Siglir tar il cuntegn

Voting: il public fa program Italianità rumantscha en la televisiun

Quant Italia sa chatta en il Grischun – e quants Grischuns en l'Italia? Nus avain preparà trais films documentars or da l’archiv dals Cuntrasts che fan la punt tranter il Grischun e l’Italia – e vus decidais tgenin che duai vegnir emess ils 9 d'avust en la televisiun.

Tge plascha il meglier, tge film emettessas Vus en la televisiun?

Il film cun las pli bleras vuschs va ils 9 d'avust sur l’emettur sin SRF 1.

«Varda che bela luna» dals 14-12-2008

Flurin Caviezel è enconuschent sco comicher musical en l'entir Grischun. Per RTR era el avant passa 20 onns dentant sa mess en viadi vers l'Italia, pli precis en las Appenninas. Ses viadi ha manà el da Genua sur Recanati fin a Cegni, sin ils fastizs da la musica populara regiunala taliana en tschertga da melodias veglias. Ed el ha chattà musica che viva en pitschnas vischnancas, en vuschs localas ed en rituals bunamain emblidads.

Il film «Varda che bela luna» n'è betg simplamain in film documentar, mabain in inscunter en purtrets e melodias dad in Grischun a la tschertga d'ina tradiziun da musica che n'è forsa gnanc uschè enconuschenta.

«Pastiziers – zücher, aventüra ed increschantüm» – dals 18-04-2004

Pertge èn gist ils Grischuns daventads ils pli enconuschents pastiziers da l'Europa? Questa dumonda ha er fatg il reschissur Manfred Ferrari.

Millis Grischuns han bandunà lur vals tranter ils onns 1600 e 1900 per daventar pastiziers a l’ester. Las ingredienzas da questas istorgias: povradad, bler zutger, ina buna purziun encreschadetgna, ina prisa aventura ed in u l'auter che ha fatg sia via.

Manfred Ferrari ha inscuntrà l'onn 2004 commembers e commembras da las ultimas dinastias da pastiziers che lavuravan anc en l'Italia. «Qua lasch jau encrescher dals lareschs – si là dals ulivers», uschia descriva Carla Schucani sia vita tranter l’Italia ed il Grischun. Ella manava l'onn 2004 anc in dals davos cafés grischuns en l'Italia, il Café Sandri a Perugia.

Il film «Pastiziers – zücher, aventüra ed increschantüm» tracta da l’istorgia d’emigraziun grischuna, da turtas durant il temp da la pesta ed inscuntra en l'Italia ils descendents da Randulins, ils ultims che mainan anc pastizarias grischunas en l'Italia.

«Da la mar al glatscher» dals 02-12-2007

Els èn arrivads cun ina valisch – ed èn restads ina vita entira. Dapi ils onns 1950 han millis da famiglias bandunà lur vischnancas a la mar da la Calabria per sa chasar en las muntognas dal Grischun. Betg sco turists, mabain sco lavurers esters. Els han gidà a construir vias e tunnels en Grischun – ma èn els er da chasa qua?

«Ins ha clamà lavurers ed igl èn vegnids umans», uschia ha Max Fisch descrit questa generaziun. Il film dubel cun il num «Da la mar al glatscher» sa drizza precis a quests umans ed ha fatg la dumonda tant simpla sco greva: Nua è dachasa?

«Da la mar al glatscher» è in film fitg uman, da persunas che vivan tranter dus munds – cun dus dachasas. U almain a mesas. E quest fatg porta cun sai bleras istorgias, emoziuns e mussa ch'ins po er cumbinar in bun sugo da tomatas cun tartuffels da la Surselva.

Linear en televisiun vegniss mussà be l'emprim film.

RTR Cuntrasts 17:45

Artitgels legids il pli savens