Siglir tar il cuntegn

Header

Navigaziun

Legenda: Tadlar il audio Bunura: Svizra insanua auter – exposiziun d'istorgias d'emigrads. Durada 05:20 minutas.
Or da Actualitad dals 17.04.2019.
cuntegn

Chantun Thomas Davatz – l'istorgia d'in Grischun emigrà

L'exposiziun «Die Schweiz anderswo» a Schwyz, sa deditgescha a Svizras e Svizzers ch'èn emigrads per chattar lur fortuna. L'exposiziun mussa las istorgias da persunas ch'han bandunà la Svizra tranter il 19avel ed il 21avel tschientaner. Tranter els er in Grischun – Thomas Davatz.

Ditg valiva la Svizra sco pajais d'emigraziun. Fin il 20avel tschientaner era l'economia la raschun principala per emigrar. Ozendi vivan radund 11% da la populaziun svizra en l'exteriur. Durant il 19avel tschientaner è l'emigraziun daventada in fenomen da massa. Prest in mez milliun Svizras e Svizzers èn sa mess sin via en auters pajas per chattar lur fortuna economica, ma er privata.

Organisaziun dals Svizzers a l'ester

Personen-Box aufklappenPersonen-Box zuklappen
Organisaziun dals Svizzers a l'ester
Legenda:RTR, Carin Caduff

Per rinforzar la colliaziun dals Svizzers e las Svizras tar la patria ed er in tar l'auter, è l'Organisaziun dals Svizzers a l'ester vegnida fundada il 1916. L'organisaziun represchenta ils interess dals 751'800 Svizzers che vivan en l'exteriur. Ella infurmescha lur cumpatriots en l'exteriur davart quai che curra e passa en Svizra. L'organisaziun vegn purtada da radund 650 uniuns ed instituziuns svizras sin l'entir mund.

Subvenziuns da la Confederaziun

Durant la crisa economica mundiala, l'entschatta dals 1930 ha la Confederaziun er subvenziunà l'emigraziun da persunas senza lavur. En spezial dischoccupads ch'èn ids en Brasilia per realisar ina nov'existenza èn vegnids sustegnids. Per tuts n'è il viadi dentant betg ì a fin cun chattar la fortuna. Quai mussa l'exempel da l'emigrant grischun Thomas Davatz.

Contract cun in producent da café

Thomas Davatz è stà scolast a Fanas en il Partenz ed ha bandunà la Svizra il 1855. Quai ensemen cun ina gruppa da Grischuns, direcziun Brasilia. Els avevan suttascrit in contract cun in producent da café local. Davatz è daventà il schef da la gruppa.

Lavur da sclavs

Las cundiziuns da lavur en Brasilia n'han dentant betg correspundì a quai ch'è stà empermess en il contract. En texts vegls vegn perfin discurrì da sclavaria. Perquai ha Davatz formulà ina decleraziun, ch'el ha tramess a las autoritads svizras ed er al grond proprietari da terren, per il qual ils emigrants lavuravan. Il proprietari ha sinaquai smanatschà a Davatz. Quai ha chaschunà ina revolta dals emigrants.

Procurà che situaziun sa midia

La finala è Davatz vegnì exilià da la Brasilia ed ha stuì turnar il 1857 en Svizra. Puspè a chasa ha el scrit il text «Die Behandlung del Kolonisten in der Provinz St. Paulo in Brasilien und deren Erhebung gegen ihre Bedrücker». Quest text ha gì in'influenza surtut en ils pajais tudestgs. En Prussia ha el manà a controllas da lavur dals emigrants en lur novs pajais.

Purtret da Thomas Davatz. In um pli vegl cun chavels grischs ed ina barba lunga.
Legenda: Thomas Davatz è stà il schef d'ina gruppa da Grischuns ch'èn ids en Brasilia. El ha fatg attent las autoritads sin las malas cundiziuns da viver per ils emigrants. RTR, Carin Caduff

RR actualitad 08:00