Il cot d'aur sin il clutger da la baselgia evangelica da San Murezzan survegn enavos oz, ils 2 da fanadur 2026, ses plaz d'origin. Suenter ch'el era vegnì demontà l'entschatta da l'onn per lavurs da restauraziun, vegn el uss puspè manà sin la tur cun helicopter – ensemen cun la culla dal clutger ch'è vegnida emplenida da nov.
Il cot era vegnì transportà davent ils 16 da schaner pervi d'in defect. En in lavuratori spezial è la fixaziun schluccada vegnida renovada, plinavant è la figura vegnida nettegiada e restaurada. Motivs che quest cot è vegnì prendì giu, eran tenor il manader dal project Roger Gammenthaler, plirs e-mails e videos cun dubis davart la segirezza en connex cun la stabilitad dal cot.
Raschun per l'instabilitad è stada la construcziun da lain suten ch'ha suenter onns cumenzà a ceder.
Tenor Gammenthaler è questa restauraziun ida fitg bain era sch'il di dad ier cun malauras è stà difficil da lavurar.
Avant il sgol da return han ins pudì visitar il cot vegnir sin il tetg da la chasa da parcar Quadrellas. Silsuenter è il cot vegnì transportà cun helicopter enavos sin ses plaz original.
-
Bild 1 von 4. Bildquelle: rtr.
-
Bild 2 von 4. Bildquelle: rtr.
-
Bild 3 von 4. Bildquelle: rtr.
-
Bild 4 von 4. Bildquelle: rtr.
Ina capsla da temp sut il cot
Cun il cot turna er la culla dal clutger dad aur en ses lieu. La culla serva dapi generaziuns sco capsla da temp da la vischnanca. Gia durant la construcziun dal clutger l'onn 1897 èn vegnids deponids en quella documents, fotografias, munaidas ed ulteriuras perditgas dal temp. Cun la sanaziun da la tur la fin dals onns 1980 èn ils originals vegnids transferids en l'archiv communal e cumplettads cun copias sco era novs documents.
Ina capsla dal temp è in recipient, en il qual umans tegnan en salv objects e documents da lur preschientscha. Uschia pon generaziuns posteriuras scuvrir quels in di. Savens cuntegnan capslas da temp gasettas, fotografias, munaidas, brevs u autras perditgas dal mintgadi.
Talas capslas vegnan savens deponidas en edifizis, monuments u – sco a San Murezzan – en cullas da clutgers. Sco messadi al futur dattan ellas invista en la vita, ils eveniments ed ils patratgs d'in tschert temp.
«Ils documents e las chaussas actualas vegnan uss a restar sur fitg lung temp si là», di Stefan Brauchli, il chanzlist communal da San Murezzan. Per Brauchli munta quest mument dad oz bler. Ins ha gì oz la schanza da metter objects en la culla che reflecteschan il «stadi momentan» da San Murezzan.
Missivas per generaziuns posteriuras
En il decurs da las lavurs actualas è la culla danovamain vegnida emplenida. Sper documents davart San Murezzan e la vischnanca da plaiv chattan ins en quella er munaidas actualas. Cumplettà vegn il cuntegn cun contribuziuns d'uffants da la scola da San Murezzan ch'han creà in cumponiment cun giavischs per l'avegnir ed ina fotografia per la capsla da temp.
Agid per ils objects ch'èn vegnids mess en la culla, ha la vischnanca tschiffà da Selina Bisaz, lavuranta en la biblioteca San Murezzan. Per ella è il mument dad oz «unic».
Quest act è fitg spezial, insatge simbolic ed istoric che na capita betg mintga di.
Cun quai na guarda la culla dal clutger betg mo enavos sin l'istorgia da San Murezzan, mabain cuntegna er in toc preschent per generaziuns vegnintas. Bain pussaivel ch'ils documents conservads en quel pudessan puspè vegnir a la glisch pir en blers decennis.