Siglir tar il cuntegn

RTR Comedy investigativ Not Vital e sias istorgias – tge è propi vair?

Pertge vala in'ovra milliuns ed in'autra nagut? Tge èn ils mecanissems dal business d'art? Cun quai sa fatschenta l'episoda actuala da «RTR – la show». Quest artitgel cumenza cun in dals facturs ils pli ferms per dar valita e muntada a l'art: ina bell'istorgia. Ina istorgia da Not Vital.

Forsa avais in sut letg u en il tresor en stgaffa, gea, nus savain nua che Voss tresor è!! U forsa enconuschais insatgi che mussa il ses plain luschezza en vitrina en stiva bella: las buatschas en bronz da l'artist engiadinais Not Vital.

Sur onns – dapi l'entschatta dals 1990 – èn quels vegnids vendids sin tut il mund. Planisada era ina producziun da 1'000 buatschas categorisads en «grond», «mesaun» e «pitschen» per in pretsch da vendita da 1'500, 3'000 e 5'000 francs respectivamain. Tenor insiders duai quai mai avair dà dapli che 800 buatschas en bronz. Per interessads: ins als chatta sin la rait cun il chavazzin «Cow Dung».

Die Geschichte der brozenen Kuhfladen (deutsche Zusammenfassung)

Avrir la box Serrar la box

Viele kennen sie – vielleicht aus dem eigenen Wohnzimmer, vielleicht aus einer Vitrine: die bronzenen «Kuhfladen» des Engadiner Künstlers Not Vital. Seit den frühen 1990er-Jahren werden sie weltweit verkauft. Geplant war eine Auflage von 1’000 Stück in unterschiedlichen Grössen mit Preisen zwischen 1’500 und 5’000 Franken. Insider gehen jedoch davon aus, dass insgesamt weniger als 800 Exemplare existieren.

Über Jahre wurde rund um diese Kunstwerke eine ebenso eingängige wie wirkungsvolle Geschichte erzählt: Der Erlös aus dem Verkauf sollte angeblich ein Spital in Nepal finanzieren – mal ein Kinderspital, mal eine Abteilung für Brandverletzte. Eine starke Geschichte. Doch sie stimmt so nicht, wie Recherchen von RTR zeigen.

Bereits frühe Quellen nennen das «Kanti Hospital» in Kathmandu als Projektziel. Dieses existiert jedoch seit den 1960er-Jahren – inklusive einer eigenen Abteilung für Brandverletzte.

Recherchen von RTR zeigen: Geld ist tatsächlich nach Nepal geflossen – allerdings in vergleichsweise geringem Umfang. Zwischen 5’000 und 10’000 US-Dollar gingen an die Nepal Burn Society, eine Organisation für Prävention und Behandlung von Verbrennungen. Dem gegenüber stehen geschätzte Einnahmen aus dem Verkauf der Bronzeobjekte von über 800’000 Franken.

Not Vital erklärt auf Anfrage, die Einnahmen seien auch in andere Projekte geflossen – an welche genau, könne er heute nicht mehr sagen. In den vergangenen Monaten habe er zudem erneut Geld nach Kathmandu überwiesen, diesmal direkt an das Kanti Hospital. Die Recherchen dazu sind noch nicht abgeschlossen.

Der Fall zeigt exemplarisch, wie Geschichten im Kunstmarkt funktionieren – und wie schwer sie überprüfbar sind.

Buatscha en bronz è bain schon interessant avunda, ma Not Vital ha raquintà sur onns ina istorgia anc bler pli interessanta: Cun la vendita da questa buatscha vegnia finanzià in ospital per uffants, u in ospital per arsentadas, u ina partiziun per arsentadas en in ospital – l'istorgia vegn colportada en differentas furmas. Ina fitg bella istorgia. Ma dal tut vaira n'è quella istorgia betg.

En ina da las emprimas publicaziuns – sche betg l'emprima insumma – en la quala vegn scrit da la buatscha da Not Vital (Parkett no 33, 1992) vegn numnà il «Kanti Hospital» a Kathmandu, che duai vegnir construì cun daners or da la vendita da la buatscha. Il problem: Quest ospital exista gia dapi ils onns 1960. Ed: Il Kanti Hospital ha era ina partiziun per arsentadas.

Daners èn ids – ma betg en in ospital

Ils unics daners che las retschertgas da RTR han chattà en quest connex èn ids a la Nepal Burn Society. Questa uniun che s'engascha en la tgira e prevenziun d'arsentadas en il Nepal haja survegnì da Not Vital da quai da 5'000 fin 10'000 dollars.

Quai pon ins lura metter en relaziun cun il retgav stimà da 812'497.50 francs entras la vendita da la buatscha.

Betg ina cofra, mabain ina bursa ha bastà per ils daners.
Autur: Prof. Dr. Ramnandan Prasad Chaudhary president da la Nepal Burn Society

Sin dumonda ha Not Vital ditg, ch'ils daners sajan ids en auters projects. En tgenins exact na sappia el betg pli.

Gidar en il Nepal?

Avrir la box Serrar la box

Per prender si contact cun Prof. Dr. Ramnandan Prasad Chaudhary pudais vus scriver ad el via facebook u trametter in mail a nus. Nus As colliain lura immediat cun Prof. Chaudhary via chanals privats.

Ed en il decurs dals ultims mais suenter che RTR ha contactà Not Vital haja l'artist – tenor atgnas indicaziuns – puspè tramess daners a Kathmandu. Questa giada al «Kanti Hospital». RTR è anc vi da las retschertgas en chaussa.

Il rapiment – Not Vital ed il pretsch da l’art

Avrir la box Serrar la box

Not Vital è in dals pli enconuschents artists da la Svizra. El ha vivì e lavurà sin l’entir mund. Blers onns er en l’Africa: en il Niger, in dals pli paupers pajais dal mund. Quest temp è stà decisiv per sia carriera.

Ma en la sumbriva dal success sa zuppa er ina vart tragica: Il matg 2012 è in stretg parent da Not Vital vegnì rapinà ad Agadez.

14 onns pli tard raquinta l’architect ed artist Nicolò Krättli per l’emprima giada publicamain envers RTR tge ch’è capità lezza giada.

Sia istorgia è era l’istorgia da Not Vital – ed ella mussa l’ovra e l’operar da l’artist da success en ina nova glisch.

Guarda ussa il film da Sara Hauschild «Il rapiment – Not Vital ed il pretsch da l’art» sin Play RTR.

Betg l'artist fa l'ovra d'art

Avais vus savì ch'era en il sectur d'art vegn laschà producir? Avais savì ch'i n'è bain savens betg pli l'artista u l'artist che fa sezza sias ovras d'art? Ed: avais era savì che sco en l'industria da moda, artistas ed artists laschan era producir en pajais en il Sid global? Ed avais savì ch'in da quels è noss Not Vital? Clic sin il Video qua sut.

Sco tar Nike u ON

Igl è magari da currer davent, ma era il sectur da l'art lascha producir ses products en pajais fitg povers. Las raschuns èn multifaras – per part vai era per inspiraziun. Ma tge che vala era: Producir en pajais plitost povers e vender en pajais plitost ritgs è magari lucrativ per il vendider u la vendidra. Sche vus n'avais anc betg guardà il video sura, faschai in clic.

Be tant: RTR ha survegnì documents intern da la producziun da Not Vital en il Niger. E quels documents mussan che passà 90% dal pretsch da vendita resta en ils pajais bainstants. Il quint ch'è era da vesair en il video – i vala propi da far in clic – na po dentant betg quintar cun ils vairs pretschs da vendita sin la fiera primara. En la fiera primara, vul dir l'emprima vendita d'ina ovra d'art direct da l'artista u da l'artist u da ses galarist u sia galarista dad ina clienta, na vegn en tutta regla betg discurrì da pretschs da vendita. La buatscha sura cun ina politica da pretsch averta è plitost ina excepziun.

Per avair ina valita directiva avain nus tschertgà pretschs sin la fiera secundara, vul dir vendita u aucziuns da clientas e clients da las ovras ad autras clientas e clients. Quels pretschs astgassan tenor enconuschidras esser il mument magari fitg pli bass ch'ils pretschs che Not Vital po pretender sin la fiera primara per il medem product.

Fiera primara? wtf? Co funcziuna quest business cun l'art insumma? Clic sin video qua sut.

E pertge betg guardar gist l'entira show? Il video e il pli sissum da quest artitgel e mintga normal esser uman avess gia daditg fatg in clic sin lez video enstagl da leger fin qua. Mo tgi sa – forsa essas gea da Domat. Lu fiss tut cler.

Da Domat e malcuntent?

Ma jau chapesch schont. Quai è gea quasi ina tautologia - da Domat e malcuntent. Quai sa chapescha bain da sasez. E questa giada n'eri bain betg uschè nausch. La Art Domat fiss gie atgnamain ina buna idea, na? Also, sch'ins la faschess a Cuira.

Ma uschiglio: Per mimimi da Domat: Cliccar qua.

RTR Comedy

Avrir la box Serrar la box
Zu allen Ausgaben des Satiremagazins von RTR «La show» im Play RTR

La satira dat in'egliada frecha sin temas impurtants en nossa societad.

Tar tut las ediziuns da «la show» en Play RTR.

Tuttas episodas

RTR la show

Artitgels legids il pli savens