Sistems d’elecziun

Proporz e maiorz? Tge è quai puspè? Suenter la decisiun dal Tribunal federal pertutgant il sistem d'eleger en il Grischun, ed en vista a las elecziuns naziunalas l'october, fissi ina buna chaussa da rinfrestgar la savida.

Legenda da maletgs: RTR, Seraina Derungs.

Maiorz

Tar il maiorz dattan ils votants lur vuschs als candidats. Schegea ch'ils blers dals candidats vegnan sustegnids e nominads d'ina partida, è la persuna singula l'impurtant. I vegn differenzià tranter il pli absolut ed il pli relativ. Tar il pli relativ vegn quest candidat elegì, che survegn da tuttas vuschs las pli bleras.

Tar il pli absolut è quest candidat elegì, che fa almain 50% plus ina da tuttas vuschs. Sch'i na dat betg ina decisiun, èsi anc ina giada d'eleger. Questa metoda enconuscha il Grischun per eleger il Cussegl grond.


Proporz

Tar il proporz èn plitost las partidas en il center da l'elecziun. Ils votants dattan numnadamain lur vusch a las partidas. Suenter vegnan ils sezs en il parlament repartids proporziunalmain al dumber da tuttas vuschs pussaivlas. Pér lura vegnan ils sezs repartids sin ils candidats. Questa metoda enconuschan ils Svizzers tar las elecziuns da las cusseglieras e dals cussegliers naziunals.

Autur/a: Lukas Quinter