Dorli Menn da Juf è ina dunna tut speziala. Ella è stada l'emprima presidenta dal circul, è ida cun autos e posta ad Avras e di da sasezza che la cuntrada haja furmà ella. Ma ella ha era furmà la val.
La mamma banduna la famiglia
Il 1940 è in um vegnì en la vallada grischuna isolada. Dorli Menn ha pers sia mamma ad el. Sia mamma è numnadamain suandada a l'um en la bassa, en il ravugl d'ina secta.
La mamma ha bain prendì cun ella ils quatter uffants, dus dis pli tard ha la polizia dentant prendì davent ad ella ils uffants ed è charrada en direcziun Grischun. Dorli crai da quai temp che sia mamma vegni suenter en in auter auto. Quai haja la polizia ditg uschia ad ella. La polizia ha purtà Dorli, ensemen cun ses trais frars pli pitschens da Bretzwil, Basilea Campagna, a Juf tar il bab. Il frar il pli giuven aveva sis mais.
«Nua resta mamma?», dumonda Dorli Menn anc ina giada a la dunna estra sper ella. «Ella vegn schon anc», respunda quella. Ma sin la lunga via enavos en la Val d’Avras tschertga ella adumbatten l’auter auto.
Jau sun la davosa che po anc raquintar da la secta en nossa val.
Cura che Dorli Menn aveva 19 onns, ha ella ina giada telefonà cun sia mamma. Ellas vulevan s’inscuntrar. Ma lura haja la mamma ditg: «Jau m'allegrel da pudair raquintar a tai da mia cardientscha.» La figlia ha desistì. Radund dus decennis suenter quest telefon, il december 1989, ha in medi da Son Gagl telefonà. Sia mamma saja sin il letg da mort. Uschia è Dorli Menn ida en l’ospital a Wil – ses fragliuns han desistì. Ella ha fatg pasch cun la mamma.
L’ultima testimonia da quest temp
Quasi 70 onns pli tard ha Dorli Menn scrit sia istorgia, l'autobiografia «Die Frau aus Juf». Il cudesch publitgescha ella en atgna ediziun. «Igl era impurtant per mai da nudar mia istorgia per scrit», di ella. Pertge: «Jau sun la davosa che po anc raquintar da la secta en nossa val.»