Laternas da ravas

Usits datti blers tar nus en il Grischun. In forsa main usità, è quel ch'ils uffants van cun laternas fatgas ord ravas atras il vitg e chantan lura chanzuns sco, «Räbeliechtli, Räbeliechtli, wo gasch hii?». Danunder vegn propi quest usit?

La laterna da ravas fatga cun mes agens mauns.
Legenda da maletgs: La laterna da ravas fatga cun mes agens mauns. RTR, Gion Caviezel

La laterna da ravas ha sias ragischs lunsch enavos, en il temp medieval. In temp, cura ch'i na deva anc betg tartuffels tar nus – che quels eran anc lunsch davent, vi en l'America. Enstagl dals tartuffels magliava la glieud lura anc savens ravas, «Rüben» ni eba «Räbe» per tudestg svizzer.

E sco quai ch'i vegn detg, hajan las dunnas ed ils uffants dals purs schon lura taglià ord las ravas laternas. Quai per ch'ellas sclereschian ad els la via en il vitg, cura ch'i gievan a messa per engraziar per la racolta. Las ravas vegnivan dal reminent racoltadas sco davos avant l'enviern.

Cumbinà per part cun il di da Son Martin

En tschertas vischnancas vegn quest usit da laternas da ravas gest cumbinà cun il di da Son Martin, ils 11 da november – era là datti l'usit da far in til da laternas, dentant betg exnum cun laternas da ravas. I dat dentant era differentas vischnancas che fan quests tils da laternas da ravas mintgamai la segunda fin d'emna da november. Il til da laternas da ravas cun uffants che chantan chanzuns, quest usit è pir documentà dapi il 20avel tschientaner.

Laschar ir video «Explainer: Halloween, la festa che tegn ils consuments per il nar?»

Explainer: Halloween, la festa che tegn ils consuments per il...

1:58 min, Nouvo RTR dals 22.10.2017

Autur/a: Gion Caviezel, Redacziun: RTR