Siglir tar il cuntegn

Svizra Palliative Care en l'interess dals muribunds

Cun la tgira ch’accumpogna muribunds pudess ins resguardar meglier ils basegns individuals. La populaziun fiss tenor in studi pronta da pajar per ils custs auts a la fin da la vita.

Mauns da pliras persunas
Legenda: Las bleras persunas moran en in ospital u en ina chasa da tgira. La tgira palliativa fiss là fitg impurtanta. Keystone

En Svizra moran las pli bleras persunas en ospitals u chasas da tgira. Savens betg a moda andetga, mabain pervia da malsognas. Gist qua fissi perquai impurtant da nizzegiar meglier las pussaivladads da la tgira palliativa, di il manader dal program da perscrutaziun dal Fond naziunal svizzer per la perscrutaziun scientifica Markus Zimmermann. «Nus pudessan murir a moda umana e degna, e betg cun tecnicas e mesiras medicinalas che na fan betg pli da basegn u ch’èn inutilas.»

Anc betg fitg derasada

Finamira da la tgira palliativa è numnadamain da mitigiar la suffrientscha e las dolurs dal pazient muribund, da procurar per ina qualitad da vita maximala. Quai cun medicaments e tgira spezialisada. Il studi mussia che las Svizras ed ils Svizzers giavischian talas purschidas, di Zimmermann. Ma anc na saja la tgira palliativa betg derasada dapertut. Malgrà ch'ella na portia betg mo avantatgs per ils pazients ed ils confamigliars, mabain era per il sistem da sanadad svizzer.

Là nua ch’i vegn discurrì, nua che l’entir carstgaun vegn resguardà e nua che la qualitad da vita è en il center e betg mo la prolungaziun da la vita, là èsi pli favuraivel, perquai ch’ins renunzia sin blers tractaments fitg chars.
Autur: Martin Zimmermannmanader dal studi

Actualmain manchia dentant la scolaziun correspundenta dals medis e dal persunal da tgira. Ed era la populaziun stoppia anc vegnir sensibilisada dapli per quest tema. Insumma saja impurtant ch'in e scadin fetschia patratgs davart sia fin, è Markus Zimmermann persvas. «Suenter che nus avain cumbattì per dapli autodeterminaziun e che las pussaivladads da la tecnica èn adina pli numerusas, stuain nus er viver cun il fatg che nus stuain definir tge che nus vulain e sin tge che nus vulain renunziar.»

Betg adina simpel d'eruir giavischs dal pazient

Ina pussaivladad è da preparar ina uschenumnada disposiziun dal pazient, nua ch'ins excluda las chaussas che dastgan vegnir fatgas en ina situaziun da privel da vita. Per exempel ch'i na duai dar naginas emprovas da reanimar. Quellas disposiziuns sajan bain simplas da far, ins po gea chargiar musters da l’internet. Savens na gidian ellas dentant betg vinavant, di Regina Aebi-Müller che ha fatg retschertgas davart quest tema.

Per exempel sch’i n’è betg cler en tge situaziun ch’ins duai applitgar ella, tge mesiras ch’il pazient vul e tgeninas ch’el na vul betg. Mintgatant sa cuntradin las disposiziuns, u ch’il pazient chapescha ils pleds tecnics auter ch’il medi. Qua gidass in discurs u ina cussegliaziun era per ademplir ils giavischs dal pazient.
Autur: Regina Aebi-Müllerprofessuressa Universitad da Lucerna

Tenor ella fissi perquai era da ponderar d'integrar questa cussegliaziun tras il medi da chasa en las prestaziuns da la cassa da malsauns. Quai vegniss la fin finala da bun al pazient, sco er als medis che savessan lura co agir en l’interess dal pazient.

RR actualitad 12:00