Siglir tar il cuntegn

Mastergnanza Mazlers dovran forzas giuvnas

Dacurt han mazleras e mazlers retschavì lur diploms d'emprendissadi

Zwei Personen sitzen an einem Tisch im Freien mit Gebäude im Hintergrund.
Legenda: Il schef expert ed anteriur emprendist: Jean-Claude Zimmermann (san.) e Paul Andreoli. FMR

Ensemen cun lur patruns e confamigliars han la mazlera ed ils mazlers novs dal Grischun festivà ils 26 da zercladur 2026 a Cuira la finiziun da lur emprendissadi. Tschintg persunas termineschan l'emprendissadi sco specialists da products da charn en il Grischun. Quai saja in success per l'Associaziun grischuna da mazleras e mazlers, di il schef expert chantunal, Jean-Claude Zimmermann che ha sez ina mazlaria a Glion e che giuditgescha la savida dals emprendists. «Nus avain era gia gì pli paucs che han terminà l'emprendissadi. E la buna novitad è che nus avain en il Grischun sis novs ch'entschaivan il segund onn d'emprendissadi da mazlera u mazler quest onn. Quai è in success per nus.»

Il plaschair da lavurar cun charn

L'avrigl 2025 ha SRF constatà en ina reportascha che la Svizra haja memia paucas emprendistas ed emprendists da mazler. En media dals onns passads hajan 200 giuvenils ad onn emprendì il mastergn da mazlera u mazler en Svizra. En il Grischun han dacurt tschintg retschavì il diplom federal. In dad els è Paul Andreoli da Vignogn che ha terminà l'emprendissadi en la mazlaria Carnatira a Rueun. Sia motivaziun d'emprender da mazler saja il plaschair vid l'agricultura e cunzunt vid ils animals: «La lavur sco mazler dovra forza. Mintgina e mintgin na po betg far quella lavur perquai ch'il mazler sto era mazzar ils animals. Ma quai s'auda tar quest mastergn.» Sia motivaziun da far quest emprendissadi saja stada ch'el lavuria gugent cun products da charn. Paul Andreoli è creschì si en in menaschi puril a Vignogn. Ussa planisescha el da far l'emprendissadi da pur. Sco el di, savess el lura lavurar pli tard sco pur e sco mazler u era mo en in da quests mastergns.

Mo in tema

Jean-Claude Zimmermann, il mazler e schef expert da l'Associaziun grischuna da mazleras e mazlers di che quella professiun sa focuseschia mo sin la lavur en la chasa da meztga. «Quai è donn, perquai ch'il mastergn da mazler è fitg variont. La lavur da mazchegiar è mo ina pitschna part da l'entir mastergn.» Oz datti era dunnas ch'emprendan da mazlera. Bleras mazleras lavurian en la nova e fitg impurtanta categoria professiunala che sa numna elavuraziun e delicatessas. Quai saja in grond gudogn per la branscha. Jean-Claude Zimmermann: «Jau mez pos mo dir ch'jau hai emprendì il pli bel mastergn dal mund e jau emprendess anc ina giada da mazler.»

Dapli reclama

Tenor Jean-Claude Zimmermann ch'è era en la suprastanza da l'Associaziun grischuna da mazleras e mazlers sto il mastergn da mazler survegnir ina megliera reputaziun. La via per cuntanschentar quai saja quella d'ir en la publicitad. L'associaziun grischuna haja fatg quai a chaschun da l'exposiziun da professiun FIUTSCHER 2023 cun ils Swissskills. Ed en l'onn 2025 haja ins pudì organisar ils Euroskills a Cuira. «Interessantamain avain nus pudì gudagnar dapli emprendistas ed emprendists da mazler dapi il 2025. Forsa è quai in schabetg e forsa han las exposiziuns da mastergn propi purtà insatge.»

I dat reacziuns

Paul Andreoli che ha gist terminà l'emprendissadi di ch'el haja ils davos trais onns survegnì tschà e là reacziuns da glieud che sa smarvegliava ch'el emprendia da mazler. «Igl è fitg interessant che la glieud surstat sch'ins emprenda da mazler. Tar tut ils auters mastergns na di nagin nagut», manegia Paul Andreoli. Quai haja in avantatg, numnadamain quel ch'ins sappia declerar a la glieud. «Jau hai fatg l'experientscha che sch'ins declera a la glieud tut tge ch'in mazler fa, svaneschan ils resentiments spert e tut è bun.»

Pretender e promover

«Avant decennis, cura ch'jau hai emprendì da mazler, devi ina clera ierarchia», di Jean-Claude Zimmermann. «Il pli sisum era il patrun che deva las directivas a ses emploiads. Oz è il patrun plitost in coach che promova ils emprendists en lur savida. Sco patrun pren jau ina via tranteren. Jau promov ed emprov dad intermediar l'entusiassem per la lavur, ma jau pretend era da mes emprendists. Ed jau hai fatg bunas experientschas cun quella via.»

Artitgels legids il pli savens