Siglir tar il cuntegn
Wein Reben Rebstock Frostrute Trauben Weinbau Weinberg Graubünden
Legenda: Actualmain ves'ins en las vignas, sper las frastgas da fritga ch'èn fermadas vi dal fildarom, er frastgas che creschan ad aut. Quellas èn ina mesira da protecziun cunter il fraid che pudess returnar. Roman Hermann

Viticultura Tge fan las temperaturas miaivlas cun las vignas?

Ils emprims mais dal 2024 èn stads detg miaivels. Ed en lieus pli bass sco Cuira chatschan las plantas per part gia fitg. Nus avain vulì savair sch'ins vesa il medem maletg er en las vignas. Il cumissari da viticultura dal chantun Grischun, Walter Fromm, explitgescha tge influenza che l'aura actuala ha sin las vignas grischunas.

Wein Reben Rebstock Frostrute Trauben Weinbau Weinberg Graubünden
Legenda: Il cumissari da viticultura dal chantun Grischun, Walter Fromm, cusseglia viticulturas e viticulturs da lavurar a moda preventiva cun frastgas da schelada. RTR

Enfin uss haja l'aura miaivla da l'ultim temp anc gì nagina influenza sin las vignas en il Grischun. Ins haja entant tuttina – sco gia ils ultims onns era – instradà mesiras preventivas, declera il cumissari da viticultura dal chantun Grischun, Walter Fromm.

Glossari

Avrir la box Serrar la box
  • frastgas da fritga – Fruchtruten
  • frastgas da schelada – Frostruten
  • egls / brumbels / bots – Knospen
  • vit – Weinrebe
  • schelira tardiva – Spätfrost
  • vendemia – racolta

Per ordinari ves'ins frastgas da fritga ch'èn fatgas fermas vi dal fildarom da liar. Ed actualmain ves'ins en las vignas supplementarmain frastgas che creschan ad aut. Quellas numn'ins frastgas da schelada. Entras quellas han ins dapli brumbels u bots che chatschan. En il jargon da viticultura vegnan els era numnads «egls». E dapli «egls» che la vit ha, e pli tard ch'ella chatscha, uschia che viticulturas e viticulturs ston far pli pauc quitads il mument per lur vignas.

Wein Reben Rebstock Frostrute Trauben Weinbau Weinberg Graubünden
Legenda: Las frastgas che creschan a dretg si vegnan numadas «frastgas da schelada» ed èn ina mesira per reducir donns da schelira tardiva. Roman Hermann

Atgnamain chatschan las vits pir il matg, ma i saja tuttina da star attent. Sch'i resta uschè chaud er en il decurs dal mars ed avrigl vegn er la vit a reagir sin quai e chatschar pli baud, sco quai ch'igl è era gia capità ils ultims onns, uschia che la schelira tardiva po daventar in privel. Sch'ils bots èn gia ora, reageschan els a moda fitg sensibla sin fraid e pon schelar. I dat in donn e per consequenza pli pauc vin e la qualitad da quel po alura esser fitg differenta.

D'ina vart han ins lura ivas pli madiras dals egls principals che han survivia, sco era ivas da frastgas ch'èn creschidas pli tard, uschia che las ivas vi da la medema vit èn madiras da differents temps durant la vendemia. Quai è lura ina gronda sfida per viticulturas e viticulturs. Els ed ellas ston racoltar pliras giadas las ivas u allontanar ordavant ils bots principals che n'eran betg schelads, per che tut las ivas sajan madiras il medem mument. Quai saja alura ina lavur fitg difficultusa, manegia il cumissari da viticultura.

Wein Reben Rebstock Frostrute Trauben Weinbau Weinberg Graubünden
Legenda: Il mars 2018 èn vegnidas envidadas massa chandailas en ina vigna a Fläsch cunter la schelira. Keystone

Cunter scheladas che vegnan pir la primavaira datti entant er in'autra mesira, ch'ins po instradar a curta vista. Las chandailas ch'ins ha gia adina puspè vis ils ultims onns en las vignas u en las medias. Ins saja dentant detg limità quai che pertutga la durada. Ins haja per il pli a disposiziun las chandailas mo per ina notg e mo da rar per pliras notgs. Quai perquai ch'ils custs per las chandailas èn fitg auts e la disponibilitad detg limitada. Damai ina mesira che fa mo senn punctualmain.

Ins haja dentant persequità ils ultims onns che blers viticulturs e viticulturas lavurian a moda preventiva cun las frastgas da schelada, perquai ch'i saja ina buna alternativa ed era favuraivel.

Ussa spera Walter Fromm dentant ch'i dettia anc intginas fasas cun temperaturas pli bassas, ed en spezial che las notgs restan fraidas, uschia che las vignas chatschan pir durant il temp ch'ellas èn periclitadas pli pauc da scheladas.

RTR actualitad 08:00

Artitgels legids il pli savens