Siglir tar il cuntegn

Cuntrasts La lavina alva – Cuira, crack ed il local da consum

«Igl è brutal a Cuira – crack-city, effectiv». Ma ussa datti nova speranza. Mez mars vegn il nov local da consumar avert. Las spetgas èn grondas. In sguard en il local a Turitg mussa ch’il concept po funcziunar. A Cuira è la sceptica tar las consumentas e consuments dentant anc gronda.

Il «Stadtgarten» è in parc amez Cuira e tuttina cumplettamain a la periferia.

Luftaufnahme von Stadtgebäuden und Bäumen in einem Wohngebiet.
Legenda: Il Stadtgarten, datiers da la Plessur e da la citad veglia da Cuira. RTR

Qua è sa furmada dapi decennis ina scena da drogas averta, nua ch’i sa platga tgi ch'è a l’ur da la societad. Actualmain dominescha ina substanza questa scena: il crack.

Da cocain, crack e base

Avrir la box Serrar la box

Il cocain n'exista betg mo en la furma da pulvra enconuschenta (clor-idrat da cocain), che vegn schnuffà u injectà. I dat era variantas che vegnan fimadas, enconuschentas sco crack e base. Savens vegnan ellas preparadas dals consuments sez: Sche la pulvra da cocain vegn cotga cun bicarbonat (pulvra da levon) datti crack, sch’ella vegn cotga cun amoniac datti base.

Il fimar questas furmas maina ad in effect fitg spert ed intensiv, perquai che la substanza activa arriva directamain sur ils pulmuns en la circulaziun dal sang e cuntanscha il tscharvè extremamain spert.

Quest effect è ina da las raschuns principalas per il grond privel da dependenza e per las consequenzas devastantas. Las persunas dependentas emblidan da mangiar, baiver e guardar dad ellas sezzas e sacrifitgeschan lur existenza cumpletta a la proxima purziun.

(Funtauna: «Dependenza Svizra»)

La scena da drogas averta è in snuizi per tut Cuira – per tgi ch'è dependent, per la populaziun, per la polizia. Uss datti dentant speranza. En paucas emnas duai vegnir avert in local da consum che dat sustegn ed in suttetg a tgi che consumescha substanzas diras. Quai che tuna da luxus ha dentant in'intenziun politica clera. Tgi che consumescha en in local na consumescha betg en la publicitad sut las egliadas dad ina e mintgin – la scena averta sa sposta.

La realitad devastanta en il Stadtgarten

Il Stadtgarten a Cuira, ina giada in lieu da recreaziun, è daventà l'epicenter d'ina scena da drogas averta. Werner Erb è il bun spiert dal Stadtgarten. Il lavurer social pensiunà è dapi 13 onns voluntari engaschà. Mintga mesemna è el là per sustegnair tgi che vul ses sustegn. El ha constatà ina midada dramatica. Dapi quatter onns vegnia consumà per gronda part cocain, enstagl da heroin – ils dependents reageschian auter cun quella nova droga.

Älterer Mann mit weissem Bart und Strickmütze sitzt draussen.
Legenda: Werner Erb «Las persunas dependentas dovran mintg'ura in «smoke». Sch'ellas na survegnan betg quel, daventan ellas agressivas.» RTR

In dals consuments, che vul restar anonim, è «Milo». El conferma la situaziun dramatica.

Quai è brutal a Cuira, gea. Crack-city, propi.
Autur: «Milo» consument da crack, Cuira

El descriva co la droga na destruescha betg mo la psica, mabain era il caracter dals umans e suppona che la cifra dals consuments saja bler pli auta che quai che vegnia supponì.

Ina surabundanza da cocain e sias consequenzas

Las raschuns per l'epidemia da crack a Cuira tanschian lunsch sur ils cunfins da la citad. Frank Zobel, vicedirectur da «Dependenza Svizra» ed expert internaziunal, discurra d'ina «lavina da l'offerta». El declera ch'i dettia ina gronda purschida da cocain ed ils pretschs sajan fitg bass.

I dà ina surabundanza da cocain en l'Europa. Ils pretschs èn extrem bass ed il cocain è extrem pur.
Autur: Frank Zobel vicedirectur «Dependenza Svizra»

Quest svilup sa reflectescha era en las analisas d'aua persa che vegnan fatgas a Cuira ed en autras citads svizras. Las cifras mussan in augment massiv dal consum da cocain en ils ultims 10 onns, cun Cuira che mussa valurs dramaticamain autas en cumparegliaziun cun centers regiunals sumegliants.

Tabella da las auas persas in citads svizras.
Legenda: RTR

La producziun globala da cocain ha cuntanschì il 2023 cun 3'700 tonnas in nov record, ed ina gronda part da quai arriva sur ports europeics sco Rotterdam ed Antwerpen era en Svizra.

Criminalitad ed il circul vizius da la dependenza

La dependenza da drogas, en spezial la dependenza da crack, maina bleras persunas pertutgadas en la criminalitad.

Portrait.
Legenda: «Cocain datti tant sin il martgà. Quai vegn e vegn e vegn», di Aluis Candinas da la polizia criminala. RTR

Aluis Candinas, schef da la polizia criminala dal Grischun, raquinta da confiscaziuns regularas da grondas quantitads da cocain e heroin.

Nus empruvain da far il pussibel che nus avain uschè pauc sco pussibel da quest urden en il Grischun e ch’ils consuments han dad ir or dal Grischun per far las grondas cumpras da drogas.
Autur: Aluis Candinas schef polizia criminala GR

El accentuescha che las persunas dependentas èn malsaunas e han cuntinuadamain basegn da nov material, quai che sforza ellas da vegnir adina puspè tar daners.

In auter consument da crack, che vul restar anonim, è «David». «David» ha gì la fortuna da chattar puspè lavur ed in dachasa. El descriva las vias da procurar daners. Blers lavurian a l'entschatta anc. Batlegiar saja in'ulteriura pussaivladad e lura era la criminalitad, cun engular u era vender sez drogas.

Cun engular en butias, ma er cun rauba pli groppa sco rapinas u engions. E natiralmain il commerzi. Mintgin che consumescha emprova er da vender.
Autur: «David» consument da crack, Cuira

La droga rendia ils umans «fraid, senza emoziuns ed indifferent», di «Milo». Blers giajan a perder e na chattian strusch pli or dal circul vizius.

Il local da consum sco ultima soluziun?

Uss duai in local per consumar drogas diras finalmain far remedura.

Ein Lokal in Bau.
Legenda: Anc è el en construcziun – il nov local da consum a Cuira che duai vegnir avert il mars da quest onn. RTR

Suenter lungas debattas e dispitas politicas per tgi che paja ed a tgi ch’i serva, vegn avert in lieu cumbinà che duai dar sustegn: Il chantun responsescha il post da contact, la citad da Cuira il local da consum. Il local da consum è in project da pilot per trais onns.

Patrik Degiacomi, cusseglier da citad da Cuira, vesa en quai ina chaschun da reducir il consum public da drogas – tut ils problems na possia era il local da consum betg schliar.

Ma nus pudain almain procurar ch’ins na vegn pli a colliar Cuira cun il lieu, nua ch’ins survegn 24 uras drogas en la publicitad e ch’ins po er consumar ellas là.
Autur: Patrik Degiacomi cusseglier da citad, Cuira
Portrait.
Legenda: «Igl è ina cursa tranter l’attractivitad en las instituziuns e l’attractivitad dal spazi public», resumescha Florian Meyer. RTR

Il model da Turitg, che vegn manà cun success dapi decennis, serva sco exempel. Cun tadlar tiers a Florian Meyer, il manader dal post da contact e da la plazza da contact Selnau a Turitg, para lur concept per reducir la scena da drogas averta en il spazi public, pli che evident:

Sch’ins fa locals da consum che cuvran maximalmain ils basegns da la gruppa en mira (consumentas e consuments), lura vegnan ils umans voluntariamain.
Autur: Florian Meyer manader K&A citad Turitg

El accentuescha l'impurtanza da tolerar il commerzi pitschen a l'intern dals locals per schliar la scena averta. Werner Erb en il Stadtgarten è optimistic, dentant cun precauziun. I vegnia a duvrar temp enfin che la scena sa midia.

I vegn a gidar in pau, ma ins sto avair pazienza. Quai dura onns, fin che l'entira scena e las persunas ch'èn prontas da sa midar, pon vegnir sustegnidas.
Autur: Werner Erb voluntari Stadtgarten, Cuira

E tge din las persunas pertutgadas?

Tranter las consumentas ed ils consuments da substanzas diras regna sceptica. «David» raquinta che blers sajan pessimistics e teman che lur lieu da sentupada en il Stadtpark vegnia stritgà. «Milo» resumescha la sfida.

I sto vegnir fatg insatge cunter l'epidemia da crack. Ins po midar anc uschè blers lieus u instituir anc uschè bleras zonas da consum.
Autur: «Milo» consument da crack, Cuira

El è persvadì ch'ins stoppia far insatge encunter l'epidemia da crack. Sch'ins na prendia betg per mauns quai, na possian ins betg construir sin in fundament solid – i saja sco da construir sin sablun.

RTR Cuntrasts

Avrir la box Serrar la box
Blaue Grafic mit dem Schriftzug RTR Cuntrasts
Legenda: Cuntrasts mussa films documentars da 25 minutas cun in spectrum vast e varià. L'emissiun documentescha la cultura rumantscha e grischuna. Ella reflectescha e preschenta midadadas, svilups ed istorgias da noss mintgadi, da la societad, la politica, la cultura, il sport ed auter pli... RTR

Tut ils films chattais sin PlayRTR.

RTR Cuntrasts 17:25

Artitgels legids il pli savens