Salouf - Linard Candreia è vegnì elegì sco nov president URGC

Vinavant en suprastanza restan Mathias Kunfermann e Rico Michael. Sco delegada da la Lia Rumantscha è vegnida elegida Martina Cantieni che remplazza Carola Derungs. Ina problematica resta dentant: I manca vinavant ina ulteriura persuna dal Surmeir en la suprastanza. Plinavant ha la URGC nominà per mauns da la radunanza da delegadas e delegads Leo Thomann sco candidat per la suprastanza da la Lia Rumantscha. El è actualmain il president da l’Uniun rumantscha da Surmeir URS, ch’edescha La Pagina da Surmeir. La URGC tgira l’intschess rumantsch dal Surmeir cun Surses ed Alvra e l’intschess da la Sutselva cun Schons, Tumleastga e Mantogna.

RTR: Linard Candreia cordiala gratulaziun, vus essas vegnì elegì sco nov president da l’Uniun rumantscha Grischun Central. Tge ha motivà da surpigliar quest post?

Linard Candreia: Il rumantsch, il rumantsch ed anc ina giada il rumantsch. Jau vi simplamain segirar quella punt, e quella punt n’ha simplamain il mument betg persunal. E cun 69 onns na stuessan ins betg surpigliar da quels mandats. Ma cun quai che jau ma sent en sasez anc en furma da la sanadad nà e ch'jau hai dà giu mandats en il Laufental giu Basilea-Champagna, poss jau uss senz’auter era dar enavos insatge al Surmeir, Schons e Mantogna.

Probablamain essas gia plain ideas. Tge finamiras vulais Vus realisar en l’emprim onn d’uffizi?

Jau vi en emprima lingia consolidar «La Revista digl noss Sulom». Quella vegn fatga a moda professiunala, e là less jau ir a la tschertga d'in pau daners publics. Per che nus hajan in pau dapli entradas e ch’ins haja in pau dapli spazi per far acziuns – acziuns litteraras surtut ed era sairadas en il Surmeir. In bun exempel èn quels da Schons: Quels èn fitg activs. Ed ussa stuain nus simplamain er suandar a quel bun exempel.

Tgeninas èn per Vus las pli grondas sfidas ch’il rumantsch ha en il Grischun Central?

La germanisaziun s’avanza – la Val d'Alvra vegn germanisada deplorablamain. Quai fa mal ed jau cumbat simplamain l’indifferenza. (Sche tut è tuttina! Na,) Nus stuain dir: Il rumantsch ha tantas schanzas. Quai è ina «clav d’or» sco che pader Alexander Lozza scheva quai uschè bain en furma d’in maletg.

Linard Candreia, Vus avais ditg avant che dus terzs da Voss temp passentais a Laufen en il chantun Basilea Champagna nua che Vus essas da chasa, in terz a Savognin. Tanscha quai per ademplir tut las spetgas sco president?

Ins na dastga ussa betg spetgar memia bler da mai. Jau vegn ad esser activ en cuminanza, sa chapescha cun la suprastanza. I vegn a dar acziuns, i vegn a dar sairadas, spetgar na dastg’ins ussa forsa betg memia bler. Ma quai che jau less ussa far, è tschertgar glieud giuvna. La generaziun giuvna manca. Quella vi jau motivar. Ed ussa hai jau trais onns temp – e damaun entschaiva cun la tschertga.

La Sutselva è bain represchentada en suprastanza. Vus essas per il mument il sulet Surmiran en suprastanza sco president. I mancan vinavant duas persunas surmiranas. Sco vulais Vus schliar quel problem?

Qua pos jau trair niz da mia experientscha politica: Per exempel en Surselva avain nus gì a l’entschatta er mo diesch commembers en la Partida socialdemocrata ed il davos eran nus enturn 40 fin 50 persunas. I na va qua betg per far politica. Ma igl è simplamain da motivar. Jau less motivar da scriver. Jau less motivar la glieud da s’engaschar. Ed jau sun ussa er commember dal Chor viril Surses. E là ves jau tants giuvens cun bellezza vuschs che stattan en per il rumantsch. E quels vi jau schon er en nossa bartga da l’Uniun Rumantscha Grischun Central.

La URGC dat sin dumonda er in sustegn finanzial per scriventas e scrivents. Vus sez publitgais er regularmain cudeschs. N’avais betg tema che quai pudess chaschunar in conflict d’interess?

Ah, quai n’è nagin problem. Jau vegn insumma a reducir in pau mia activitad litterara. E suenter vegn jau a m’abstegnair. Quai è cler, en emprima lingia vi jau motivar auters ed autras da scriver. Ed jau vi simplamain mintga segund onn ina ediziun surmirana da scriventas e scrivents Surmirans. Quai è l’emprima finamira. Betg per promover mamez. Per quai na stoss jau betg ir en ina suprastanza.

E sco giuditgais Vus la situaziun organisatorica actuala da la URGC?

Bun, nus avain en sasez memia bleras uniuns rumantschas e l’emprim vi jau ina giada en cuminanza cun la suprastanza guardar sco che quest gremi funcziunescha e suenter far in pèr remeduras - adina en cuminanza e collavuraziun cun la suprastanza. Jau crai il meglier è da betg esser memia cumplitgà en activitads. Far, simplamain far. Far ed esser preschent ed esser visibel. Las medias avainsa nus gia, l’infrastructura avain nus. Simplamain mussar che nus essans qua, e che nus sustegnain tut quels ch’èn en favur dal rumantsch.