Digitip – Cura èsi temp per l'emprim telefonin?

Per geniturs n'èsi ozendi betg uschè simpel d'edutgar uffants en il mund digital. Cura duai mes uffants survegnir l'emprim telefonin? Dovri gist in smartphone? Co controllar tge che l'uffant fa cun ses telefonin?

Duas mattas che fan selfies cun in smartphone.
Legenda da maletgs: Keystone

Stoi gist esser in smartphone?

Qua èsi impurtant da savair tge funcziun ch'il telefonin duai avair e da sclerir cun l'uffant sut tge cundiziuns ch'el po avair quel. La Swisscom declera en ses mussavia per l'emprim telefonin, ch'ins duai propi seser nà cun l'uffant ed era discutar quai cun el u ella. Ins duai declerar a l'uffant ch'i dat cuntigns en l'internet che n'èn betg adattads per uffants.

Plinavant èsi impurtant da tschentar si reglas per duvrar il telefonin. Quai signaliseschia a partir da l'entschatta a l'uffant ch'el u ella na po betg far tge ch'el vul cun quests apparats.

Reglas pussaivlas:

  • Limitar il temp: Uffants na pon betg avair access l'entir di al telefonin.
  • Limitar apps: L'uffant na po betg telechargiar apps senza lubientscha – er sch'i sa tracta dad apps gratuitas.
  • Regular l'agir cun Youtube: Videos sin Youtube èn fitg populars tar uffants. Geniturs duessan sa dumandar: Po mes uffants be tadlar istorgias u er guardar videos? Sche gea duess l'uffant adina dumandar sco emprim per lubientscha.

A partir da tge vegliadetgna fa in telefonin senn?

Online chattan ins differentas indicaziuns: Ils ins din a partir da 10 onns, n'è quai nagin problem, auters din a partir da 12 onns. Il mussavia da la Swisscom argumentescha ch'i na dat nagina vegliadetgna fixa. I dependa da la madirezza da l'uffant. Els dattan il tip che sche l'uffants n'è betg abel da pensar sez vidlunder da chargiar la batteria u er da sa tegnair vid las reglas fixadas, lura è l'uffant anc memia giuven per l'agen telefonin.

Plinavant èsi impurtant da sclerir la funcziun dal televonin. Sch'ins dovra el per che l'uffant saja cuntanschibel e possia far a moda controllada ses emprims pass online u fotografar, po quai far senn gia in zic pli baud. Dentant be per dar gieus e guardar videos, na dovri betg gia en la primara in smartphone.

Da bloccar fin tadlar

I dat differentas pussaivladads per controllar l'agir dals uffants. Per l'ina han tut ils apparats dad IOS e dad Android pussaivladads da restrenscher las funcziuns. Dasper las funcziuns gia installadas, pon ins era ir per apps che gidan. Tar questas apps datti in fitg grond spectrum. I dat apps che blocheschan tschertas funcziuns e quai er gia bunas gratuitas. Ir vai fin tar las apps ch'ins po survegliar cumplet l'uffant: Dal GPS tracker che registrescha mintga pass da l'uffant, fin tar apps ch'ins po guardar tge SMS che l'uffants scriva u tadlar ils telefons. Bunas apps datti era gratuit.

Il «Kassensturz» da SRF ha examinà e valità intginas apps tenor suandants criteris:

  • facilitad d'utilisar
  • bloccar dal telefonin
  • qualitad dal protocol d'utilisaziun
  • administraziun da l'app
  • effizienza
  • localisar il telefonin da l'uffant
  • filter per paginas d'internet

Per Android:

  • Google Family Link: l'app è simpla d'utilisar, ella ha bleras funcziuns nizzaivlas, ils uffants na pon betg guntgir las funcziuns da l'app.
  • Qustodio Parental Control: Buna tar prest tut ils criteris, cun excepziun da l'administraziun da l'app. Plinavant manca ina funcziun per localisar.

Per IOS:

  • Apple Screen Time: Gia installà sin mintga iPhone u iPad, cun bleras funcziuns nizzaivlas. Plinavant ha l'app in bun protocol da las paginas d'internet visitadas. Il configurar da l'app dovra dentant temp. Plinavant èsi be pussaivel da bloccar apps, tenor gruppas da vegliadetgna.
  • Google Family Link: Ha tras e tras ina prestaziun solida. Il dischavantatg è ch'ins po be duvrar l'app sche l'uffant ha in smartphone d'Android. Ma ils geniturs pon manevrar l'app er cun in telefonin da IOS.

I vala dentant d'empruvar ora sez las apps ch'ins installescha. Sch'ellas na cuntentan betg ins, lura èsi da guardar per in'autra.