(sursilvan) Acceptanza – in grond plaid. Buc in che va tgunsch. El temps dad oz, nua ch’ei dat per mintga situaziun ina purschida, in program ni in cussegl, emblidein nus mintgaton ch’ei dat era muments ni fasas ella veta che nus stuein semplamein acceptar e realisar.
Certas situaziuns, certs schabetgs ni ciclus en nossa veta selaian buca reparar ni midar. Nus vegnin confruntai cul fatg che nus savein buca controllar tut ella veta. Mia mumma scheva adina: «Quei ei il cuors dalla veta.» Ella, che veva fatg atras bia, saveva memia bein tgei ch’ei vuleva dir d’acceptar.
Acceptar ei buca recapitular. Acceptar vul dir prender encunter la realitad – uss, el mument – e da quei punct anora crear ina nova via, in futur. Quei drova temps e mintga persuna e situaziun han lur agen process.
A mi eis ei vegniu clar che nies temps ensemen cheu sin tiara ei limitaus. Jeu hai priu avon da guder il temps cun mes geniturs, schi ditg sco els ein aunc cheu.
Acceptar ed esser pertscharts van maun en maun. Ed aschia vai era jeu, quei ei era schon bia onns anavos, astgau ni stuiu realisar che mes geniturs vegnan pli vegls, che lur tgierp daventa pli fleivels, che las forzas laian suenter plaunet e che bia caussas che parevan avon naturalas ed evidentas, pretendan dapli peda, pazienzia ed agid. Tec a tec – di per di.
Mia acceptanza ei buca vegnida sur notg. Gl’emprem reflex era da scatschar quels patratgs e quietar mei cun dir: «Ah, quei va schon e nus vein gie aunc bia temps.» Zacu ha ei dau en mei in mument dalla midada – jeu less dir, il mument che jeu hai veramein realisau la situaziun. A mi eis ei vegniu clar che nies temps ensemen cheu sin tiara ei limitaus. Jeu hai priu avon da guder il temps cun mes geniturs, schi ditg sco els ein aunc cheu.
E cunquei ch’jeu hai acceptau e mirau alla realitad els egls, hai jeu aunc giu bia temps cun els da guder, da seser sil baun avon casa e filosofar, da far bials viadis ensemen, da dir ad els con bugen ch’jeu hai els e d’esser cheu per els. Jeu hai priu temps per els – sapientivamein. Nus vein creau rituals ensemen e vein gudiu nies temps. Per exempel legevel jeu avon ad els ord in cudisch e suenter tschentavel ad els damondas sur dalla veta e sur dalla mort. Tgei bellezia temps – nunemblideivel.
Oz ch’els ein ella glisch e buca pli cheu denter nus, hai jeu ina gronda pasch e sesentel consolada ed engrazieivla. Ei dat negin deplorar, negin star mal, negin «mo, sch’jeu vess». Con custeivel. Nus vein nezegiau e creau il temps che nus vein giu – ed acceptau il cuors dalla veta.
