Siglir tar il cuntegn

Ulteriur Grischun In'affera che n'è anc oz betg magunada

Avant 20 onns ha l'anteriur guardian Christoph Meili vis tar sia tura tras la banca actas tar contos senza possesurs che duevan vegnir destruidas nunlubidamain. El ha piglià cun el las actas e surdà ellas ad in organisaziun gidieua. Ed uschia propi dà fieu a l'entira affera.

Suenter la premiera dal film a Cuira: Il reschissur Daniel von Aarburg ensemen cun il protagonist principal, Christoph Meili.
Legenda: Suenter la premiera dal film a Cuira: Il reschissur Daniel von Aarburg ensemen cun il protagonist principal, Christoph Meili. RTR, Gion Gieri Flepp

Christoph Meili è sinaquai daventà d'ina vart erox per las organisaziuns gidieuas che cumbattevan per survegnir access als contos da las unfrendas dal Holocaust. Quai cunter la resistenza da las bancas svizras. Da l'autra vart è el lura er daventà per blers traditur da la patria, tranter auter perquai ch'el è emigrà en ils Stadis Unids, ha sa laschà instrumentalisar ed er accusà las bancas svizras. Quellas han mess ad acta l'affera il 1998 cun in pajament dad 1,25 milliardas dollars.

In film sin ils 20 onns

Uss 20 onns pli tard ha il reschissur da Cuira Daniel von Aarburg elavurà l'istorgia enturn l'anteriur guardian Christoph Meili sco film documentar. Bunamain tut ils acturs principals da lezzas uras – da l'ambassadur spezial Thomas Borer, sur la anteriura cussegliera federala Ruth Dreifuss fin tar il diplomat american Suart Eizenstat u l'econom Paul Volcker e natiralmain er Christoph Meili sez – piglian posiziun senza restricziuns e cun distanza tar ils schabetgs. Da la vart da las bancas n'ha però nagin vulì s'exprimer.

Jau na survegn simplamain betg pli ina lavur. [...] Quella istorgia è ina sort ipoteca.
Autur: Christoph Meilianteriur guardian e whistleblower

Consequenzas fin oz

Las bancas han fatg lur fatschenta e mess ad acta l'affera. Per la societad ed er per Christoph Meili n'è ella però anc adina betg terminada. Ozendi lavura l'anteriur guardian che ha studegià communicaziun be trais sondas al mais sco vendider da maschinas da furar. Dapli lavur na survegnia el betg.

El saja dacurt s'annunzia tar la pli gronda firma da surveglianza ed haja survegnì per resposta: Els na possian betg prender el en cas ch'i fiss forsa anc insatge en connex cun l'affera. El haja sincerà ch'el n'haja mai gi ina scussiun u na saja mai vegnì sentenzià. Ma i saja restà tar il na. La fatschenta haja clients tar la banca e lura na giaja quai betg in sper l'auter, uschia l'argumentaziun.

I va, ma il pretsch è aut

Grazia a sia dunna che lavura cumplainamain sco florista tanschia quai per viver per els. Però cuntent n'è Christoph Meili betg cun la situaziun. Las actas prendess el anc ina giada, ma la fuigia en l'exil american na faschess el betg pli. Quella decisiun saja stada naiva da lezzas uras, per scappar dals problems e da la situaziun malempernaivla en Svizra.

Els hajan bain gì ruaus là da smanatschas e hajan er survegnì sustegn, ma la finala saja il stress e tut tuttina stà da memia. Duas lètgs èn idas dapart, l'advocat Ed Fagan ha nizzegià or Christoph Meili ed i n'è er betg reussi ad el da bajegiar si propi ina nova existenza. Perquai ha el lura er decidì da turnar en Svizra avant bunamain 10 onns.

Sumegliant destin sco Adam Quadroni

Ses destin persunal cumpareglia Christoph Meili ferm cun quel dal whistleblower dal cartel da la branscha da construcziun en il GR, Adam Quadroni. Christoph Meili è da l'avis ch'i saja bain vegnì in zic meglier però che l'acceptanza ed il sustegn per glieud sco els che gidian da scuvrir scandals saja anc adina fitg pitschen en Svizra. Talas istorgias vegnian anc adina supprimidas.

RR actualitad 08:00