Fukushima – la catastrofa nucleara en Giapun - ha gì ina directa consequenza per la politica svizra: Il suveran ha decidì il 2017 a l'urna in scumond per novas ovras atomaras e da metter il focus sin energia regenerabla. Ina prova ch’è ida sutsura tenor il cusseglier dals chantuns grischun da la partida liberaldemocratica Martin Schmid.
Nus avain fatg tantas provas cun il parlament per rinforzar l’energia regenerabla. E bler è vegnì evità pervi d’obstachels sco recurs. Ma nus duvrain dapli energia per exempel pervi da las tecnologias enturn l’intelligenza artifiziala. La segirezza dal provediment è in element central per il bainstar. E perquai stuain reveder la decisiun da scumandar novas tecnologias. Nus stuain pudair ponderar davart novas ovras atomaras.
Perquai sustegna Martin Schmid ina cuntraproposta dal Cussegl federal a l'iniziativa da Blackout. La cuntraproposta indirecta vul - sco l'iniziativa da Blackout - eliminar il scumond da fabritgar novas ovras atomaras en Svizra - quai però en la lescha e betg en la constituziun.
Tant l'iniziativa sco er la cuntraproposta dal Cussegl federal sajan in affront, di Maya Graf ch'è cussegliera dals chantuns da Basilea-Champagna da la partida Verda. Il 2017 ha il suveran svizzer decidì la strategia d'energia 2050. E quella vali da persequitar. Da reponderar l'energia atomara procura per malsegirezza. Ed i na dovra ussa betg malsegirezza mabain segirezza da planisaziun per ils projects d'energia regenerabla. Tenor Maya Graf na gidia quai betg da far vegnir pli segir il provediment electric – anzi.
I vegn bittà sablun en ils egls da la glieud. Ins avess cun novas ovras nuclearas en 20, 30, 40 onns ina schliaziun. Igl è propi fitg privlus da vulair garantir uschia il provediment.
Tenor ella dovri uss vinavant il focus sin l'energia regenerabla e la cunvegna davart l'energia d'electricitad cun l'UE per garantir il provediment en Svizra.
Nus na duvrain uss betg tals giavischs che custan milliardas e ston vegnir subvenziunads da la Confederaziun. Quai è privlus. Igl è ina tecnologia chara, privlusa ed antiquada, che ins vul laschar reviver.
Rument Radioactiv
In auter punct critic vesa Graf en il rument radioactiv. Soluziuns per il rument radioactiv n’han ins anc adina betg, uschia la cussegliera dals chantuns da la partida verda.Tenor infurmaziuns da la Confederaziun sto rument radioactiv vegnir deponì per dieschmillis dad onns fin tar in milliun onns fin che il rument n'è betg pli privlus per l'uman e l'ambient.
Ultra da quai stuain nus menziunar che nus prendain oz l'uran da la Russia e dal Kasachstan: pia da pajais pauc autocritics e dictaturas da quels ch’avain lura ina gronda dependenza. Cun energia regenerabla avain nus ils plazs da lavur en Svizra, las investiziuns restan en Svizra e la segirezza da provediment pon ins controllar sez ensemen cun ils partenaris europeics.
Mintga tecnologia haja ses dischavantatgs, di Martin Schmid. Però sch'ins eliminescha il scumond per novas ovras atomaras, possia vegnir perscrutà - ed ins possia tschertgar novas ideas. Finalmain giaja per garantir la segirezza dal provediment cun differentas energias, di il cusseglier dals chantuns grischun.
Quai è correct che mintga tecnologia ha ses dischavantatgs, sco quai ch'ins na vul era betg ovras da gas pervia d'emissiuns da CO2, nagina nova ovra idraulica per raschuns d’ambient. E l’energia atomara ha il dischavantatg da la radioactivitad e la dumonda da la segirezza.
E perquai stoppian ins valetar mintga tecnologia dapersai, è Martin Schmid persvas.
Jau sun da l'avis che il mix dal provediment d'electricitad svizzer cun forza idraulica, energia nucleara ed energia regenerabla cun ina auta quota da fotovoltaica represchenta in mix ideal per in provediment d'electricitad segir e pajabel.
La debatta en il cussegl dals chantuns empermetta da vegnir intensiva. La cumissiun d'energia dal cussegl dals chantuns, tar la quala tant Martin Schmid e Maya Graf tutgan, propona da refusar l'inizitiva da blackout, e da dir gea a la cuntraproposta indirecta dal Cussegl federal.