Cun radund 40’000 tonnas da betun producì è la Montebello SA il pli grond producent da material da fabrica da l’Engiadina. Questa producziun chaschuna emissiuns da CO2 considerablas. Avant dus onns ha la firma enturn il gestiunari Flurin Wieser investì en ina tecnologia che enritgescha il gas en sablun reciclà.
L’implant funcziuna co giavischà
Il sablun reciclà vegn gudagnà or da betun vegl da chasas ed edifizis che vegnian sbuvads e la Montebello SA elavura quest material en sablun da differentas grondezzas. Il sablun reciclà dumogna d'absorbar il CO2 e l’implant nov po uschia enritgir il sablun che vegn duvrà per la producziun da betun.
Nus dumagnain da spargnar uschia radund 30% da nossas emissiuns da CO2 per onn.
Quai sun enturn 200 tonnas CO2 per onn. L'emprim onn che l’implant è vegnì en funcziun, ha quest sistem però patì l'entschatta sut difficultads e la producziun n’ha betg funcziunà co giavischà.
La tecnica era nova, ed era la firma che ha mess in pe l’implant è stada in «start-up». Cun quai ans haja gì da surmuntar las sfidas tecnicas cun ils impiegads interns. Cun il temp hajan quels però emprendì co ir enturn cun l’implant ed la producziun funcziuna ozendi co giavischà.
Il material che manca
Dentant è il betun vegl insatge ch'els han da ponderar. Tenor Flurin Wieser è stà avant maun fin uss avunda material per il process d'enritgiment. Ma uss è la situaziun uschia ch'ins dovra dapli material che quai che vegn en.
-
Bild 1 von 3. L'implant che fa l'infusiun da CO2 en sablun reciclà. Bildquelle: RTR.
-
Bild 2 von 3. Il mantun da recicladi da rument da demoliziun. Bildquelle: RTR.
-
Bild 3 von 3. Il sablun reciclà suenter ch'il betun vegl è vegnì elavurà sin l'areal da la Montebello SA. Bildquelle: RTR.
Dentant n’è la problematica betg acuta, ma els sajan londervi da chattar soluziuns sur il cunfin da l’Engiadina. L'avrigl 2024 ha la Montebello mess en funcziun il nov implant, che ha custà bundant 500’000 francs.