Siglir tar il cuntegn

Svizra Auta concentraziun d'ozon en Svizra

La concentraziun d’ozon en l’aria svizra è per il mument auta. En divers lieus èsi vegni mesirà passa 180 µg/m3. La valur normala è en media tar 60 µg/m3. Dentant n'ha l’auta concentraziun da l’ozon betg da far cun la setgira. Mintg’onn da stad s’augmenta la concentraziun d’ozon en l’aria svizra.

Cunzunt il Tessin e las valladas talianas èn pertutgadas da l'auta concentraziun d'ozon.
Legenda: Cunzunt il Tessin e las valladas talianas èn pertutgadas da l'auta concentraziun d'ozon. Keystone

Tar temperaturas da passa 30 grads e cun in sulegl ferm na saja quai nagut da nov, che l’ozon s’augmenta da quest temp.

Oravant tut en il Tessin ed en las valladas talianas dal chantun Grischun è vegnì mesirà in'auta concentraziun d’ozon. Fin enturn ils 10 d'avust stoppian ins far quint cun dapli ozon en l’aria.

Passa 3 giadas dapli en ils onns 90

Sch’ins conguala la situaziun cun ils onns 90, sche lura è ha la concentraziun d’ozon sa diminuida enormamain. Hanspeter Lötscher da l'Uffizi per ambient e natira dal Grischun sa regorda vi da valurs da passa 360 µg/m3 tar ina temperatura da 30 grads. Diversas mesiras en ils secturs da traffic, industria e commerzi han dentant procurà ch’ins ha pudì sbassar in bun tant la concentraziun d’ozon.

Però era sche las mesiras gidan, e la valur è in toc pli pitschna, pensar che tut saja bun na possian ins betg, di Hanspeter Lötscher. Adina puspè s’augmenta la valur sur la limita. E quai duai vegnir evità.

Problems da respirar

Persunas che pudessan sentir l'ozon, èn persunas sensiblas. Cunzunt uffants e persunas pli veglias pudessan tut tenor avair fadia da respirar. Hanspeter Lötscher recumonda tranter auter a quels da betg far sport durant las pli grondas chalurs. La gronda part da la glieud na vegnia dentant betg a sentir ch'i ha dapli ozon. Per reducir l'ozon possia mintgina e mintgin però contribuir insatge, di il manader da l'Uffizi per la natira e l’ambient dal Grischun.

Ir pli pauc cun l’auto è ina da las mesiras las pli effectivas per sbassar la valur d’ozon.
Autur: Hanspeter LötscherManader da l'Uffizi per la natira e l'ambient dal chantun Grischun

Dentant era desister da far cun il segapastget possia gia contribuir sia part.

Mesiras en cas extrem

Sche la concentraziun d’ozon na sa sbassia betg, lura reageschia il chantun, di Hanspeter Lötscher. Ina mesira pussaivla saja da limitar la sveltezza per ils autos sin l’autostrada sin 80 kilometers l’ura. Talas mesiras dettia dentant be sche la valur s’augmentia sin il dubel da la limita da 120 µg/m3. La probabilitad che quella creschia talmain, saja ozendi fitg pitschna.

RR actualitad 07:00