La bun'aura cun temperaturas da stad ha sco gia l'onn 2025 carmalà in grond publicum sin il plaz avant la resgia en il muletg da la Gneida. Ils organisaturs da la Fundaziun Resgia Gneida han dà tut per porscher in program attractiv cun in servetsch divin da las pleivs da Vuorz e Castrisch-Riein-Sevgein, cun ina buna cuschina cun pulenta, zagrenders, liongias e desserts, demonstraziuns da resgiar ed entagliar e cun in quiz cun premis attractivs.
Giubileum senza festa
La festa da la resgia a Vuorz vegn festivada dapi intgins onns la dumengia da Tschuncaisma. Entant ch'il Cor viril da Breil ha embellì la festa da l'onn passà han las pleivs da Vuorz e Castrisch-Riein-Sevgein contribuì quest onn cun in servetsch divin, celebrà dals dus plevons Alistair Murray ed Andreas Dietrich. Sco quai ch'ils organisaturs da la fundaziun, Sven Cadonau e Marc Pfister han ditg, saja quest onn precis 20 onns dapi ch'ins haja inaugurà la resgia renovada. Ma actualmain n'hajan ins betg previs da festivar quest giubileum. «L'intent da la sentupada è plitost quel da render visibla la resgia cun metter en funcziun ella e da procurar per in pau vita en ed enturn l'edifizi istoric.»
Ina resgia sin il culm
La resgia alpina da la Gneida stat sur Vuorz ed Andiast sin 1440 meters sur mar sper l'aual da Ladral. Quel sbucca pli tard en il Flem, en il Schmuér ed a la fin en il Rein Anteriur. Sper la resgia sa cruschan la via dals culms da Vuorz che maina vers ils Ladrals cun quella dals culms d'Andiast. Pli baud passavan ils purs sper la resgia da la Gneida vi per ir la saira a dar ina baterlada cun ils collegas vi sin ils culms d'Andiast u era viceversa. Sin la pagina d'internet www.resgia-gneida.ch intervegn ins in pau da l'istorgia da la resgia veglia che saja presumadamain vegnida construida a l'entschatta dal 20avel tschientaner. Il scopo da lezzas uras è stà da producir laina per construir ils clavads e las tegias da culm e d'alp. La resgia da la Gneida è stada en diever regular enfin l'onn 1962. Dapi la renovaziun vegn ella puspè duvrada per visitas e per pitschnas producziuns.
Interess exista
Tenor Marc Pfister, il president da la Fundaziun Resgia Gneida, datti durant la stagiun turistica da stad mintga mesemna suentermezdi guidas en la resgia. Quellas guidas vegnan sper l'atgna pagina da web era publitgadas sin las paginas da Surselva Turissem.
«Cunzunt durant ils onns dal coronavirus avain nus gì bleras persunas interessadas ch'èn sa participadas da las guidas. Probablamain perquai che dapli indigens han fatg vacanzas en la regiun. Ils davos onns ha i dà in pau damain visitadras e visitaders. Ma l'interess exista anc adina.»
Duas uras sco pli baud
Danovamain dal zercladur enfin l'avust datti mintga mesemna suentermezdi a las 14.30 ina guida da duas uras en ed enturn la resgia da la Gneida. Enturn la resgia munta per exempel era ch'ins po guardar, co il resgiader prepara la resgia e sbassa la canal d'aua en l'aual da Ladral e co l'aua vegn duvrada per turbinar e metter en funcziun la resgia. La procedura da resgiar sco tala è sa chapescha pli plauna che cun ina resgia electrificada, ma sco il cussegl da fundaziun scriva saja ella dal tuttafatg favuraivla al clima.
- Ils proxims termins da visitas da las mesemnas en la Resgia Gneida èn ils 10, 17 e 24 da zercladur ed il 1 ed ils 8 da fanadur 2026. Ulteriuras infurmaziuns dat i sin www.resgia-gneida.ch.