Siglir tar il cuntegn

«Grischun» en l'orbit planetar «Chattar il 'Grischun' sin la glista d'asteroids è fitg spezial»

Che nus vegnin sisur per uss, 14 onns pli tard da l’existenza da l'asteroid «Grischun» – è d’attribuir al temp dal ciclus da cumparsa da l'object en l'orbit planetar.
L'asteroid «Grischun», mesira tranter dus e quatter kilometers lunghezza, el sa chatta sin ina distanza da passa 240 milliuns kilometers davent da la terra e cumpara mo mintga 4,7 onns sin la lingia cun il sulegl e la terra.

Per che quai asteroid vegnia insumma renconuschì dals centers planetars da l’Europa affiliads a la NASA – sto l’asteroid cumparair almain trais giadas en il ciclus da l'orbit planetar en la medema posiziun. Uschia en 14 onns passads, dapi la scuverta da José De Queiroz, dals 14 da november dal 2012.

Che la cumissiun responsabla per nums da planets, ha acceptà il num «Grischun», am fa grond plaschair.
Autur: José De Queiroz Hotelier, astronom da hobi e manader dal «Mirasteilas» a Falera.

Ils 4 da matg 2026, ha survegnì l'observatori «Mirasteilas» da Falera la novitad dal center da planets «Minor Planet Center» da l'Universitad Harvard a Cambridge e da l'Uniun Astronomica Internaziunala cun sedia a Paris, che l'asteroid 858332 cun il num «Grischun» saja renconuschì sco nova truvaglia en la gronda famiglia d'asteroids e meteorits en l’orbit planetar.

Diagramm des Sonnensystems mit Planetenorbits.
Legenda: Grischun en «opposiziun» cun la terra ed il sulegl Gist en questa constellaziun aveva l'astronom da hobi, José De Queiroz scuvrì per l'emprima giada il nov asteroid, ils 14 da november dal 2014. Dapi lura, è l'asteroid girà trais giadas atras il sistem solar. «Mirasteilas» Falera

«Cura ch'jau hai observà quest object, sin il visur dal il telescop grond dal Mirastailas, pareva quest asteroid fitg pitschen e pauc glischant», sa regorda De Queiroz. Suenter pliras mesiraziuns, ha l'astronom da hobi annunzià sia scuverta al center da planets da l'Uniun Astronomica internaziunala a Paris.

Pussaivla è questa scuverta stada grazia al telescop grond dal «Mirasteilas» a Falera – in dals gronds telescops da la Svizra cun in spievel da 90 centimeters diameter. Grazia ad in program spezialisà per la retschertga e mesiraziuns d'asteroids e meteorits, collià cun ils centers da planets da l’Europa ha l'astronom da hobi José De Queiroz pudì inoltrar tut las datas e coordinatas al center da planets.

Sco astronom da hobi hai jau cuntanschi fitg bler.
Autur: José De Queiroz Hotelier ed astronom da hobi

Gia sis asteroids ha De Queiroz scuvert: «Falera» ch'el ha numnà tenor sia secunda patria, «Mirasteilas», tenor ses segund da chasa, «Marcia», sco sia figlia ha num, «Chur», tenor la chapitala dal Grischun, «Braga» il num da sia citad nativa en Portugal. Ed il sisavel asteroid ha el numnà «Grischun», sco sulet chantun da la Svizra nua che rumantsch è lingua uffiziala ed il center dal patrimoni cultural rumantsch.

Era il Minisguard ha gia visità l'observatori a Falera:

Artitgels legids il pli savens