2015

La cronica da RTR 2015

Schaner

14-01, Cuira
RTR preschenta il 38avel Top Pop Rumantsch: Il quintet sursilvan Satöry e la chanzun «Tuttina (tgei che vegn)».

19-01, Cuira
Davent dals 19 da schaner emetta RTR ord in nov studio da televisiun. La tecnica e la grafica dal studio modernisà correspundan a las pretensiuns dad oz.

22-29/01, Soloturn
Als «Dis da film da Soloturn» è vegnì mussà il film da RTR «Ora et laborà – ed il Flyers» da Stefan Dobler.

24-01, Cuira
Per l’emprima giada emetta RTR sin rtr.ch in video-livestream. Quai dal derbi da hockey engiadinais tranter San Murezzan ed Engiadina.


Favrer

02-02, Laax
RTR envida a la premiera dal film «Salums - Insla dils beai?» d’Eligi Derungs. Il film mussa istorgias ch’han influenzà e midà quest aclaun a l’ur da la vischnanca da Laax.

02-15/02, Vail/Beaver Creek, USA
RTR rapporta era via livestream dal campiunadi mundial da skis alpin. Roman Dobler ed Andreas Wieland commenteschan tut las 11 cursas da skis live cun tun e maletg sin rtr.ch.

17-02, Cuira
RTR ha ina nova pagina d’internet www.rtr.ch. Quella sa preschenta en in layout modern ed attractiv, survesaivel, bain structurà e metta il focus sin las novitads da las regiuns.
Ina nova purschida è era PLAY RTR per guardar cuntegns da video cura, co e nua ch’ins vul. PLAY RTR datti era sco app per telefonin u tablet.

22-02, Cuira
RTR emetta il fim: «Arno Camenisch – mund sutsu». Christina Pollina e Gian Rupf han accumpagnà Arno Camenisch sin ses viadi a New York ed era visità cun el ses vitg nativ da Tavanasa.

23-02, Cuira
Il cusseglier federal Alain Berset visita RTR e stat a disposiziun per ina discussiun cun il persunal.


Mars

03-03, Cuira
Il directur general da la SRG SSR Roger de Weck visita RTR. En il center da las discussiuns èn las sfidas politicas actualas.

04-03, Cuira
La SRG SSR preschenta la «politbox», sia nova offerta digitala per las elecziuns naziunalas 2015. La finamira da la app «politbox»: examinar la savida generala en connex cun la politica e la societad svizra. Per RTR tgira il correspundent da la chasa federala Adrian Camartin l’app.

08-03, Engiadina
RTR rapporta live dal maraton da skis engiadinais, e quai per rumantsch, tudestg e talian. Per mussar tge che RTR fa durant l’occurrenza èn vegnids envidads giasts che han gì la chaschun da guardar davos las culissas dal maraton.


Avrigl

08-04, Cuira
Lauri Kivinen, il directur da YLE, radio/tv Finlanda, visita la chasa RTR.

08-04, Cuira
Il Cussegl dal public undrescha Petra Rothmund da la TR cun il premi schurnalistic SRG.R per ses film «Dal magic Wood al Action Wood». Il film dat invista en in mund mirveglius en la Val d’Avras che vegn nizzegià da la scena da bouldrar internaziunala.

15-04, Cuira
Ils 15 d’avrigl 2015 avess Tista Murk barmier 100 onns. RTR sa regorda durant il mais d’avrigl da ses piunier, lascha vegnir a pled anteriurs collegas e surtut era Tista Murk sez.

16-04, Cuira
En il rom d’ina discussiun al podium discurra il schefredactur da RTR, Gian Ramming, cun Oliver Krickel, schef da program dal BRF (Belgischer Rundfunk) e Reto Stifel, schefredactur EB/PL (Posta Ladina) davart l’avegnir digital da las medias – la conclusiun: online first, novitads relevantas tutgan immediat en la rait.

29-04, Puntraschigna
RTR preschenta il film: «Nòs somos todos uma famìlia – Portugais en l’Engiadin’Ota» da Ruedi Bruderer. Il film dat invista en il mintgadi da la cuminanza portugaisa e sa fatschenta cun dumondas d’integraziun.


Matg

01-07/05, Milaun
Ils dus correspundents engiadinais da RTR, Anna Caprez ed Armon Schlegel, rapportan durant l’emprima emna da l’exposiziun mundiala ExpoMilano mintga di en il radio, la televisiun e sin rtr.ch.

05-05, Cuira
En collavuraziun cun la SRG SSR organisescha la Chadaina da Fortuna in di naziunal da collecta per las unfrendas dal terratrembel en il Nepal. En la centrala da RTR a Cuira prendan persunalitads sco p.ex. ils cusseglier guvernativs Jon Domenic Parolini e Mario Cavigelli, il directur da la banca Raiffeisen Pierin Vincenz ed uvestg Vitus Huonder encunter ils telefons da donaziun.

11-05, Trento
Al «Trento film festival» en l’Italia vegn il film «Resuns» d’Aline Sutter e Céline Carridroit premià cun la Genziana d’Argento sco meglier film documentar. Il film che fa in viadi tras la cuntrada grischuna ed ils idioms rumantschs è vegnì realisà en coproducziun cun RTR.

14-17/05, Mustér
RTR rapporta dal Festival svizzer per chors d’uffants (SKJF). 34 chors cun 1’200 uffants da tut las quatter regiuns linguisticas da la Svizra s’entaupan a Mustér per chantar e preschentar al public lur chanzuns.

19-05, Turitg
A chaschun d’in inscunter annual tgira RTR il contact cun ils cineasts libers rumantschs. Il 2015 ha quel gì lieu a Turitg.

28-05, Cuira
RTR preschenta il 39avel Top Pop Rumantsch: Katja Wolf e Marius Deflorin chantan «Igl ei sco igl ei».

29-05, Turitg
RTR visita la diaspora ed envida Rumantschas e Rumantschs da la Bassa da star «da cumpagnia» en il studio da televisiun a Leutschenbach. Ils 30 da matg ha lura era lieu la radunanza generala da la SRG.R en las medemas localitads a Turitg.

30-05, Turitg
A chaschun da la radunanza annuala da la SRG.R è la chanceliera federala Corina Casanova vegnida undrada cun il premi da la SRG.R. Quai per ses engaschi per il rumantsch e per ina Svizra quadrilingua. Tenor il president da la SRG.R, Oscar Knapp, è Corina Casanova ina impurtanta ambassadura per il rumantsch.


Zercladur

Cuira
La plattafurma, la rubrica «Simsalabim» e tut las activitads per uffants da RTR vegnan realisadas en l’avegnir sut il titel dal «Minisguard».

Cuira

En collavuraziun cun RTR ha la Scola auta da pedagogia dal Grischun elavurà il med da lingua online interactiv «Chapeschas?» per emprender a moda receptiva da chapir il rumantsch. Tut las contribuziuns da video ed audio duvradas derivan da l’archiv da RTR.

04-06, Cuira
RTR tschertga ils Rumantschs a l’ester. Dapi il favrer 2015 ha Paula Nay, redactura TR, chattà passa 200 Rumantschas e Rumantschs en l’entir mund. Ina charta mundiala interactiva dal project «Da lunsch davent» mussa tgi che viva nua.

13-06, Meiringen
RTR è preschent a la Festa svizra da chant a Meiringen. Registradas vegnan tut las chanzuns da concurrenza ed il concert da gala dals trais gronds chors virils rumantschs (Ligia Grischa, Lumnezia, Surses).

14-06, Berna
La SRG SSR sa legra dal GEA a la nova lescha da radio e televisiun (LRTV/RTVG). La lescha va en vigur 2016 e regla da nov il sistem da taxas. Cun 50,1% encunter 49,0% è la nova lescha vegnida acceptada. En il Grischun han 50,9% ditg gea a la lescha.

14-06, Cuira
RTR rapporta dal gieu da qualificaziun per il campiunadi europeic da ballape tranter la Lituania e la Svizra. I dat era ina premiera: Roger Alig commentescha il gieu en il livestream sin rtr.ch e RTR mussa il gieu era sin SRF+.

Fanadur

05-07, Cuira
«Sas anc?» Durant la stad emetta la TR mintga dumengia films or da l’archiv da RTR – films che valan, tenor il redactur Arnold Rauch, la paina da vegnir mussads anc ina giada.

14-07, Cuira
RTR e la Lia Rumantscha preschentan «Sultan e Tamazi» – in nov disc cumpact da la retscha TOP KIDS.

18-19/07, Laax
RTR e la Lia Rumantscha èn preschents a la festa d’uffants a Laax. Marionna Lombriser e Sandra Carisch raquintan istorgias e chantan chanzuns per uffants e mainan ils uffants en in mund plain magia.

25-07, Tavau
Ina squadra da RTR participescha al Swissalpine 2015 e RTR rapporta da quel en sias emissiuns da sport.

08-11/07, Cracovia, Pologna
RTR è preschent al festival da folk da l’Uniun europeica en Pologna cun Robin Mark da Razén e ses quartet da musica populara.

23-25/07, Degen
RTR rapporta durant trais dis en il radio e sin battaporta.ch da l’Open Air Lumnezia 2015. RTR è preschent a l’Open Air Lumnezia – era sco partenari da medias - dapi l’entschatta, pia dapi passa 30 onns.

Avust

01-08, Cuira
«Per culms e vals» è il motto da l’emissiun naziunala da televisiun da la SRG SSR per il prim d’avust. Per RTR fa Maria Victoria Haas viadi en crusch e travers tras la Svizra. Ella visita p.ex. in scutinader da chavals sin l’Alp Flex e la chasa «ballantschada» ch’il fundatur da zai ski Simon Jacomet ha construì a Surrein.

02-08, Ftan
RTR mussa en ils Cuntrasts «L’Institut otalpin a Ftan – tranter fin ed avegnir», in film che documentescha las turbulenzas enturn l’institut ch’era en privel da vegnir serrà pervia da problems finanzials.

28-08, Cuira
Ils 28 d’avust organiseschan RTR, SRF (studio regiunal dal Grischun) e la chasa editura Somedia en l’auditori da la BCG (Banca Chantunala Grischuna) in podium d’elecziun. En il center: la nova delegaziun grischuna en il parlament federal che vegn elegì ils 18 d’october. L’idea è da laschar vegnir a pled la giuventetgna tar questa decisiun politica. En preschientscha da 300 persunas fan scolaras e scolars dumondas als politichers.

Cuira
Ils resultats da la retschertga da persunal SRG SSR (fatga il matg) èn enconuschents ed èn fitg positivs tar RTR.


Settember

06-09, Duin
RTR envida a la premiera dal film «Mo il tic tac da l’ura». L’autur Eligi Derungs ha documentà cun la camera durant in’entir onn il manaschi da la scola cumplessiva da Duin.

07-09, Berna
Suenter in emprim program da spargn da 20 milliuns francs pervia da main entradas da reclama, sto la SRG SSR spargnar a partir dal 2016 ulteriurs 40 milliuns. Las raschuns: la decisiun dal cussegl federal ch’ils pajataxas na ston betg pajar la taglia sin la plivalur e la cumpart pli gronda da las entradas da taxa per ils emetturs privats. RTR sto spargnar 600’000 francs.

14-09, Cuira
SRF cumenza cun la fasa da pilot per ina nova emissiun d’infurmaziun da mezdi, «Schweiz am Mittag». SRF surpiglia era contribuziuns da la Televisiun Rumantscha.

15-09, Cuira
Ensemen cun la SRG SSR organisescha la Chadaina da Fortuna in di naziunal da solidaritad per fugitivs. Era en la centrala a Cuira prendan numerusas persunalitads puspè encunter ils telefons da donaziun.

17-09, Cuira
RTR preschenta il 40avel Top Pop Rumantsch – «Mia olma» da Mattiu Defuns.

22-09, Cuira
Ina delegaziun da la Televiziunea Romana (TVR) da Timisora en Rumenia visita RTR. Els èn vegnids a Cuira per in barat d’experientscha e per guardar co che RTR lavura.

24-09, Cuira
Il cussegl d’administraziun da la SRG SSR è per ina seduta da lavur en Chasa RTR. El sa lascha infurmar da la suprastanza SRG.R davart las sfidas per la societad purtadra rumantscha e per RTR.

25-09, Cuira
La dieta naziunala SRG SSR, sut il patrunadi da la SRG.R, tematisescha la contribuziun da la SSR a la democrazia. Il referat da basa fa Walter Thurnherr, secretari general dal departament federal per ambient, traffic, energia e communicaziun (Datec).


October

03-10, Cuira
Premiera grischuna dal film da kino «Schellenursli - Ursin». RTR ha sustenì la realisaziun dal film cun ina contribuziun finanziala.

13-10, Cuira
RTR preschenta il nov TOP CHORS vol. 8: Chor viril Surses. Sin il disc cumpact èn da chattar p.ex. ovras dal cumponist Gion Antoni Derungs e chanzuns cun texts dal poet pader Alexander Lozza.

18-10, Cuira
La Chasa RTR è il center da medias per l’entir Grischun la dumengia da las elecziuns per il parlament federal. Tschintg chadainas da radio (RR, RSO, RSI, Regi, RTS), quatter chadainas da televisiun (TR, SRF, TSO, RSI) e ca. 10 gasettas rapportan da las elecziuns. Dasperas èn era tozzels politichers e schurnalists en Chasa RTR.


November

06-08/11 Domat
RTR rapporta dals 25avels dis da litteratura che han quest onn il tema: Cuntrabanda. RTR emetta discurs al radio, ils «Cuntrasts» en la televisiun ed infurmescha sin la pagina rtr.ch.

07-11, Vella
«Giuventetgna e musica populara»: sut quest titel fan ils radios da la SSR SRG tschintg emissiuns da chant e musica en l’entira Svizra. A quella a Vella participeschan trais furmaziuns dal Grischun: la «Musica giuvenila Lumnezia», «Ils Janetts da Stugl» e la «Kapelle Oberalp».

30-11, Cuira
RTR preschenta ina premiera en il rom dal Top Pop Rumantsch – ina chanzun da Nadal cun la furmaziun Acavoce, il sextet vocal da Domat.


December

01-12, Cuira
RTR fa puspè sia acziun d’advent e regala mintga di durant il temp d’advent en il Radio Rumantsch in pachet cun bellas surpraisas.

02-12, Cuira
Premiera grischuna dal film da kino «Heidi». RTR ha sustenì la realisaziun dal film cun ina contribuziun finanziala.

11-12, Grischun
RTR è preschenta en ils kinos dal Grischun cun in nov spot. Il spot duai animar da s’interessar e s’annunziar per ina plazza tar RTR.

15-12, Cuira
RTR preschenta cun «Oh, tge bel è Panama» il davos disc cumpact da la retscha TOP KIDS.

16-12, Cuira
«Schischuri», quai è il pled rumantsch da l'onn 2015. La giuria ha gì dad eleger tranter 130 propostas fatgas d’audituras ed auditurs da RTR.

20-12, Landquart
L’emissiun «Cuntrasts» da la TR stat sut l’ensaina da Nadal ed il chant da la romantica. RTR emetta ina filmada dal concert d’Origen en la halla da la Viafier retica a Landquart.

27-12, Cuira
RTR preschenta il film da Eligi Derungs «Ils novs vischins da Laax», in film sur dal center per requirents d’asil avert il favrer 2015.

28-12, Cuira
Sco mintg’onn rimna RTR era quest onn per l’acziun caritativa «2xNadal». Marionna Lombriser visita Salouf e Vella a la tschertga da pachets per persunas basegnusas.

Visitas en chasa RTR
Durant il 2015 han passa 944 persunas (43 gruppas) visità la chasa RTR.