Siglir tar il cuntegn

Purtret Conrad Bertogg

Il cumponist rumantsch oriund da Castrisch ha bandunà ils onns 1950 il Grischun per prender domicil a Riehen (Basilea-Citad). En sias chanzuns ha el mantegnì il contact cun la patria.

Conrad Bertogg è naschì ils 20 da december 1913 a Castrisch sco emprim da trais figls da Julius ed Elisa (nata Hänny). Ensemen cun ses dus frars Christian (1914) e Julius (1919) è el creschì si en ina famiglia da purs. Conrad ha frequentà las scolas popularas a Castrisch e suenter fatg il seminari scolastic a Cuira. Sco magister è el turnà en ses vitg nativ. Sias capacitads musicalas eran enconuschentas ed uschia ha il giuven magister surpiglià da direger a Castrisch il chor maschadà, il chor viril e gist anc la musica instrumentala.

Conrad Bertogg: eine Kurzbiografie

Avrir la box Serrar la box

Conrad Bertogg (1913–1998) aus Castrisch war ein rumantscher Komponist, Chorleiter und Musikpädagoge. Nach dem Lehrerseminar und einem Musikstudium in Zürich wirkte er als Musiklehrer und Chorleiter in Davos und ab den 1950er‑Jahren in Riehen, wo er das regionale Chorwesen stark prägte. Für sein Schaffen wurde er mehrfach ausgezeichnet. Er starb 1998 in Riehen.

Studis da musica a Turitg

Suenter intgins onns dar scola primara a Castrisch ha el cumenzà il 1939 ses studis a l'Academia da musica a Turitg. Tranter auter ha el emprendì da diriger e cumponer tar Hans Lavater ch'aveva animà Conrad da far il conservatori. Propi ils impuls per la cumposiziun ha el dentant survegnì da ses ami Hans Erni. Lez ha er preschentà a la publicitad las emprimas chanzuns scrittas da Conrad Bertogg.

Magister da musica a Tavau

Suenter il studi è el turnà en il Grischun sco magister da musica a Tavau, ina plazza cumplaina uschia ch'el ha er pudì segirar l'existenza ad ina famiglia. El ha maridà Silvia Caprez (oriunda da Glion) e fundà famiglia. Ord la lètg vegnan ils dus uffants Rosita e Roman. A Tavau ha el era dirigì il chor maschadà da la regiun e preschentà grondas ovras sco per exempel il Messias da Händel, l'oratori da Nadal da Bach u «Die Schöpfung» da Haydn.

Nov dachasa en la Bassa

Suenter paucs onns è la lètg però ida dapart è Conrad Bertogg è sa chasà ils onns 1950 en la Bassa, a Riehen en il chantun Basilea-Citad. En sia nova patria ha el dirigì divers chors ed è er s'engaschà en l'Uniun chantunala da chant da Basilea. A la festa federala da chant 1982 ha el dastgà diriger ils chors virils generals, nua ch'era ils valents chors virils dal Grischun, Ligia Grischa, Chor viril Alvra e Chor viril Lumnezia èn stads preschents. Vitiers ha el dirigì l'act festiv.

Ord l'archiv:

Conrad Bertogg è er stà diversas giadas expert a festas da chant, er en il Grischun. Curò Mani junior ha tradì ad RTR ch'el haja emprendì d'enconuscher Conrad Bertogg sco um scharmant che haja er pudì mussar bler ad el sco giuven expert.

Durant mes temp sco giuven expert hai jau pudì profitar bler da la grond'expertisa da Conrad Bertogg.
Autur: Curò Mani-Vital musicist e cumponist

Undraziuns

Il 1988 ha il chantun Grischun undrà Conrad Bertogg cun il premi da renconuschientscha. Er cun in premi sumegliant è el vegnì undrà da la Romania e da la CRR (oz la SRG.R) per ses merits per la cultura cantica e rumantscha.

Ils 11 da zercladur 1998 mora Conrad Bertogg a Riehen suenter plirs onns da difficultads cun sia sanadad. Il grond promotur viva vinavant en sias chanzuns che mussan sia charezia per la patria grischuna e per la lingua rumantscha.

Conrad Bertogg en emissiuns da RTR

Musicists, cumponistas, poets ed auturas

Avrir la box Serrar la box
Bündner Kultur-Persönlichkeiten

Qua chattais ina survista da differentas persunalitads ord la scena da cultura rumantscha.

Artitgels legids il pli savens