La politica da pussanza è enavos – senza cumpromiss, pli ferma e dominanta che dapi decennis betg pli. En blers conflicts vala puspè la fermezza enstagl dal dialog, smanatschar enstagl da diplomazia. In exempel è la guerra da la Russia cunter l’Ucraina u era il sa depurtar dals Stadis Unids envers ses partenaris ed alliads. Per la promoziun internaziunala da la pasch munta quai ch’ils spazis daventan pli stretgs, las ristgas pli grondas ed ils success pli rars.
E tuttina datti persunas che na sa laschan betg decuraschar. Carstgauns che s’engaschan vinavant per la pasch, ils dretgs umans e la giustia. In dad els è Corsin Blumenthal, oriunds da Morissen en la Val Lumnezia.
Blers stadis investeschan pli e pli bler en l’armada, ils daners per promover la pasch vegnan pli e pli paucs. E jau crai sche nus vulain prevegnir a conflicts èsi fitg impurtant da cuntinuar cun quella lavur. Jau crai che la gronda part da la populaziun vul pasch, vul ch’ils dretgs umans vegnan respectads e na vul nagina guerra.
L’um da 38 onns lavura actualmain tar la fundaziun Swiss Peace a Basilea. E là sustegna el organisaziuns da la societad civila tar la lavur da perscrutaziun e l’elavuraziun ed organisaziun d’archivs.
Quels sajan in fitg impurtant instrument sch’i giaja per luvrar si ils malfatgs dal passà. Sco exempel raquinta el dad in cas en la Guatemala en l'America latina nua ch’in cas dad in giuven sparì ha pudì vegnir sclerì grazia ad in cudeschet en l’archiv da la polizia. El quel è stà nudà quant benzin che mintga auto da la polizia ha duvrà. Entras quai han els pudì mussar che l’auto ch’è vegnì duvrà per rapinar il giuven era da la polizia.
-
Bild 1 von 4. Savens èn ils archivs en in schlet stan. Bildquelle: CERJ.
-
Bild 2 von 4. Ils documents vegnan schubregiads e deliberads da fermagls da metal. Bildquelle: CERJ.
-
Bild 3 von 4. Tscherts documents vegnan digitalisads a moda automatica. Bildquelle: CERJ.
-
Bild 4 von 4. Documents fragils vegnan fotografads. Bildquelle: CERJ.
Corsin Blumenthal è er sez stà pliras giadas en l’America latina. Uschia per exempel in entir onn en la Guatemala, quai sco voluntari da l’organisaziun Peace Brigades International.