La balena ch’era adina puspè bloccada las ultimas emnas en la Mar da l’Ost n'è entant probablamain betg pli en vita. E ses destin para d’avair occupà blers umans er sur ils cunfins da la Germania. Durant las ultimas emnas n'è quasi passà nagin di senza novitads u discussiuns en las medias socialas davart la balena. Blers speravan sin in happy end e che l'animal pudess vegnir salvà. Autras, tranter quellas er persunas dal fatg han pledà da laschar esser natira, natira.
Pertge che gist il destin d'ina singula balena provochescha tantas emoziuns, na sa lascha betg explitgar a moda simpla. Anna Mathis che lavura per il Parc Naziunal Svizzer, di ch’ella haja persequità il cas mo a distanza. «L’emprim era jau occupada, aveva malavita per questa balena. Ed insacura è quai stà per mai in nunsenn total. Perquai hai jau forsa era chalà da leger las gasettas u guardar filmins sco ch’els emprovan ussa da salvar questa balena.»
En il Parc Naziunal Svizzer vegniss in tal cas tractà auter, di ella. «Nus na protegian betg singuls animals, mabain process natirals», declera ella. Sch’il Parc Naziunal Svizzer avess access a la mar e sch'ina balena fiss bloccada en il territori dal Parc Naziunal, avess ins observà ella e forsa perscrutà ella scientificamain – ma betg empruvà da la salvar.
«La natira n'è ni buna, ni nauscha»
Che la balena ha retschet il num «Timmy» sa referind al lieu Timmendorfer Strand, nua ch’ella era bloccada l’emprima giada, haja probabel anc rinforzà la colliaziun emoziunala. «Sche nus dain in num ad in animal, vuless quai era dir ch’ins ha ina relaziun cun quel animal», di la chatschadra. Ad animals selvadias na dat ella conscientamain nagins nums.
Ina dumonda ch’jau hai er fatg areguard la balena è stada: fissi betg meglier, sche nus umans procurassan per ina mar netta, senza plastic, senza tissi, senza cabels, senza ieli. Enstagl da giuditgar ina singula balena che stat gist per il mument mal. Il spazi da viver da tut ils animals è tenor mai pli central che mintga animal singul.
Per Anna Mathis mussa la debatta surtut ina chaussa: la relaziun difficila da l'uman cun la natira. «Nus avain l’impressiun da pudair salvar il mund, ed il medem mument ruinain nus noss mund» di ella. E che persunas s'occupan sur emnas cun il destin d'in singul animal, ha tenor ella er da far cun nossa bainstanza. En regiuns nua che guerra regia, na vegniss strusch insatgi a discussiunar uschè intensiv davart ina balena, di ella.