Siglir tar il cuntegn

Header

cuntegn

Update dals 19 da matg L'ambassada svizra a Kiev avra puspè

19-05-2022

  • L'Ucraina ha exportà enfin uss durant il matg radund dus terzs pli pauc graun. Quai cumpareglià cun l'onn passà. Enfin uss sajan exportadas radund 643 milli tonnas, ha communitgà il ministeri per agricultura. Il matg 2021 eran quai anc 1,8 milliuns tonnas ch'i han exportà en l'exteriur. Co ch'il graun è vegnì transportà questa giada, n'ha il ministeri betg inditgà.
  • Il Cussegl federal na vul betg stgaffir ina taskforce per chattar e bloccar facultads dad oligarchs russ e bieloruss. El propona da refusar ina moziun correspundenta. La realisaziun da las sancziuns è tema tar la sessiun extraordinaria dad omadus cussegls il zercladur.
  • La Svizra avra puspè sia ambassada a Kiev. L’ambassadur Claude Wilde e quatter collavuraturas e collavuraturs dal Departament federal da l'exteriur viageschian ils proxims dis enavos en l'Ucraina, communitgescha il departament via Twitter. La situaziun da segirezza en la chapitala ucranaisa lubeschia che la Svizra avria puspè sia represchentanza. L'ambassada era vegnida serrada suenter che la guerra aveva cumenzà ils 24 da favrer.
  • Fin uss ha la Svizra furnì passa 500 tonnas rauba d'agid a l'Ucraina. Las Viafiers federalas hajan plinavant furnì a las viafiers statalas da l'Ucraina cabels, batterias da vagus, ventils ed auter material. Quai ha la Confederaziun communitgà a l'ur da l’occurrenza Forum da transport a Leipzig. Cussegliera federala Simonetta Sommaruga ha prendì part al forum. Vitiers ha il departament infurmà che fugitivs ucranais vegnian dapi in temp transportads en segirezza cun trens da la SBB, en collavuraziun cun la Deutsche Bahn e las Viafiers federalas austriacas.
  • La Russia metta en privel il provediment global. Quai renfatscha la ministra da l’exteriur tudestga Annalena Baerbock a la Russia. Tar in inscunter da l’ONU a New York ha ella ditg che Moscau na blocheschia betg mo ports ucranais, mabain destrueschia er silos, vias, lingias da viafier e funs. Cun quai impedeschia la Russia che radund 20 milliuns tonnas graun pon vegnir furnidas da l’Ucraina – e quai malgrà che gia uss milliuns d’umans sajan periclitads da fomaz – uschia Baerbock.
  • Il president ucranais Wolodimir Selenski prepara ses cumpatriots sin ina guerra pli lunga. En ses messadi per video ha el empermess da deliberar ils abitants dals territoris en il sid dal pajais ch’èn occupads dals Russ. Dentant na possia el betg dir quant ditg che quai vegnia a cuzzar. Perquai vul il president prolungar il dretg da guerra per trais mais. Da be prolungar quel per mintgamai 30 dis fetschia speranzas falladas a la populaziun. Plinavant ha el empermess sustegn dal stadi a tuttas unfrendas da l’occupaziun russa. Per quest intent haja el suttascrit ina lescha – uschia Selenski.

18-05-2022

  • L’Uniun europeica vul daventar independenta da charvun, gas ed ieli russ. Ussa ha la Cumissiun europeica preschentà in plan co che quai duai ir. Enfin il 2030 duai l'UE investir fin 300 milliardas euros. Ils daners duain vegnir duvrads surtut per accelerar la midada energetica e cun quai daventar independent da funtaunas d’energia russas. Sco exempel ha la presidenta da la cumissiun europeica Ursula von der Leyen menziunà l’obligatori da tetgs solars. Quel duai valair a partir dal 2025 per edifizis publics e commerzials ed a partir dal 2029 per edifizis d’abitar.
  • En l'ovra d'atschal Asowstal a Mariupol han tschients ulteriurs cumbatants ucranais capitulà. Las ultimas 24 uras sajan quai stads 694 cumbattants, rapporta l'agentura da novitads russa RIA sa referind sin il ministeri da defensiun a Moscau.
  • Persunas ch'èn fugidas or da l'Ucraina dastgan be pli duvrar gratuitamain il traffic public en Svizra fin la fin da matg, quai communitgescha l'organisaziun da la branscha SwissPass. Silsuenter valian las medemas reglas sco per requirents d'asil e fugitivs dad auters pajais.
  • En la citad da port Mariupol hajan bunamain 1'000 cumbattants ucranais capitulà dapi l’entschatta da l’emna. Quai almain tenor indicaziuns russas. I sa tractia da cumbattants che sajan dapi emnas stads sa zuppads en l’ovra d’atschal occupada. Da vart ucranaisa na datti nagina conferma.
  • L'Ucraina e la Russia han per il mument interrut lur discurs da pasch. La Russia haja vinavant ses pregiudizis e na chapeschia betg la situaziun reala, ha ditg il negoziader ucranais. Ils discurs cuntinueschian be cura ch’i dettia propostas concretas. Er la Russia ha confermà ch’ils discurs da pasch sajan vegnids interruts per il mument. L'Ucraina saja praticamain sa retratga dals discurs, ha ditg il viceminister da l'exteriur russ.
  • Il producent da pachetadis da vaider svizzer Vetropack relascha radund dus terzs da sias 600 collavuraturas e collavuaturs en l 'Ucraina. Suenter che la fabrica a Gostomel era vegnida donnegiada l'entschatta mars na saja a media vista betg pussaivel da producir là, uschia l'interpresa. Malgrà tut n'ha Vetropack betg l'intenziun da dar si daltut il lieu da producziun.

17-05-2022

  • Il tribunal penal internaziunal ha tramess 42 expertas ed experts en l'Ucraina. Quels duain intercurir crims da guerra probabels e latiers interrogar perditgas, segirar material da cumprova e sustegnair ils investigaturs ucranais. I saja il pli grond team d'investigaturs ch'il tribunal haja insacura tramess, communitgescha il schefaccusader, Karim Khan a Den Haag. Il tribunal penal internaziunal aveva gia ordavant instradà investigaziuns pervia da crim da guerra probabel. La Russia na renconuscha betg la dretgira. L'Ucraina ha però renconuschì la cumpetenza dal tribunal per ses territori.
  • Radund 260 schuldads ucranais han pudì bandunar l'ovra d'atschal dad Asow ch'era bloccada a Mariupol. Quai han communitgà las autoritads ucranaisas. Radund 50 persunas blessadas sajan vegnidas ospitalisadas a Nowo-azowsk en l'ost dal pajais. Ulteriuras persunas sajan vegnidas tras in corridor umanitar ad Olenivka. Omadus lieus èn sin territori controllà da la Russia. Sco il stab general ucranais ha communitgà, vulan ins liberar ils schuldads cun in barat da praschuniers.

16-05-2022

  • Il producider dad autos franzos Renault e la chadaina da fast food McDonald’s sa retiran cumplettamain da la Russia. Quai sco reacziun sin l’attatga russa sin l’Ucraina – sco las duas interpresas communitgeschan. Suenter passa 30 onns en il pajais vul McDonald’s vender las filialas ad in cumprader russ. Gia ils 8 da mars aveva l’interpresa serrà temporarmain ses restaurants en la Russia.
  • Las truppas ucranaisas annunzian in success cun valita simbolica. Quai tar lur cunteroffensiva en l'ost dal pajais. En la regiun da Charkiv saja la schuldada ucranaisa arrivada – almain en in lieu – fin al cunfin cun la Russia. Tenor il guvernatur regiunal controllescha l'Ucraina vinavant var 10% dal territori da Luhansk, malgrà grevas attatgas russas. Questas indicaziuns na sa laschan betg verifitgar da vart independenta.

15-05-2022

  • Ils chantuns fan quitads pervi dals gronds custs per ils fugitivs da l’Ucraina. Per alloschament, custs da viver e cassas da malsauns quintan els cun custs da 1,25 fin 2,25 milliardas francs per l’onn current. L’auter onn pudessan quests custs s’augmentar sin 7,5 milliardas francs. Quai scriva la «NZZ am Sonntag».
  • In grond convoi cun fugitivs da la citad da Mariupol è arrivà segiramain en la citad da Saporischschja. Quai rapporta l’agentura da novitads Reuters. Tenor las autoritads localas è quest convoi sa cumponì da 500 fin 1000 autos ed è uschia stada la pli gronda acziun d’evacuaziun ord la citad da port destruida. Anc adina tegnan radund milli cumbattants ucranais la dira en l’ovra d’atschal – lur ultima bastiun. La regenza a Kiev emprova da contractar cun la Russia davart lur evacuaziun. La Russia percunter pretenda ch’els dettian si e daventian uschia praschuniers da guerra.
  • La situaziun en la regiun Donbass en l’ost da l’Ucraina resta fitg difficila. Quai ha ditg il president ucranais Wolodimir Selenski. Las truppas russas emprovian da pudair nudar almain in pitschen success là. I sa tracta da l’otgantavel di da guerra en l’Ucraina dapi l’invasiun russa ils 24 da favrer. Ils Russ concentreschan lur attatgas sin l’ost dal pajais, suenter ch’els n’han betg pudì propi s’avanzar a la chapitala Kiev.

14-05-2022

  • En il territoris Donezk e Luhansk – en l'ost da l'Ucraina datti sco i para attatgas d'in cuntin da l'armada russa sin l'armada ucranaisa. Pliras emprovas da l'armada russa da surmuntar la defensiun ucranaisa hajan dentant fatg naufragi, annunzia il stab general ucranais. Era il ministeri da la defensiun american ha communitgà che las truppas russas n'hajan enfin oz betg gì success remartgabel en la regiun da Donbass. Ultra da quai datti rapports, ch'il militar russ sa retira da la regiun da la citad gronda Charkiw en il nord-ost da l'Ucraina. Questas indicaziun na sa laschan betg verifitgar independentamain.
  • Il president da la Finlanda, Sauli Niinistö a telefonà oz cun Wladimir Putin. El a discurrì cun il president russ davart l'intenziun d'entrar en la Nato. Niinistö a ditg a Putin che la situaziun da segirezza da la Finlanda saja sa midada fundamental ils davos mais. Era pervi da l'invasiun russa en l'Ucraina. Il discurs saja stà direct e senza firlefanzas, hai num en ina communicaziun da la presidenza finlandaisa. Putin a respundì al president Niinistö, tenor il Kreml, che la regenza da la Finlanda fetschia in sbagl, sch'ella bandunia ses status neutral.
audio
Per tadlar curt e cumpact
aus RTR Audio vom 14.05.2022.
abspielen. Laufzeit 49 Sekunden.
  • La gruppa da stadis G7 pretenda da la Russia da chalar a bloccar ils exports da graun ucranais. Quai possia sulet esser in emprim pass, han ditg oz ils ministers da l'exteriur da la G7. Ils ministers da la gruppa da las impurtantas naziuns industrialas democraticas èn sa scuntrads en la Germania. La guerra russa en l'Ucraina portia pretschs che creschian fitg per nutriment, carburants ed energia. Radund 43 milliuns umans sajan en privel d'ina fomina.
  • La Russia vuleva controllar per pli ditg ina gronda part da l'Ucraina. Quai annunzia il ministeri da defensiun da la Gronda Britannia sin basa d'infurmaziuns dal servetsch secret. Cun sia attatga haja la Russia gì l'intenziun da survegnir sut controlla bleras regiuns ucranaisas. Probablamain avessi dà referendums manipulads cun la dumonda d'integrar territori ucranais en la Federaziun russa, scrivan ils Brits. Fin uss hajan ils Russ dentant sulet installà in'administraziun prorussa en la citad Cherson en l'Ucraina dal Sid.
  • La Russia attatga vinavant la zona da l'ovra d'atschal a Mariupol, er sch'i dat tractativas. I dettia attatgas ord l'aria e per terra, ha in deputà da Mariupol annunzià via Telegram. Las indicaziuns na pon betg vegnir verifitgadas independentamain. L'Ucraina vul cuntanscher en las tractativas cun la Russia che cumbattants blessads e persunal medicinal possian bandunar la zona da l'ovra d'atschal. En tut vai actualmain per radund 60 persunas.
  • En vista a la guerra ha il president ucranais Wolodimir Selenski avertì da fomaz en l’entir mund. L’invasiun da la Russia possia destabilisar la politica, augmentar undas da fugitivs e chaschunar fomaz dapertut, uschia Selenski en in messadi da video.
  • Il medem mument ha Selenski pretendì da la cuminanza internaziunala da far dapli squitsch sin la Russia. L’Ucraina fetschia tut per terminar la guerra. Dentant dovria quai il sustegn d’auters stadis. L'Ucraina è in dals pli gronds producents da graun. Milliuns tonnas sajan bloccads en ports ucranais.
  • Ils discurs davart l’evacuaziun dals cumbattants en l’ovra d’atschal Asovstal occupada en la citad Mariupol èn tenor indicaziuns ucranaisas fitg difficils. Dapi plirs dis emprova l’Ucraina da chattar ina schliaziun cun la Russia. Quai cun agid da las Naziuns Unidas e dal Comité internaziunal da la Crusch Cotschna. Tenor indicaziuns betg confermadas sa chattan anc radund 1'000 schuldads en l’ultima bastiun ucranaisa en la citad da port destruida. Blers dad els sajan blessads.

13-05-2022

  • Suenter la Finlanda vul era la Svezia decider sch'ella vul entrar en la NATO. Latiers datti ussa in rapport dal parlament che demussa ch'ina entrada en la NATO meglierass la segirtad en l'Europa dal Nord e sminuiss in conflict militar. Uschia han sis partidas svedaisas approvà las conclusiuns dal rapport. La dumengia decida la partida da la regenza davart ina dumonda d'adesiun.
  • L'Uniun Europeica sustegn l'Ucraina cun ulteriur agid militar, quai en furma d'ina mesa milliarda euros. Quai ha annunzià Josep Borrell, l'incumbensà per l'exteriur da l'UE, durant l'inscunter dals G7. Quest pachet d'agid duai l'Ucraina duvrar per armas grevas. Uschia ha l'UE ussa mess a disposiziun fin qua tut en tut duas milliardas euros per agid militar.
  • Entaifer in’emna èn vegnids rimnads bunamain 26 milliuns dollars per l’Ucraina grazia ad in crowdfunding. Quai ha communitgà il minister per la digitalisaziun a Kiev. La finanziaziun collectiva è vegnida lantschada da la regenza ucranaisa. Ils daners vegnian uss repartids sin ils singuls ministeris per uschia finanziar projects necessaris.
  • Bancas russas vegnian en l’Ucraina per immediat statalisadas. Quai ha decis il parlament a Kiev. Pertutgadas sajan las filialas da duas bancas russas. Tut ils dretgs da societads ed ils deposits tar ulteriuras bancas ucranaisas vegnian transfurmads en proprietad statala.
  • En consequenza da la guerra en l'Ucraina impedescha la Russia il mument l’export da graun che vegn duvrà urgentamain sin l’entir mund. Perquai discuteschan ils set gronds stadis industrials sco far frunt al problem. Quai ha la ministra da l'exteriur tudestga Annalena Baerbock ditg avant che l'inscunter dals G7 ha cumenzà. 25 milliuns tonnas graun sajan bloccadas en ports ucranais – uschia Baerbock. L’Ucraina e la Russia tutgan tar ils pli gronds producents da graun dal mund.
  • Dapi l’entschatta da l’invasiun russa èn passa sis milliuns umans fugids ord l’Ucraina. Quai ha communitgà l’Autcumissariat da las Naziuns Unidas per ils fugitivs UNHCR. Da quai sajan 90% dunnas ed uffants.

    12-05-2022

    • L’Ucraina ha proponì a la Russia in barat per ses cumbattants che sa chattan anc adina en l’ovra d’atschal occupada en la citad da Mariupol. En in emprim pass duajan ils cumbattants che sajan grevblessads vegnir evacuads. Il medem mument laschia l’Ucraina liber praschuniers da guerra russ. Quai ha communitgà la regenza a Kiev. Las tractativas na sajan però anc betg terminadas. Entant ha il president ucranais Wolodimir Selenski er fatg cler che la guerra saja pir a fin, cura che l'Ucraina haja reconquistà tut ils territoris occupads da la Russia. Quai ha el ditg en in discurs cun students franzos.



RTR novitads

Artitgels legids il pli savens

Scrollar a sanestra Scrollar a dretga