Siglir tar il cuntegn

Las istorgias sportivas Pilot Follador: «Essan pronts sch'ils Tudestgs reusseschan betg»

Als gieus olimpics fa er inqual atleta ed atlet grischun e rumantsch furora. RTR è a l'ur da la loipa, la pista ed il chanal da bob per discurrer davart plaschairs e frusts olimpics.

Dapi sis onns parta il pilot da bob engiadinais Cédric Follador en la cuppa mundiala da bob. Durant quel temp ha il pilot da Bever cuntanschì duas giadas ina quarta plazza. Ina giada cun il bob a dus ed ina giada en il bob a quatter. A San Murezzan ed era ad Altenberg ha Follador procurà per quests buns resultats.

Cédric Follador è s'etablì ensemen cun Michael Vogt e Timo Rohner sco pilot da bob svizzer da nivel internaziunal. Grazia a sias bunas prestaziuns en la cuppa mundiala da bob ha el gia fatg part quatter giadas ad campiunadis mundials. Ses meglier resultat è stà in novavel rang cun il bob a quatter a San Murezzan l’onn 2023. Per l’emprima giada è Cédric Follador uss da la partida a gieus olimpics: Milano Cortina 2026 è sia premiera. 

Vanessa Kasper: «Jau hai gia gudagnà cun esser qua»

Per la skiunza engiadinaisa va in siemi en vigur. Vanessa Kasper stat avant sia premiera olimpica e dastga parter a Cortina d’Ampezzo en sia disciplina da parada, il slalom gigant. Merità quest plaz da partenza ha ella grazia a dus buns resultats en las davosas cursas da la cuppa mundiala. A Kronplatz en l’Italia è ella vegnida 14avla ed a Splindlermühle en Tschechia schizunt 11avla. 

Per Vanessa Kasper èsi er la paja per tegnair la dira e crair vidlonder. La skiunza da 29 onns da Schlarigna è numnadamain vegnida frenada pliras giadas da grevas blessuras. Avant bun dus onns è ella lura schizunt vegnida bittada ord il cader da Swiss Ski. Vanessa Kasper n’ha dentant betg dà si, ha cumbattì sin agen cust, ed uss è l’Engiadinaisa enavos sin la gronda tribuna da skis.

Noe Näff: «Jau hai bler da raquintar a chasa»

Suenter il bun 17avel plaz en il sprint n’èsi betg grategià a Noe Näff da mussar ina sumeglianta buna prestaziun en la cursa da 10 kilometers en il stil liber. Il passlunghist da Sent ha pers bunamain trais minutas sin il victur Norvegiais Johannes Hösflot Kläbo ed uschia stuì sa cuntentar be cun il 59avel plaz.

Malgrà ch’el na saja betg cuntent cun questa cursa, ina cursa d’emblidar, sa legria el uss da pudair turnar a chasa en l’Engiadina d’astgar raquintar in mantun da sia premiera olimpica. Per Noe Näff èsi cunzunt ì per rimnar experientscha en vista als proxims gieus olimpics en quatter onns en las Alps franzosas.

Dario Cologna: «Sun cuntent da betg stuair far la cursa»

L'anteriur passlunghist Dario Cologna ha fatg part a quatter gieus olimpics, questa giada è el per l'emprima giada als gieus sco expert e commentescha las cursas per SRF. Ad el plascha questa funcziun bain ed el possia giudair las concurrenzas sin autra moda. Cun ses bunamain 40 onns haja el er nagut encunter da betg stuair currer en la loipa ma possia enstagl baiver in giadina in magiel vin.

Ils gieus olimpics sco ils actuals Cortina e Milano sajan probabel in zic il futur dals gieus. Far diever da l'infrastructura ch'ins dovra gia en la cuppa mundiala e betg construir tut da nov. Quai sustegna er Dario Cologna. El è er commember da la candidatura dals gieus olimpics «Switzerland 2038» e represchenta ils interess dals atlets. En Svizra pudess'ins per exempel far diever da l'infrastructura da ski alpin a Crans-Montana e quella per il ski nordic a Lai.

Livio Matossi – dal passlung al bob

Sch’ins auda il num da Livio Matossi fan ins svelt la cumbinaziun cun il passlung. Numnadamain è Livio Matossi creschì si cun il passlung, ha mess var 15 onns plainamain sin carta passlung. Fin avant trais onns. Là ha el sa retratg dal sport da passlung ed è per cas vegnì tar il sport da bob.

El saja vegnì en discurs cun il pilot da bob Engiadinais, Cédric Follador, ed haja uschia fatg sias emprimas experientschas sco stumplader da bob.

Dapi dus onns trenescha l’atlet da 28 onns fin otg giadas l’emna. Cun success – entaifer mo dus onns è el numnadamain vegnì selecziunà per ils gieus olimpics en l’Italia. Per quels è el nominà sco atlet da reserva. Vul dir, ch’el vegn en acziun, sch’in dals atlets dals bobs a quatter – Svizra 2 u Svizra 3 – na pon betg participar. Pia ha Livio Matossi d’esser pront sco tut ils auters.

Sche Livio Matossi vegn propi en acziun cun il bob da Cédric Follador fissan dus Engiadinais en in bob.

Aita Gasparin: «Jau n’hai da perder nagut.»

La biatleta engiadinesa parta gia a ses terzs gieus olimpics. Quest'aventura aveva cumenzà il 2014 a Sotschi, lura ha Gasparin er pudì ir a la partenza il 2018 a Pyeongchang. Per ils davos gieus olimpics avant quatter onns a Peking n'è però era la sora la pli giuvna da las Gasparins betg vegnida da sa qualifitgar.

Il plaschair è grond d’astgar ir a la partenza ad Antholz, quasi avant l’isch-chasa. Uschia èn er ils geniturs e la famiglia sin la tribuna. Ed ad Antholz che sa chatta sin bun 1600 meters sur mar sa senta Aita Gasparin bain. L’onn passà ha el persvadi qua cun in 8avel ed in 13avel plaz. Ed er als campiunadis mundials ad Antholz il 2020 avev’la cuntanschì dus plazs sut las top 10. En questa stagiun n’èsi però betg anc ì sco giavischà. Als gieus olimpics cumenza però tut tar nulla.

Avant 20 onns – aur per Daniela Meuli a Torino

L'atleta da Tavau era la gronda favurita avant la cursa en il slalom gigant parallel sin l'aissa. Squitsch che n'ha betg disturbà ella, uschia ch'ella ha gudagnà a moda e maniera persvadenta la medaglia dad aur a Torino il 2006.

«Actualmain mancan ils pleds», ha Meuli ditg suenter la victoria. «Igl è stà gigantic. En il final ma sun sa sentida fitg lucca. Jau hai simplamain gì plaschair dad ir la cursa.»

Frau in Winterjacke vor Holzwand.
Legenda: Avant 20 onns a Torino ha Daniela Meuli festivà il pli grond success da sia carriera sportiva. RTR

Per la dunna ch'ha oz 44 onns èsi stà il pli grond success sportiv da sia carriera. Oz – guardond enavos – manegia ella: «Jau ma regord ch'jau quintava cool che uschè blers crain en mai ch'jau pudess gudagnar la medaglia dad aur».

Dasper il titel olimpic è Daniela Sonderegger-Meuli dentant er anc vegnida campiunessa mundiala ed ella ha gudagnà 22 cursas en la cuppa mundiala.

La passlunghista Fabienne Alder avant sia premiera olimpica

Igl è in’istorgia che n’è strusch da crair: Avant pir bun in onn ha Fabienne Alder dà Puntraschigna da ses debut en la cuppa mundiala da passlung. Uss parta ella gia en il skiatlon olimpic en la Val di Fiemme. Per la passlungista da 22 onns èsi in vair siemi che va uschia en vigur.

En questa cursa sur 10 kilometers stil classic e 10 kilometers stil liber vul Alder dar tut. En emprima lingia giaja però per rimnar experientscha, er en vista als proxims gieus olimpics en 4 onns en las Alps Franzosas.

Dominik Paris e sia relaziun cun Spleia

Il 2007, cun 18 onns, è il skiunz talian sa decidì dad ir ina stad sco famegl sin l’Alp Tanatz en la vischinanza dal Pass dal Spleia, quai ensemen cun dus collegas Sidtirolais. Dominik Paris ha cunzunt er vulì nizzegiar quest temp per vegnir pli fit, mental e corporal per uschia metter la basa per ina buna carriera. Dasper la lavur cun far saiv e mulscher las radund 120 vatgas trenava Paris anc mordio, sco quai che Kaspar Nicca da Sufers sa regorda.

Dad ir ina stad ad alp saja stà ina da sias meglras decisiuns da la vita ha Dominik Paris ch’ha oz 36 onns adina puspè menziunà. Pli tard è el daventà campiun mundial e tranter auter gudagnà trais giadas la cursa rapida da Kitzbühel. Als gieus olimpics tar el a chasa vala il skiunz Sidtirolais sco in dals favurits en la cursa rapida.

«Streuselkuchen» – cun Fabienne e Noe

Plaschair e dischillusiun èn fitg dasper in a tschel. Quai san ils dus passlungists engiadinais Noe Näff da Sent e Fabienne Alder da Puntraschigna.

Avant in’emna èn els vegni a savair ch’els èn selecziunads per ils gieus olimpics d’enviern ch’entschaivan quests dis. Il plaschair è stad immens per tuts dus ma els han era sentiments da dischillusiun, raquinta Noe Näff. Ses frar Isai che fa eira passlung en il cader B svizzer na è betg selecziunà per ils gieus olimpics. 

Zwei Personen in Sportkleidung mit Sponsorlogos lächelnd.
Legenda: Fabienne Alder da Puntraschigna e Noe Näff da Sent. Keystone / RTR
La nova che jau sun selecziunà ha fatg sulischem bain. In quel mument vaiva pero in mix da sentimaints, che Isai na astga betg vegnir. Per mai era quai dantant insatge fitg bel.
Autur: Noe Näff selecziunà per ils gieus olimpics d’enviern

Il frar da Fabienne Alder, Roman, è era passlungist en il cader B. Tar els ha la selecziun era stgarpà dapart la famiglia.

Jau sun schon trista. Normalmain è el adina cun mai. Nus trenain ensemen e fain cursas ensemen. Jau m’allegrel cur che jau sun puspè a chasa e pos far insatge cun el. El am manca schon.
Autur: Fabienne Alder selecziunada per ils gieus olimpics d’enviern

Ils atlets eran uss in’emna a Seefeld per trenar, era Fabienne e Noe, dantant na betg mo per trenar era per furmar in team, ina famiglia olimpica. La furma mentala ed ina psica equilibrada sajan ussa gist uschè impurtantas sco la cundiziun e la tecnica. Perquai han ils trenaders era in vast program che ha sin la prima egliada nagut da che far cun il sport, sco per exempel far in “Streuselkuchen”.

Giorgio Rocca – ina legenda sportiva maina il fieu

L'anteriur sportist Talian ha gì l’onur da manar il fieu olimpic tras sia patria a Livigno. Bab talian e mamma Svizra – Giorgio Rocca viva a Schlarigna en Engiadina, ma è era dachasa en sia patria a Livigno.

Bellischem – igl è ina fitg bella experientscha da pudair purtar la flomma olimpica tras Livigno.
Autur: Giorgio Rocca Antertiur skiunz Talian

Quai èn ils pleds da Giorgio Rocca, suenter ch'el ha surdà la flomma a la proxima atleta. Livigno, nua che han lieu las disciplinas da Freestyle durant ils gieus olimpics Milano Cortina 2026.

Impressiuns

L'anteriur atlet talian en la disciplina slalom è stà 22 giadas sin il podest tar cuppas mundialas e da quellas 11 giadas sisum. Giorgio Rocca è sa participà a dus gieus olimpics, ina giada dal 2002 a Salt Lake City ed il 2006 a Torino en l'Italia. Il 2006 ha el gudagnà tschintg cursas da la cuppa mundiala, ma als gieus olimpics a Torino n'hai lura deplorablamain betg funcziunà.

Sco trenader vinavant activ

Giorgio Rocca è restà fidel al sport. Oz maina el diversas scolas da skis en Svizra ed Italia ed è tranter auter era magister da skis da persunalitads sco Gianna Nanini u Michelle Hunziker.

Sco abitant da Schlarigna enconuscha el fitg bain Vanessa Kasper che dastga sa participar quest onn als gieus olimpics. El trenescha ella tscherts dis.

Jau enconusch Rocca gia da pitschen e chat fitg bel da pudair collavurar cun el.
Autur: Vanessa Kasper Skiunza da cursa Svizra

L’um da 50 onns è anc oz in skiunz activ, maridà la segunda giada e bab da quatter uffants creschids.

RTR Magazin 12:00 / 17:00

Artitgels legids il pli savens