Quest mais chala Roman Weishaupt sco directur dal Teater Cuira. Malgrà corona, midadas en il cussegl da fundaziun, stretgas tar las resursas e tensiuns internas, è il Lumnezian satisfatg da las experientschas fatgas e da las lavurs realisadas ils davos tschintg onns en la chapitala. En l’intervista cun la FMR dat il directur partent in sguard enavos – ma resta discret en il sguard enavant.
Fin la fin da quest mais vegn Roman Weishaupt (guarda boxa) anc ad esser en funcziun sco directur al Teater Cuira. Dal publicum ha el gia prendì cumià en connex cun il toc «Das neue Leben», in toc ospitant dal teater da Bochum. Sia emprima producziun sco directur era stada l’onn 2020 il toc «La müdada», inspirà dal roman da Cla Biert.
Aifer quests quatter fin tschintg onns, damai tranter «La müdada» e «Das neue Leben», hai dà inqual midada per Roman Weishaupt, era cun inqual sgarada.
FMR: Essas Vus cuntents da pudair chalar ussa sco directur?
Roman Weishaupt: Jau bandun Cuira cuntent e satisfatg. Tschintg onns hai jau dastgà manar il Teater Cuira e dar inqual impuls cultural. Avant in’emna avain nus dà in bel e commovent cumià. Jau hai uss anc da liquidar lavurs internas. E lura ma legrel jau sin ina nova etappa en mia vita.
Il davos mais è il clima da lavur en il Teater Cuira stà en il focus medial. Vus n’avais dentant betg vulì u pudì prender posiziun en chaussa.
Dumondas internas – gist dumondas da persunal – n’èn betg destinadas per la publicitad. Midadas en la direcziun, sco capitadas tar il Teater Cuira avant tschintg onns ed ussa, èn adina ina sfida per tut las persunas cumpigliadas. E sche las resursas per in manaschi èn pitschnas, lura po quai chaschunar anc pli tgunsch per tensiuns. Però en il fratemp è quella situaziun sclerida.
En tge senn sclerida?
La situaziun è clera per tut las persunas pertutgadas. La nova directura metta ses accents, era en las dumondas da persunal.
Sche lura dain nus in sguard enavos: Tgenins èn stads ils puncts culminants da quest temp sco directur dal Teater Cuira?
En sasez è mintga saira da teater in punct culminant. Per numnar intginas producziuns: «Les Italiens» da Massimo Furlan ha raquintà a moda fitg commoventa dals lavurers talians ch’èn vegnids ils onns 50 e 60 en Svizra. U lura poss jau numnar «Unendlicher Spass» e «Verrückt nach Trost» cun l’actura Ursina Lardi, ubain sairas da saut sco «Re:INCARNATION» or da la Nigeria. Quai èn exempels da producziuns ospitantas. Betg d’emblidar noss project dals «DigiDays» che ha fatg furora internaziunalmain ed inspirà autras chasas da teater per projects digitals. Dasperas èn era las atgnas producziuns u co-producziuns stadas puncts culminants, sco «Peiden», «La müdada» e «Ruuch oder riich». Nus avain era chattà collavuraziuns cun auters teaters a Cuira, inclusiv ina carta da teater per il publicum. Nus essan ids sin turnea tras l’entir chantun cun differents tocs, p.ex. cun «White Rabbit Red Rabbit» u actualmain «I han recht» che tematisescha dumondas da dretg e giustia, e che fa gist fermativa en las scolas grischunas. Dal rest, nossa producziun «Peiden» ha il Schauspielhaus Turitg prendì en ses repertori, uschia ch’ins po guardar Bruno Cathomas e sias istorgias davent da l’atun sin la Pfauenbühne. Jau pens ch’i vegnia per l’emprima giada insumma pledà rumantsch sin quella.
Sche Vus guardais damai enavos, faschessas Vus oz insatge auter?
Cun l’experientscha che jau hai oz, manass jau in auter rapport instituziunal cun ils differents stakeholders. Sin il livel dal program avess jau gugent realisà ina seria da discurs u forums da discussiun tar ina u l’autra tematica da la societad. Nus avain dentant adina stuì spustar quell’idea causa las resursas stretgas. Il manaschi en questa chasa – era cun organisaturs externs ch’affiteschan las localitads – na lubescha betg in program cumplain, uschia ch’ins sto priorisar. Sin il livel administrativ avess jau gugent augmentà il budget e l’engaschament en il sectur da la communicaziun. A la fin vai per pudair propagar anc meglier il program. Quai è numnadamain la pli gronda sfida per la chasa da teater a Cuira: il publicum vegn bain a guardar las producziuns «regiunalas», però el vegn pli sporadic per tocs ospitants.
Guardond ina terza giada enavos, sin l’entschatta: Surprendessas Vus anc ina giada il post da directur?
Gea, quai faschess jau anc ina giada! – Igl è ina bella lavur, schebain pretensiusa gist cun las resursas limitadas che stattan a disposiziun actualmain.
Tge avais Vus emprais?
Jau hai emprais d’enconuscher bler buna glieud che fa cun grond engaschi e passiun teater dad auta qualitad. Sin livel instituziunal hai jau davairas emprais d’esser precaut cun ils precipizis e da chapir la posiziun dal Teater Cuira sco instituziun dal dretg public. Il barat tranter ils differents interess, l’equiliber ed ils mecanissems tranter politica, cultura, public ed aspectativas particularas èn stads ina lavur da di e notg.
Avant quest uffizi da directur essas Vus stads pedagog da teater, autur, actur e reschissur. Damai avais Vus fatg lavur artistic-creativa. Dad esser directur n’è però betg enorm creativ.
Quai schais Vus. La realitad è in’autra. La lavur è ina cumbinaziun da plirs facturs. La part centrala, sco il visiunar ed envidar tocs e la creaziun dal program, è ina lavur captivanta. Particular per mai è stada la lavur da scriver il toc da «Peiden». E sa chapescha: manar, communitgar, administrar e tegnair en egl las finanzas èn parts essenzialas da quest job.
En in’intervista cun la FMR d’avant exact in onn, avevas Vus declerà las raschuns pertge che Vus bandunais il Teater Cuira: differentas ideas tranter il cussegl da fundaziun e vus, e lura ina situaziun finanziala plitost stretga. Quai vala anc adina.
Las contribuziuns da la citad da Cuira per il Teater Cuira n’èn betg sa midadas dapi prest 15 onns, schegea che diversas premissas han midà. P. ex. è la situaziun da pajas oz in’autra ch’avant 15 onns. Cun il chantun Grischun avain nus bain pudì far in’ulteriura cunvegna da prestaziun. En general è il sustegn per projects da teater professiunal dentant anc adina nunsuffizient en noss chantun, malgrà ch’el è fixà explicitamain en la nova lescha da promoziun culturala. Qua dovri en general autras mesiras da sustegn: En relaziun cun il budget total dal singul project sto il sustegn dal chantun esser pli aut.
Vossas premissas al Teater Cuira n’èn forsa betg stadas idealas durant ils davos tschintg onns: la pandemia da corona ha chaltgà, igl ha dà ina midada al timun dal cussegl da fundaziun, i regia en general ina mancanza da persunal qualifitgà etc. Tge ha difficultà il pli ferm Voss temp d’uffizi?
Quai è ina buna resumaziun da las sfidas dals davos onns. Mes temp da directur è stà sut l’ensaina da midadas permanentas. Il chavazzin «transfurmaziun» è il pled actual. Tar midadas sgari adina ed i dat ramurs lateralas. Jau hai empruvà da restar tar il coc da la chaussa, da vesair la finamira e da ma concentrar sin quella. I dat muments nua che quai è gartegià detg bain – ed i dat auters.
Ed ussa il sguard enavant: Vus vegnis a bandunar Voss biro sin la fin da quest mais. Tge fa Roman Weishaupt sco proxim?
L’autur da teater spagnol Calderon di: «Tut la vita è in’entrada ed ina sortida.» Quest’intervista è ina da mias davosas lavurs en mia funcziun. Suenter è Roman persuna privata. E privat è privat.
Ma l’onn passà avais Vus ditg: «Teater è vita!» – Vegn damai il teater a restar en il focus professiunal?
Ina «passiun» che ha ses cumenzament en l’uffanza, resta ina «passiun». Forsa sa mida quella, forsa sa transfurmescha quella – tgi sa?
Or da l'archiv: