DocumentalistA ed archivarA

La documentaziun e l’archiv èn la memoria ed in impurtant servetsch public.

Dumondas ad Alexi Monn, documentalist/archivari

Tge rolla ha il documentalist / l’archivari tar RTR?

Redactur da D+A a sia plazza da lavur. Avrir maletg en lightbox.

Legenda da maletgs: Alexi Monn al plaz da lavur RTR

Er sch’il titel po dar quest’impressiun, n’è il documentalist u l’archivari insumma betg ina persuna ch’è en tschaler tranter cudeschs vegls e tailas filien. Sia rolla è da segirar contribuziuns ed emissiuns dad RTR per generaziuns che vegnan. Plinavant prepara e metta el a disposiziun il material ch’è ì sur l’emettur per novas contribuziuns da redacturs e redacturas. Quai da e per tut ils vecturs, saja quai radio, televisiun u web. Qua tras sa dat magari fitg interessanta lavur ensemen cun ils redacturs e las redacturas.

Quant fitg influenzescha il documentalist / l’archivari in emissiun?

Tar il radio datti l’emissiun “Ord igl archiv” e tar la televisiun l’emissiun «Sas anc?» Duas emissiuns che vivan dal material ord l’archiv. Quai vul dir, ellas consistan cumplainamain or d’emissiuns e contribuziuns da temps vargai. Igl è bain inqual giada il cas che temas da pli baud èn puspè actuals in per onns pli tard. Uschia vegn il material or da l’archiv era duvrà per novas contribuziuns p. ex. en connex cun temas politics sch’i va per mussar in svilup tar ina tematica. Tge politicher ha detg tge cura u tgi ha midà maini? Savens vegn il material da l’archiv era duvrà en connex cun giubileums u per regurdar ad eveniments gronds sco catastrofas da la natira u festas da grond’impurtanza. En questas situaziuns fa ila documentalist savens er retschertgas sin empustaziun da redacturas e redacturs per lur contribuziuns.

Co è questa professiun sa midada ils davos onns?

Vegl apparat da registrar emissiuns. Avrir maletg en lightbox.

Legenda da maletgs: Apparat da pli baud. RTR

Ditg curt: Davent da las cartotecas tar bancas da datas digitalas. Il mund dal documentalist – archivari è daventà digital. Pli baud avev’ins tar la musica p. ex. cartas cun il num da la chanzun, cun l’interpret, cun l’album, cun la sort da musica euv. E la platta da vinil, il bindel u il disc cumpact era lura sin ina curuna en l’archiv. Ozendi san ins metter tut las infurmaziuns ensemen cun ils suns, tuns u videos en la medema banca da datas digitala. Qua tiers tutgan er las uschenumnadas metadatas, pia tge ch’è da vesair en il video e da tge ch’ina contribuziun sa tracta. La digitalisaziun ha er purtà nova lavur. P. ex. da digitalisar bindels da musica u cassettas da video. Quai pretenda dentant er dad eleger il material ch’è degn da vegnir digitalisà e munta per il documentalist tadlar, visiunar e copiar quel en bancas da datas.

Co vesa in tipic di da lavur dal documentalist / archivari ora?

Il tipic di na datti betg. Il sulet ch’è regular èn las uras da biro. Ins entschaiva pia la damaun a las 8.00 e chala la saira a las 17.00. Uschiglio èn las lavurs fitg variantas. Uschia miran u taidlan ins in di p. ex. bindels vegls per preparar els per la digitalisaziun. In auter di èsi da tadlar novas contribuziuns da radio, endatar las metadatas ed archivar ils tuns en la banca da datas. Puspè in auter di èsi da far il medem dentant cun contribuziuns da televisiun. Plinavant digitalisescha l’archivari er fotografias ch’èn sin palpiri e tschertga material per clientella che avess gugent insatge or da l’archiv. Quai po magari er esser clients externs sco uniuns da musica u autras medias e betg mo redacturas e redacturs.

Tgeninas èn las bellas e tgeninas las main bellas varts da questa lavur?

Il contact cun redacturas e redacturs e cun clientella d’ordaifer è adina ina buna e bella experientscha. Sa fatschentar cun bancas da datas, retschertgar e cumbinar per chattar quai ch’è giavischà, quai è captivant, quasi sco lavur da detectiv. Plinavant èsi er interessant da lavurar cun da tuttas sorts portatuns e portamaletgs. Uschia survegn in documentalist ina grond’invista en massa differents temas. Main bella è la lavur da diligenza sco p. ex. stampar cun in bul numers d’archiv sin stgatlas da bindels ch’èn vegnids digitalisads en massa e sch’ins sto tadlar contribuziuns per archivar che na plaschan betg u na correspundan insumma betg als interess persunals.

Tge premissas sto la persuna ademplir che s’interessescha per questa plazza?

L’archivari – il documentalist sto savair patratgar analitic e sistematic. Plinavant dovra el in dun da linguatg e l’abilitad da communitgar. El sto esser fitg exact e conscienzius. Igl è er d’avantatg d’avair in senn per urden e gust da far servetschs. E natiralmain na dastga tant l’interess per las tecnologias d’infurmaziun e las novas medias sco er per documents vegls betg mancar. Per daventar documentalist u archivari pon ins far l’emprendissadi sco “um/dunna dal fatg infurmaziun e documentaziun” e lura sa scolar vinavant en ina scol’auta professiunala per il bachelor e master.

Tge perspectivas professiunalas ha il documentalist / l'archivari?

Rollas da film da pli baud. Avrir maletg en lightbox.

Legenda da maletgs: Rollas da film da pli baud. RTR

Tar RTR è la partiziun pitschna. Quai porta l’avantatg che tuts pon far tut e na ston betg mo far ina lavur spezialisada, pia betg mo documentar u tschertgar, mabain er guardar e tadlar contribuziuns. Questa gronda variaziun da lavur ha dentant er il dischavantatg ch’i na dat strusch la pussaivladad da far carriera sin questa sparta en chasa RTR. Per quai datti dentant la sora gronda dad RTR, SRF, cun ina fitg gronda partiziun da documentaziun ed archiv.