Siglir tar il cuntegn

Mafia Operaziun cunter la mafia a Roveredo: Las inquisiziuns s'extendan

Sis inculpadas ord trais pajais cun permiss B en Val Mesauc. «Falò» da RSI ha reconstruì tgi ch'els èn. E co ch'els èn vegnids tar ils permiss.

Peter Peyer aveva oriundamain betg vulì dar ina intervista als schurnalists da l'emissiun Fallò da RSI. Lez èn vegnids a Cuira

Nus palandrain tras las vias da Roveredo, paucas emnas suenter l'acziun gronda cunter la mafia che ha scurlattà la regiun. Nus discurrin cun in passant ed al dumandain, sch'el haja vis insacura las persunas ch'èn vegnidas arrestadas ils 23 da favrer – quellas ch'abitavan qua en il Moesano. La resposta è na. «Jau na sai betg co ch'els vesan ora.» La resposta sumeglia a quella da blers auters che nus inscuntrain. I para sco sche nagin n'ha mai vis las persunas arrestadas a Roveredo. «Roveredo è in refugium peccatorum», ri in um en la bar. In pizzaiolo conceda che probablamain intginas da las persunas arrestadas hajan prendì ina pizza tar el – ma el na po betg sa regurdar co ch'els vesevan ora, segir è ch'els tschertgavan discreziun. «Il Moesano,» ans di el per cumià, «è terra da nagin.»

Terra da nagin gea, ma suenter intginas retschertgas chattain nus ina abitanta che sa in zic dapli, na vul dentant betg sa dar d'enconuscher. «Enconuschents han raquintà ch'els hajan vis la notg moviments enturn lur chasas. Autos da luxus che gievan vi e nà. Ma els n'han betg pudì vesair tgi che seseva lien. Igl era glieud fitg discreta.» Discreziun: Quai è il chavazzin. Discreziun per persunas che paran quasi spierts e che ristgan da transfurmar la Mesolcina danovamain en quai che blers teman: in refugi per quels che han da zuppentar insatge.

Illustration von sechs Personen mit roten Balken über Augen, Text 'indagati'.
Legenda: RSI

Falò da RSI po oz dissegnar in profil pli precis da la gruppa, a la quala i vegn rinfatschà – tranter auter – la lavada da daners suspectus, cugliunaria, falsificaziun da quints ed il commerzi internaziunal cun cocain – e tge che fa la chaussa anc pli greva: sustegn da la mafia. Grazia a las 372 paginas dal conclus relaschà da la dretgira a Napoli il qual la RSI ha pudì consultar, pudain nus confermar ch'i dat sis persunas cunter las qualas i vegn investigà u en Svizra, en l'Italia u en Frantscha e ch'èn en possess d'in permiss B a Roveredo. Ultra da las quatter persunas arrestadas en il rom da l'operaziun èn duas ulteriuras persunas suspectadas en l'investigaziun italiana che sa concentrescha sin oravant tut sin il lavar daners.

Il nev dal Boss

En il center da las inquisiziuns stat in um da 53 onns d'Ercolano, prechastià, nev e numalin d'in schef dal clan Camorra Ascione-Papale. Il chantun Tessin aveva avant intgins onns refusà il permiss B pervia da ses chastis precedents. Medemamain suspectads èn ses figl da 24 onns – ord l'emprima lètg ch'è medemamain gi vegnì arrestà – e la nova partenaria: la figlia d'in montenegrin tschertgà ch'è oz en arrest en Frantscha.

Illustration eines Mannes mit rotem Kreuz und 'permesso B'.
Legenda: RSI

Il proxim è in um da 44 onns – betg prechastià – era dal conturn da Napoli: El è il confundatur da l' interpresa a Roveredo che stat en il center da las investigaziuns e che ha laschà ir passa in milliun francs or da derivanza anc nunenconuschenta sur ses contos. En l'investigaziun taliana davart la lavada da daners suspectus vegn er intercurida sia dunna ch'aveva era – per in temp – in permiss da dimora avant che turnar a Napoli. Tenor las infurmaziuns da RSI vegn ultra da quai era investigà davart il quinà: I sa tracta d'in um da 47 onns da Portici che duai era aviar gì in permiss B en il Grischun, ma che na duai – tenor las funtaunas da RSI – avair mess tant sco mai in pe en la Mesolcina.

La vestgadira dal Luganese e l'origin da la retschertga

Da las actas d'investigaziuns talianas davart la lavada da daners suspectus resultan duas ulteriuras societads svizras, davart las qualas ils investigaders talians fan scleriments pli detagliads. L'emprima è ina societad grischuna, medemamain a Roveredo ch'è actualmain en liquidaziun e che duai avair survegnì transferiments en l'autezza da bunamain 150'000 francs da trais societads talianas colliadas cun la gruppa. Quai ha provocà las emprimas examinaziuns da vart svizra che han alura manà a l'inquisiziun internaziunala. Ils daners na gievan betg directamain sin ils contos da la firma svizra: Els gievan sin in conto d'ina societad fiduziara, che trametteva alura vinavant ils pajaments. Tenor las infurmaziuns da RSI èsi grazia a las examinaziuns bancaras ed alura a las investigaziuns svizras cunter la lavada da daners suspectus cunter questa firma ch'igl è vegnì tar l'inquisiziun internaziunala che ha la finala manà al ruin da la banda ed a l'arrestaziun dals suspectads.

Roveredo è in refugium peccatorum.
Autur: um en ina bar

La segunda è ina societad da vestgadira dal conturn da Lugano che vegniva duvrada per il traffic da rauba: vestgadira e – tranter auter – era in Porsche Macan ch'è alura ì a la societad da Roveredo e ch'è oz confiscà. Ils nums dals dus manaders èn d'interess per ils investigaders. L'emprim, domicilià en il Tessin, è formalmain senza macla, è dentant vegnì controllà ina giada, cur ch'el manischava ses auto en cumpagnia da l'um da 53 onns – l'inculpà principal da las investigaziuns. Il segund manader da fatschenta, che deriva dal conturn da Napoli, è percunter in num ch'è gia enconuschent a las autoritads talianas: El haja scrit quints per fatschentas che n'existan betg.

Sche la rolla da questas societads n'è betg definida per entant, han ils inculpads – tenor Gennaro Vitolo, chapitani dals Carabinieri da Torre Annunziata – ch'è sa fatschentà cun la part taliana da las investigaziuns – installà en general ina rait cumplexa tranter societads realas e fictivas». Ina metoda che serviva tenor ils investigaders a facilitar la lavada da daners suspectus.

Mann in Uniform sitzt vor Regal mit Auszeichnungen.
Legenda: Gennaro Vitolo, capitani dals Carabinieri da Torre Annunziata RSI

Tar las societads centralas da quest sistem presumtiv da lavar daners tutgava in'ulteriura societad a Roveredo ch'è vegnida fundada l'onn 2022 da l'um da 44 onns ord il conturn da Napoli. Quai ensemen cun in fiduziari talian che viva en il Mesauc e ch'è actualmain administratur sulet da la societad. El n'è betg inculpà, ma per il chapitani Gennaro Vitolo ha el funcziunà sco «um strom che exequiva las instrucziuns dals organisaturs effectivs da l'activitad criminala». Sin dumonda telefonica da RSI ha il fiduziari mo ditg ch'el na veglia betg respunder a las dumondas. «Jau sun lià vi dal secret d'uffizi». RSI l'avess gugent dumandà, pertge ch'el n'ha betg remartgà questas transacziuns suspectusas da plirs milliuns. Dal reminent è il fiduziari er stà manader da fatschenta da l'autra societad a Roveredo – oz en liquidaziun – ch'è resultada da l'investigaziun.

Entant èn arrivadas las emprimas decisiuns sin plaun giudizial. La dretgira d'examinaziun da Napoli ha confermà la confiscaziun da la facultad dals inculpads en l'Italia. Tranter quellas ina chasa da pliras famiglias en il center dad Ercolano ch'è vegnida cumprada cun meds da la societad da Roveredo e ch'aveva sia sedia giuridica taliana en l'edifizi. In edifizi che n'è betg x-in edifizi, perquai che – sco Vitolo conferma – «el è vegnì abità dapi l'onn 2019 da commembers da la famiglia Ascione».

Illustration von zwei Hochhäusern mit Text 'clan Ascione-Papale'.
Legenda: RSI

Falò ha ultra da quai pudì reconstruir a moda pli precisa la procedura che ha chaschunà l'inculpà principal da survegnir la permissiun da dimora B en il Grischun.

L'um da 53 onns, oriund dad Ercolano, è vegnì il settember 2018 per l'emprima giada en il Tessin: Ses patrun era ina interpresa da Zug. L'emprim abitava el en in penthouse en il center da Lugano, lura sa renda el en ina pitschna villa a Canobbio – dal rest betg lunsch davent dal bain cun passa 500 meters quadrat d' ina valur dad 1.6 milliuns francs che las autoritads svizras han confiscà da la firma da Roveredo, nua ch'il possessur, il napolitan da 44 onns, viveva effectivamain.

Ma turnain enavos tar l'um da 53 onns. Il matg 2019 ha il chantun Tessin refusà ad el la permissiun da dimora sin fundament da ses chastis precedents. L'um era numnadamain vegnì arrestà il 2009 pervia da «extorsiun, usura e lavada da daners suspectus da retgavs illegals derivads dal clan da Mazzarella» – las renfatschas da collavuraziun – quai sto vegnir ditg – èn vegnidas abolidas pli tard en terza instanza. Ma l'um da 53 onns emprova l'onn 2021 anc ina giada. Questa giada en il Grischun. E là survegn el immediat il permiss B. L'emprim a Cuira, lura mida el en ina chasa da pliras famiglias a Roveredo ensemen cun sia partenaria e sia figlia. Lezs, Ina famiglia che viveva facticamain a l'exteriur: cunzunt a Cannes en Frantscha, nua ch'ella possedeva in'autra immobiglia e nua ch'il bab da la dunna viveva. Quai è probablamain la raschun ch'ins la veseva darar en il Grischun sco sch'i fiss mo in refugi prattic.

Nus n'essan betg a Napoli, nus essan en il Grischun
Autur: Peter Peyer Manader Departament da giustia, segirezza e sanadad dal Grischun

Il cusseglier guvernativ grischun Peter Peyer, ch'è vegnì dumandà en chaussa, è sa giustifitgà cun il fatg ch'el n'aveva – il mument da la deliberaziun – nagins indizis concrets che avessan giustifitgà la pretensiun d'in extract dal register penal, perquai ch'il chantun Tessin n'ha betg integrà il code correspundent en la banca da datas da migraziun da la Confederaziun».

Mann im Anzug spricht mit Mann in Basecap in modernem Raum.
Legenda: Peter Peyer, directur da giustia e segirezza dal Grischun en discurs cun in schurnalist da RSI en il bajetg dal Cussegl Grond. RSI

Bellinzona ha infurmà Cuira pir in onn pli tard, l'avrigl 2022. «Er en quel mument n'eran avant maun nagins motivs per pretender ulteriuras infurmaziuns: da dar il permiss è stà correct.». Ultra da quai haja Cuira declerà a partir dal 2023 suenter il cumenzament dal scleriment tras la polizia, da betg vulair intervegnir en las investigaziuns.

I restan bleras dumondas avertas. Tgi ha surveglià las proceduras da l'autoritad da migraziun? Pertge n'èn er suenter l'annunzia dal Tessin l'onn 2022 betg vegnidas fatgas examinaziuns detagliadas? Era sche Cuira ha declerà da betg vulair intervegnir a partir da l'onn 2023 – pertge n'ha il chantun fatg nagut durant passa in onn, durant il qual ch'el fiss stà abel da far quai?

Mann im Dunkeln mit Kabeln im Vordergrund.
Legenda: Decio Cavallini, vice president communal da Roveredo: «Nus pretendain ina midada da la pratica tenor il model tessinais». RSI

Las autoritads grischunas, en emprima lingia cusseglier guvernativ Peter Peyer, han adina accentuà che tut saja ì tenor las prescripziuns. Ina remartga a la fin: Tenor nossas infurmaziuns duai l'um da 53 onns avair fatg a Cuira ina dumonda per in permiss C. Ma l'autoritad da migraziun na di nagut ta quai.

dialog

Artitgels legids il pli savens