La lieur, ch'è activa da notg e tutga tar las bestgas fitg timidas, è difficila da chattar. Ma i dat glieud ch'enconuscha lur territori: quai èn ils guardiaselvaschina dal chantun Grischun. Dus da quels èn stads sur ils dis da Pasca en gir per quintar las lieurs – per savair quantas ch'i dat e sche quellas stattan bain.
-
Bild 1 von 2. Renato Roganti, dapi 35 onns guardiaselvaschina en la regiun Val Bregaglia. Bildquelle: RTR.
-
Bild 2 von 2. Luisa Negrini, guardiaselvaschina en la Val Bregaglia dapi ils 1.4.2026. Bildquelle: RTR.
Ils dus guardiaselvaschina, Renato Roganti e Luisa Negrini, han dumbrà 27 lieurs durant il temp da Pasca – quai è la cifra la pli auta dapi il 1993.
En gir da notg tras la Val Bregaglia
Cura che tuts dorman èn Renato Roganti e Luisa Negrini vi da lavurar. Ils dus guardiaselvaschina da la Val Bregaglia èn questa notg en missiun per las lieurs. Mintga primavaira vegnan dumbrads tut ils animals dals quals ch'i dat ina planisaziun da chatscha – tar quels tutgan era las lieurs. Ma i sto esser il dretg mument per chattar ellas, perquai ch'ellas èn fitg timidas e vivan retratg.
Renato Roganti declera, che il mument ideal è cura che l'erva cumenza a crescher e la mintgiletta da primavaira sa mussa. Lura vegnian las lieurs gugent ora dal guaud sin la prada a magliar quella mintgiletta. Quella è buna per las lieurs, ma era per ils chavriels che tschertgan il medem. En quest mument da l'onn saja la schanza la meglra da vesair las bestgas timidas.
Cun glisch e camera termica sin la tschertga
La ruta da dumbraziun durant la notg maina da Casaccia fin a Castasegna tras vitgs, prads e guauds. Renato Roganti lavura dapi 35 onns en questa regiun ed enconuscha ils lieus tipics da viver da las lieurs. Questa giada vegn la dumbraziun fatga da glina plaina, quai che na saja betg ideal, ma tuttina possian ins observar numerus animals.
-
Bild 1 von 3. Triep da tschiervs registrads cun la camera termica. Bildquelle: RTR.
-
Bild 2 von 3. La lieur. La lieur è activa da notg. Bildquelle: RTR.
-
Bild 3 von 3. Triep da tschiervs. Era ils tschiervs èn activs da notg. Bildquelle: RTR.
Las lieurs vegnan quintadas tant cun agid da glisch sco era cun agid d'ina camera termica che registrescha la chalur dal corp dals animals e las renda uschia vesaivlas en la stgiraglia. I sa mussia che las lieurs sajan per il solit en ils medems lieus. Ils guardiaselvaschina enconuschian suenter 35 onns ils lieus predilets da las lieurs.
Ina notg cun success – 27 lieurs
La rutina da 35 onns gida questa notg: suenter in curt mument han els gia quintà dapli ch'in maun plain lieurs. Malgrà las cundiziuns betg idealas cun la glina plaina ed il vent ferm, èn els cuntents cun il resultat.
Bun, 1, 2, 3, 4, 5, 6 lieurs. Quai è fitg bun per esser glina plaina ed il vent uschè ferm.
Quintadas na vegnan betg be las lieurs durant questa notg. Sper via sa mussan er auters trieps: il dumber dals tschiervs, ma era dals chavriels ed autras bestgas vegn notà per avair ina survista cumpletta da la selvaschina en la regiun. Tut quai vegn protocollà per pudair observar il svilup da la populaziun.
Igl è da chattar il dretg mument. Ed oz avain nus ina buna cifra, ina buna cundiziun – nus avain pudì quintar bain.
Quintà bain han els era perquai che la selvaschina na para questa notg betg d'esser disturbada – ni d'umans ni da bestgas rapinas sco il luf u il luf-tscherver.