Siglir tar il cuntegn

In vitg en fevra da tschaiver Quai è stà il til da tschaiver da Trun 2026

Il til da tschaiver a Trun è in dals pli populars en Surselva. Tar l'ediziun da giubileum da 40 onns èn passa 30 furmaziuns sa participadas. RTR ha accumpagnà quest event cun in'emissiun live, numerusas intervistas ed in sguard en l'istorgia dal tschaiver a Trun.

Til da tschaiver da Trun 2026

Ils costums zambregiads a fin, il confetti pront ed ils instruments da las guggas unschid. Questa sonda mezdi badan ins: Trun è en fevra da tschaiver. Er l'aura è stada ideala per il tschaiver – i para sco sche son Peder è in amant dal tschaiver.

Fotografias dal til da tschaiver da Trun 2026

Durant che las gruppas èn sa messas en posiziun per il til, è la glieud sa rimnada per lung da la via principala. Pliras tschient persunas sa legran sin il tschaiver. Tranter els era er Mario Albin. El è in dals fundaturs da l'emprim til da tschaiver a Trun. Avant 40 onns – pli exact ils 8 da favrer 1986 – han in pèr collegs ed el motivà 15 gruppas da sa participar al til.

Da quel temp n'avess el mai pensà ch'il tschaiver a Trun vegn ad esser uschè grond in di. E che Trun arda per il tschaiver audan ins in pèr pass vinavant. Caroline Tuor Cavelti, ina da las grondas amaturas dal tschaiver, discurra en ils pli auts plaids dal til.

Nagin tschaiver senza guggas

Ed il cor dat er pli svels als fans da la musica (– u almain a quels ch'èn fans da las guggas). 10 furmaziuns da guggas han purtà hits actuals, dentant er in u l'auter oldie per chantar cun.

Las furmaziuns da musica (scrollar envi per dapli)

Per blera atmosfera da tschaiver ed egls (ed ureglias) glischantas ha natiralmain procurà la gugga locala: Las Lieurs da Trun. Ellas èn dapi 35 ina pitga fixa per il tschaiver en Surselva. L'onn da fundaziun, il 1991 han Las Lieurs da Trun cumenzà cun 18 commembras e commembers.

Las Lieurs da Trun en il decurs dal temp

Oz, l'onn dal 35avel giubileum, dumbra la gugga 32 musicantas e musicants. E magari sa chattan schizunt pèrins per la vita durant far tschaiver. Da quels «pèrins da tschaiver» ha RTR er chattà sin via durant il til da tschaiver 2026, numnadamain Silvana Degonda e Gian Andri Bearth.

Da deponias, siglientadas e bobs

Gronda creativitad hai – sco mintg'onn – da las differentas furmaziuns ch'han fatg part al til. Sgiaglià, da tuttas colurs e furmas, ed adina puspè cun ina tschegnada sin ina u l'autra istorgia politica cun brisanza bunamain explosiva. Ed anc auters, sco il «club da la sonda sera», han tschertgà la via la pli confortabla per vegnir atras il til.

In pèr highlights dal til da tschaiver (scrollar envi per dapli)

Sper clubs han er ina u l'autra classa da scoletta e scola fatg part al til. Uschia vegn garantì ch'il tschaiver vegn er ils proxims decennis a restar ina part impurtanta da la regiun.

Scolaras e scolars (scrollar envi per dapli)

E fertant ch'il til è suenter bunamain duas uras ì a fin, èn ils blers sa mess en viadi vinavant – per exempel en las ustarias ed en la sala da gimnastica. Lieus ideals per s'entupar, discutar, rir e far viva: sin ina lunga notg da tschaiver a Trun.


Il tschaiver da Trun en l'archiv

Cun ir a la tschertga avain chattà e survegnì da differentas persunas bleras fotografias e videos da pli baud. Grazia fitg per voss sustegn e bun divertiment da guardar.

Schwarz-Weiss-Zeitungsausschnitt mit Bildern von kostümierten Menschen bei einem traditionellen Umzug.
Legenda: La Gasetta Romontscha ha rapportà ils 11 da favrer 1986 dal prim grond til da tschaiver a Trun e quai sin in'entira pagina. RTR / Gasetta Romontscha

Da quest temp – l'onn 1968 – n’aveva Trun anc betg in’atgna musica da tschaiver uschia ch’ils organisaturs han envidà ina musica da tschaiver da Lucerna – ils «Seegeister». Els eran marschads ordavant ed avevan er sunà suenter il til. Gia da lezzas uras avevi dà la saira ina gronda festa cun premiaziun da mascras en halla da gimnastica.

Dapi 35 onns in'atgna musica da tschaiver – Las lieurs da Trun

L’enviern 1991 han insaquants giuvens da Trun gì la finamira da fundar ina atgna musica da tschaiver per pudair sa participar al tschaiver da Trun. Tar ils iniziants che han tratg il char tutgan Gion Simeon, Iso Mazzetta e Patric Vincenz. Bainspert han els chattà avunda persunas che èn era stadas fascinadas da la musica da tschaiver. Lura hai gì num da s'organisar: Dal num, sur instruments fin a la dumonda en tge furma insumma sa participar al tschaiver. Er quai è reussì pass per pass. L’emprim tschaiver cun la musica indigena è stà per tuts in grond success ed ha animà da cuntinuar.

Il 1995 èn las Lieurs da Trun sa participadas al Péz a cup, il quiz da la Televisiun Rumantscha ed han giugà cunter ils Vagabunds, la musica da tschaiver da Sedrun. 

L'onn da fundaziun, il 1991 han Las Lieurs da Trun cumenzà cun 18 commembras e commembers. Oz, en l'onn dal 35avel giubileum, dumbra la gugga 32 musicantas e musicants. E magari sa chattan schizunt pèrins per la vita durant far tschaiver.

Las ustarias dal vitg na dastgan betg mancar

Il di da tschaiver a Trun èn las ustarias dal vitg occupadas da la damaun fin tard la notg. Chattar in plaz en ina da las ustarias po magari esser ina sfida. Gist suenter il cortegi s’emplainan las ustarias. 2017 ha RTR visità l’ustaria Vuclina che è vegnida reaverta era pervia dal tschaiver. Oz è l’ustaria puspè serrada.

Ed er sper il di da til giri en las ustarias da Trun durant il temp da tschaiver. Uschia ha la musica da tschaiver tant la mesemna avant gievgia grassa sco er il mardi tschaiver in punct da program fix per festivar la tschintgavla stagiun en las ustarias dal vitg.

RTR ha adina puspè visità il til da tschaiver a Trun. Qua chattais ina schelta or da l'archiv:

Uffants tutgan tar il til sco las guggas

Gia al prim grond til a Trun il 1986 èn 15 uniuns sco era classas da scola da Trun e Sumvitg sa participadas. Che uniuns e classas da l'entira Cadi sco er musicas da tschaiver indigenas e da la Bassa furman las gruppas dal til è restà fin oz uschia. Ma betg adina tut las classas da scola ed uniuns preparan in sujet u in tema per il til. Uschia variescha era il dumber da gruppas participantas adina in zic. Quest onn sa participeschan var 30 gruppas. Il 2020 ha il Minisguard deditgà ina emissiun al tschaiver e tranter auter er visità uffants da Trun.

RTR livestream 13:30

Artitgels legids il pli savens