Not Vital è in dals pli enconuschents artists contemporans da la Svizra. El viva e lavura sin plirs continents. La fin dals onns 1990 è l'Engiadinais ì en l'Africa nua ch'el aveva chattà quasi ina segunda patria – ad Agadez en il nord dal Niger, entamez la Sahara. «Dal mument ch'jau sun arrivà era jau subit a chasa», sa regorda Not Vital.
Jau saveva ch’i dat in privel da vegnir rapinà. Ed en quel mument savev’jau: ussa èsi capità
Durant radund 10 onns ha il nomad artistic laschà construir sculpturas ad Agadez. Ed el ha er laschà far ovras d’argient.
Tut quai ha el mo pudì far grazia ad ina collavuraziun stretga cun la famiglia indigena Haïdara. L'assistent il pli impurtant da Not Vital era Akhmed Haïdara. Igl è stà in temp fritgaivel ch’ha dà schlantsch a la carriera da l'Engiadinais.
Il 2012 era Nicolò Krättli, il giuven student d'architectura e parent da Not Vital, ad Agadez per realisar ina proxima ovra per il «Jardin» da l'artist famus. Ma durant quest segiurn èsi capità! Nicolò Krättli è vegnì rapinà ensemen cun il Tuareg Akhmed Haïdara. En la retrospectiva di l'architect da Cuira: «Jau saveva ch’i dat in privel da vegnir rapinà. Ed en quel mument savev'jau: ussa èsi capità».
Ils rapinaders han transportà lur ostagis en il desert. Ils bandits han pretendì blers daners. Not Vital ha pajà ina part. Ses parent è vegnì liber. Per blers onns è quest drama stà in grond secret. Ussa raquintan tant Not Vital sco era Nicolò Krättli per l’emprima giada publicamain da quest mument clav en lur vita.
La famiglia Haïdara – las consequenzas
Entant che Nicolò Krättli ha pudì turnar en Svizra, ha cumenzà per la famiglia da Tuaregs Haïdara in lung martiri. Akhmed Haïdara, ch’era vegnì rapinà da quel temp ensemen cun Nicolò Krättli, di ch'el saja be vegnì liber grazia ad in parent cun gronda influenza.
Tge che sia famiglia ha fatg tras descriva el uschia: «Suenter è mia famiglia vegnida mulestada onns a la lunga dals bandits. Dus da mes frars èn vegnids rapinads ed èn stads blers onns ostagis. Nus avain stuì pajar ils ulteriurs 650'000 euros. Ussa avain nus gronds debits.»
Nus avain stuì pajar ils ulteriurs 650'000 euros. Ussa avain nus gronds debits.
Questa versiun da l'istorgia n’ha RTR betg pudì verifitgar a moda independenta. Cler è: il rapiment ha chaschunà tensiuns e sfessas oravant tut tranter Not Vital e la famiglia dals Tuaregs, ma era tranter Not Vital e Nicolò Krättli hai dà tensiuns.