En Surselva datti pliras spendreras che porschan sin basa privata in accumpagnament per dunnas en pagliola. Ina dad ellas è Prisca Collenberg-Bivetti da Lumbrein ch'accumpogna dapi 13 onns mammas e famiglias avant e suenter la naschientscha. La FMR ha visità la spendrera oriunda da Samedan che lavura sper sia purschida privata sco spendrera en il Spital chantunal dal Grischun.
«Mintga naschientscha è ina gronda miracla per mai», di Prisca Collenberg-Bivetti che viva cun sia famiglia a Lumbrein. Avant che daventar spendrera ha la dunna oriunda da Samedan fatg in emprendissadi en la branscha da farmazia e sco assistenta da malsauns. L'emprendissadi da spendrera pli tard saja stà ses grond siemi desiderà, manegia ella. «Igl è mia gronda motivaziun da pudair accumpagnar dunnas cun tut lur dumondas e spetgas durant lur temps da gravidanza. Mintga naschientscha è impressiunanta per mai, era perquai che la dunna sezza mussa ina prestaziun corporala immensa en questa situaziun. Ed il punct culminant è naturalmain la naschientscha da la poppa u dal pop.» In mument fitg captivant da sia lavur saja dentant quel dal temps da pagliola dad otg emnas suenter la naschientscha. I saja bel da pudair accumpagnar la mamma, l'uffant e la giuvna famiglia insumma, raquinta Prisca Collenberg-Bivetti che ha sezza quatter uffants.
Dasper tut las situaziuns legraivlas hai era dà situaziuns tristas ch’in uffant novnaschì è mort.
Dapli che mo ina visita
Pli baud era la lavur da la spendrera quella d'assister a las naschientschas a chasa. Oz succeda ina gronda part da las naschientschas en ils ospitals. La spendrera Prisca Collenberg-Bivetti accumpogna sper sia lavur en l'ospital las dunnas en speranza avant e suenter la naschientscha. «Idat dunnas che han problems corporals en la pagliola, sco per exempel mal il dies. Suenter la naschientscha sa gid jau cun tuttas dumondas dal temps da far pagliola. Ina dumonda frequenta è per exempel la moda e maniera da nutrir l'uffant cun dar sezza latg u autras dumondas da sanadad da la mamma e da l'uffant.»
Mintga pagliola è speziala
«Jau hai gia vesì bleras naschientschas d'uffants en tut ils onns ch'jau lavur sco spendrera. E mintgina è autra e mintgina è in misteri», di Prisca Collenberg-Bivetti. «Sper tuttas las situaziuns legraivlas hai era dà situaziuns trestas ch'in uffant novnaschì è mort. Quai è fitg tragic ed era jau vegn tresta cura ch'jau patratg vid quels muments. Jau stoi dentant funcziunar ed accumpogn lura la famiglia senza l'uffant durant las emnas da pagliola.» Quellas situaziuns muntan ina gronda sfida per la famiglia, ma era per ella sco accumpagnadra u spendrera. «En quellas situaziuns u era sch'ina mamma survegn ina depressiun postnatala suenter la naschientscha dovra la spendrera sia savida psicologica ed organisatorica per chattar la dretga via.»
Babs activs
La spendrera Prisca Collenberg-Bivetti di che la naschientscha d'in uffant saja en emprima lingia in mument intensiv per la mamma ed l'uffant. Ma era ils babs sajan adina involvids. «Ozendi han ils babs per cletg era 14 dis libers supplementars per gidar lur consorta suenter la naschientscha. Jau hai gia vesì babs che sustegnan fitg bain lur consorta cun avair quità dals ulteriurs uffants, cun lavurs en il perchasa ed uschia vinavant.»
En situaziuns fitg criticas hai jau sco spendrera stuì tschertgar agid professiunal
Las emnas suenter la naschientscha en il spital cun la dimora da dus u trais dis va Prisca Collenberg-Bivetti ina giada a di sperasvi tar la famiglia che ha engaschà ella. Ella fa differentas controllas e respunda las bleras dumondas che la mamma ha ils emprims dis. Ils dis suenter la naschientscha d'in uffant pon dentant era chaschunar stress. En situaziuns fitg criticas hai jau era gia stuì tschertgar agid interdisciplinar cun il medi u cun autras collegas per sustegnair pli bain la famiglia. Sco spendrera lavuran ins persula. En muments difficils gidain nus ina l'autra cun differents tips ed empruvain da dar sustegn vicendaivlamain.
Ginecologa intermediescha
Il servetsch d'accumpagnament per dunnas avant e suenter la naschientscha da Prisca Collenberg-Bivetti vegn intermedià sin giavisch da la ginecologa u dal medi ginecolog. I dat pliras spendreras en Surselva che porschan era servetschs sumegliants. Tenor Prisca Collenberg-Bivetti possian ins cliccar sin la pagina d'internet www.hebamme.ch, inditgar l'agen lieu da dimora e lura eruir tge spendrera che stettia a disposiziun per l'atgna vischnanca.