogn per regla scumandà, tuttina tatgan las gummas elasticas qua e là sut in banc da scola, per terra sin via u vid ina paraid.

Legenda: Savens tatga in u l'auter tschic sut la maisa en. Er en las scolas. RTR, Anna Caprez

Gista uschè blera lavur per allontanar ils tschics en scola, ha Ludwig Magni che è pedel a La Punt Chamues-ch, cun prender davent ils tschics vid las maisas u er zuppads sut las sutgas che creschids han deponì a la zuppada.

Interessant da savair

Avrir la box Serrar la box
  • Fin ch’in tschic è schlià cumplettamain cuzza quai en media tschintg onns
  • En media mastga mintgin da nus 400g tschics l’onn. Tar ils giuvenils s’augmenta quella cifra sin 2 kilos.
  • L'allontanament da schlogns è char. Savens custass la lavur da sgrattar davent da plazzas e trottuars ils tschics, gista tant sco catramar danovamain il terren.
  • Il tschic na remplazza dentant mai il nettegiar ils dents cun in barschun.
  • La pli gronda vaschia cun in tschic ha savì far l'Americana Susan Montgomery Williams (1961 – 2008). Dal 1994 ha ella cuntaschì il record mundial cun ina vaschia da 58,4 cm diameter. Ses record vala anc oz!

Artitgels legids il pli savens

Scrollar a sanestra Scrollar a dretga