Siglir tar il cuntegn

Process en fasa finala Sentenzia en causa Quadroni suonda mesemna

La Dretgira regiunala Engiadina Bassa ha puspè tractà in cas central dal cas Quadroni. En il center steva l'anteriur schef dal post da polizia. Dentant er Quadroni sez è accusà.

Tge è capità en il process?

L'emprim ha discurrì l'anteriur schef dal post da polizia. Sia interrogaziun ha cuzzà radund in'ura e mez. El ha dastgà prender posiziun sin tut las acziuns nua ch'i vegn renfatschà ad el d'avair malduvrà ses uffizi ed era sin la privaziun da la libertad da Quadroni. Ins sto dir «dastgar» perquai ch'ins ha en talas interrogaziuns era il dretg da refusar da dar perditga. Da quest dretg n'ha el dentant betg fatg diever.

El ha empruvà da respunder mintga dumonda e quai relativamain detaglià, era sch'i deva era magari chaussas davart quellas ch'el na sa regurdava betg pli en detagl. Las acziuns sajan era gia bain 10 onns enavos, è vegnì relativà.

Bücher auf Tisch vor gelbem Vorhang.
Legenda: Actas en connex cun il cas Quadroni. RTR

En il center è surtut la dumonda stada sin basa da tge che Adam Quadroni è vegnì valità sco in privel per sasez ed auters. Quai è en sasez il punct central ch'ha lura era manà a tuttas acziuns tras la polizia.

L'anteriur schef dal post da polizia ha argumentà cun pliras istorgias nua che Quadroni saja sa mussà sco agressiv, ha menziunà perditgas anonimas ed argumentà che era ses superiurs hajan gì invista en blers puncts e dà raschun a l'agir. Sco el ha detg avant Dretgira na saja sia intenziun betg stada da «dar ina lecziun» a Quadroni el haja adina tractà el cun respect ed el haja gì cumpassiun per Quadroni e sia situaziun finanziala e familiara.

Era Quadroni è vegnì interrogà

Era Quadroni ha respundì a tut las dumondas. Igl è en spezial ì per il telefonat tranter el e l'anteriur schef dal post da polizia da Scuol. El ha argumentà ch'el n'haja fatg naginas smanatschas cun armas ad el.

Ma el vuleva simplamain dir cun quai ch'el ha ditg ch'el na saja betg malsegir. Uschiglio avess la polizia stuì confiscar tar el a chasa dapli rauba ch'ins pudess utilisar sco armas. Cunquai che quai è dentant la suletta acziun nua ch'i vegn concret renfatschà ad el insatge, è questa interrogaziun ida bler pli sperta, be circa ina mes'ura.

Las renfatschas en detagl

Avrir la box Serrar la box

La procura publica accusa l'anteriur schef dal post da polizia a Scuol ch'el haja surpassà pliras giadas sia autoritad d'uffizi envers Adam Quadroni.

Il 2016 è l'anteriur schef dal post vegnì infurmà tras persunas terzas ch'i dettia ina crisa en la lètg dals Quadronis. Il policist saja vegnì mess sut squitsch da la dunna da Quadroni d'agir en chaussa. El haja derasà tar ses superiurs la tema che Quadroni pudess assassinar auters u far suizid. Ils 19 da december 2016 datti ina perquisiziun da la chasa da la famiglia a Ramosch, nua che pliras armas vegnan confiscadas. Sinaquai datti in rapport dal policist che qualifitgescha Quadroni sco fitg privlus – senza resguardar las proceduras normalas en tals cas.

In mez onn pli tard vegn Quadroni arrestà da la squadra d'intervenziun «Cristal». El vegn tegnì a ferm quatter dis en la psichiatria a Cuira – tenor la procura publica per dar temp a la dunna da bandunar la chasa cun ils dus uffants. In di pli tard datti in'ulteriura persecuziun da la chasa e la chamona ed i vegn confiscà 20 patronas da muniziun.

Tenor la denunzia haja l'anteriur schef dal post da polizia surpassà pliras giadas sia autoritad d'uffizi, exagerà envers ses superiurs e tegnì enavos infurmaziuns. Uschia haja el dà l'impressiun che la situaziun saja fitg privlusa e ch'i fetschia prescha d'agir.

Ad Adam Quadroni vegn rinfatschà ch'el haja smanatschà via telefon l'anteriur schef dal post da polizia che quel duaja la proxima giada duvrar l'arma. Quadroni haja adina puspè discurrì en il telefonat d'armas e da chaussas ch'el possedia ch'ins possia era duvrar sco armas. L'anteriur schef dal post da polizia ha recepì quai sco smanatscha envers la polizia.

I vala la presumziun d'innocenza.

Tge è lura fin ussa gia cler?

La gievgia na vegni betg a dar ina sentenzia. Quai ha il derschader ditg a l'entschatta dal process. Ins quinta dentant da vegnir a fin la gievgia cun il process.

I vegn gia lura a dar en quest senn duas sentenzias, cunquai che l'anteriur schef dal post da polizia da Scuol, sco era Adam Quadroni sez vegnan accusads. Il chasti che vegn pretendì da la procura publica èn per l'anteriur policist ina chasti che privescha da la libertad da 24 mais cun temp d'emprova da dus onns. E per Adam Quadroni ina multa da 60 taxas da dis à 30 francs medemamain cun in temp d'emprova da dus onns. Il temp d'emprova munta en quest cas sch'i capita entaifer dus onns nagut – lura na va il chasti betg en vigur. La sentenzia vegn communitgada la mesemna, ils 6 da matg.

Il cas da cartels da construcziun

Avrir la box Serrar la box

Sur onns han firmas da construcziun en l'Engiadina Bassa fatg cunvegnas davart incumbensas e pretschs. A radunanzas preliminaras han represchentants da firmas decis tgi che duai survegnir incumbensas futuras.

La cumissiun da concurrenza Weko ha tranter auter investigà sin basa d'indizis dal whistleblower Adam Quadroni cunvegnas da pretschs tranter ils onns 2004 e 2012. Sinaquai ha ella il 2019 chastià las firmas involvidas cun multas da plirs milliuns francs.

L'anteriur impressari Quadroni era sez part dal cartel. Il 2017 ha el fatg public las cunvegnas da pretschs sistematicas.

Il sfratg

Suenter l’acziun da la polizia chantunala il 2017, cun arrestaziun e collocaziun psichiatrica, è la vita da Quadroni ida en tocs. La famiglia è sa separada, sia interpresa è ida concurs. Restads èn var 3,6 milliuns francs debits. Per cuvrir almain ina part da quests debits ha l'uffizi da concurs ingiantà la chasa da Quadroni, sia chamona da chatscha e terren agricul.

L’acziun da la polizia è stada contestada. Examinaziuns han mess en dumonda la proporziunalitad da quella.

Lung(s) process

Igl ha dà pliras proceduras giudizialas enturn abus d'uffizi supponids, protocols sfalsifitgads e la rolla da singuls policists. Entant ch'in policist inculpà è la finala vegnì declerà nunculpant, han dretgiras confermà a medem temp ch'il cas na saja betg vegnì elavurà en moda netta e stoppia vegnir examinà danovamain.

Emprim sistì – uss vai vinavant

Il 2018 aveva il Departament da giustia inoltrà ina denunzia encunter nunenconuschent. Quai è capità sco reacziun da las publicaziuns dal magazin online «Republik». Era Quadroni aveva fatg ina denunzia. La procedura penala è vegnida averta – dentant puspè sistida quatter onns pli tard. La procedura penala ha argumentà ch'i n'haja dà nagin suspect da malfatg cunter il policist.

Elavuraziun giuridica da quai che la PUK ha elavurà

Avrir la box Serrar la box

Il cas che vegn uss sin maisa è l’elavuraziun giuridica da quai che la Cumissiun d’inquisiziun parlamentara (PUK) aveva gia lavurà si politicamain il 2019. La PUK aveva crititgà fermamain l’agir da la polizia.

Cunter la sistida da la procedura penala ha Quadroni fatg recurs tar la Dretgira chantunala. Lezza aveva il 2024 approvà plirs puncts da quest recurs. La procura publica ha stuì investigar vinavant – ed uss è il cas avant dretgira.

RTR Magazin 17:00

Artitgels legids il pli savens