Siglir tar il cuntegn

L'urs en il Grischun L'urs e la populaziun

L'emprim urs dapi 100 onns ch'è vegnì en il Grischun, ha surpassà ils cunfins svizzers en la Val Müstair. Per la populaziun grischuna è quai stà insatge nov ed ha procurà per grond interess.

Tschertgar l'urs al Parc Naziunal
Legenda: Tschertgar l'urs al Parc Naziunal Keystone

L'emprim urs è returnà en la Val Müstair

L'onur da retschaiver l'emprim urs dapi passa 100 onns ha la Val Müstair gì. Persunas da l'entira Svizra èn vegnidas en la Val Müstair a la tschertga da l'urs «Lumpaz».

Co duess la regiun sa cumportar vers l'urs?

Quai è stà ier en il center d'ina discussiun a la maisa radunda che la gruppa da project «Allegra Urs» ha envidà. Da la partida a questa discussiun eran persunas dal turissem, d'organisaziuns da l'ambient ,da l'agricultura, da chatscha e politica. Discutà han ins sin basa d'ina retschertga fatga da questa gruppa en la regiun da l'Engiadina Bassa e la Val Müstair.

WWF sa prepara sin il return da l'urs

Il WWF vul preparar la regiun da cunfin tranter la Svizra, l'Italia e l'Austria per il return da l'urs. Perquai ha il WWF preschentà in nov project ch'el vul lantschar ensemen cun la populaziun da la regiun.

L'urs JJ3 turna

En il Museum da la natira dal Grischun è il preparat da l'urs JJ3 exponì. L'urs ch'era arrivà l'onn 2007 en il Grischun, l'urs ch'era girà in bun onn tras il Grischun central e l'urs ch'è vegnì sajettà dal chantun l'onn 2008. RTR mussa exclusivamain co che l'urs è vegnì preparà e co ch'el è vegnì exponì en il museum.

Val Müstair sa prepara sin l'urs

La Val Müstair vala sco portal d'entrada per urs dal nord da l'Italia. La Val Müstair sa prepara per l'arrivada dal proxim animal da rapina. Urs duajan chattar uschè pauca vivonda deponida da carstgauns sco pussaivel. Experts han preschentà a Cuira in project da pilot ch'ins vul realisar questa primavaira en la Val Müstair. Previs e da duvrar sadellas da rument che l'urs na po betg avrir, far saivs enturn cumposts e serrar giu containers.

Ils Puschlavins han da s'occupar cun M13.
Legenda: Ils Puschlavins han da s'occupar cun M13. ANDREA BIFFI

M13 ed ils Puschlavins

Il zercladur ed avust 2013 aveva l’urs stgarpà pliras nursas en il Puschlav. Purs e pasturs avevan perquai pretendì dal chantun che l’urs vegnia sajettà. La fin d'avust è l'uffizi da chatscha e pestga vegnì crititgà ferm en ina saira d’infurmaziun sur da l’urs a Poschiavo. Tenor ils preschents n’haja in urs betg plazza en la Val Puschlav.

Il settember 2013 è l’urs turnà en la Val Puschlav. Era sche l’urs M13 na vegn betg taxà sco urs problematic, occupescha la preschientscha da l’urs en il Puschlav l’uffizi da chatscha e pestga grischun. Il chantun vul dapli daners per l’urs M13.

Il november chaschuna l’urs M13 dapli problems. El è rut en en ina chasa da vacanzas e perquai vegn M13 valità da nov. Ina valitaziun dad experts giavischa era l’organisaziun da l’ambient Pro Natura. En la Val Puschlav è M13 omnipreschents. El ha schizunt in agen profil cun blers simpatisants sin facebook. La fin da november entschaiva l’urs M13 il sien d’enviern en la Val Puschlav.