Siglir tar il cuntegn

Svizra Il maiorz resta il sistem electoral en il Grischun

L’emprova d'introducir il proporz en Grischun ha danovamain fatg naufragi a Losanna. Il Tribunal federal ha renvià in recurs correspundent da l’onn 2014, fatgs d'ina gruppa da var 20 Grischuns.

La chasa dal Tribunal.
Legenda: Il Tribunal federal a Losanna ha renvià in recurs correspundent da l’onn 2014 - fatgs d'ina gruppa da var 20 Grischuns. Keystone

Uschia argumentescha il Tribunal federal:

Tenor la sentenzia avessan ils recurrents stuì far recurs pli baud – e betg in di suenter las elecziuns dal Cussegl Grond, numnadamain ils 19 matg 2014. Il recurs cunter il sistem electoral avess stuì succeder numnadamain cura che la regenza grischuna ha publitgà en il Fegl uffizial che las elecziuns vegnan manadas atras cun il sistem da maiorz. Quai fiss stà il settember da l'onn 2013. Be lura avess ina sentenzia anc gì influenza sin l'elecziun.

Tenor Andreas Auer, represchentant dals recurrents, saja pussaivel che quai dat per las elecziuns dal Cussegl grond l'onn 2018 in secund recurs - quella giada avant las elecziuns.

Tar blers chantuns ha tribunal gia decidì

Ir tar la dretgira federala per midar il sistem d'eleger n'è betg insatge nov. La dretgira federala ha er gia decidì en ils chantuns Zug, Schwyz e Sutsilvania. Adina èsi vegnì crititgà da la dretgira la differenza da la quota da vuschs en ils cumins.

In exempel grischun: Cun majorz dovra in deputà da Cuira 2'300 vuschs per ch'el vegnia elegì en il Cussegl grond. In deputà dad Avers dovra be 70 vuschs.

Sper l'Appenzell dadens è il Grischun dal reminent il sulet chantun ch'elegia anc cun majorz.

Proporz u maiorz? Ina lunga istorgia en il Grischun

Dapi bunamain 80 onns fatschenta la dumonda Grischunas e Grischuns. Qua ina survista:

Las votaziuns tar majorz u proporz

Data
Vuschs «gea»
Vuschs «na»
7 da mars 1937
8'56212’850
2 da mars 1947 9’244
9’843
30 d’october 1960 10’68413’823
28 da november 1982 11’88420’395
1 da december 1996 21’20321’587
14 da settember 2003 (votaziun da variantas)
Maiorz 16’498 Proporz 14’318
3 da mars 2013 31’38240’104

RR novitads 12:00

Ils 2 sistems electorals

  • Maiorz: las persunas cun las bleras vuschs vegnan elegidas.
  • Proporz: ils sezs vegnan repartids tenor fermezza da la partida.