Siglir tar il cuntegn

Regiuns muntagnardas Ils giuvens van davent – enavos restan ils vegls

Il destin d'inqual regiun periferica e muntagnarda: ils giuvens bandunan la val, enavos restan ils vegls. Er en inqual vischnanca grischuna è la cumpart da persunas sur 65 onns tar passa 30%.

Ad Urmein si la Mantogna vivan 163 persunas, mintga terz è sur 65 onns. Tenor la statistica è Urmein sin plaz quatter da las pli veglias vischnancas da la Svizra – e cun 38,7% persunas en vegliadetgna da pensiun schizunt la pli veglia vischnanca dal Grischun.

RTR ha visità la vischnanca. Las abitantas ed ils abitants dad Urmein ch'eran d’entupar il di da la visita eran propi tuttas gia pensiunadas.

Els na sajan dentant betg ina vischnanca mo da vegls, èn ils dumandads e las dumandadas perina. La raschun per las bleras persunas sur 65 saja la fracziun Urmein Sura, l'anteriura colonia da vacanzas. Blers anteriurs possessurs da segundas abitaziuns vegnian sin lur pensiun fix a star ad Urmein Sura.

Quai conferma er la presidenta communala Christina Dönz sin dumonda dad RTR. Ad Urmein vivian dentant er 26 uffants. Durant il temp da stad èn las famiglias gist en vacanzas, quels e quellas che n'èn anc betg en vegliadetgna da pensiun lavuran ordvart. Tema che lur vischnanca vegnia a murir or han ils dad Urmein nagina.

Co reageschan las vischnancas sin lur vegliadetgna?

Val Müstair, Lumnezia, Tujetsch, Surses e Sumvitg quai èn las top 5 vischnancas rumantschas cun la pli gronda cumpart da abitants e abitantas cun passa 65 onns. Quai na fa betg surstar ils presidents e la presidenta communala – els sajan conscients che lur vischnancas han enturn 30% seniors e senioras.

La digren da la populaziun fa a nus gronds pensiers.
Autur: Martin Cavegn president communal Tujetsch

I dovria plazzas da lavur attractivas, per che la glieud pli giuvna vegnia en vischnanca, e surtut spazi da viver pajabel, di Martin Cavegn, president communal da Tujetsch. La vischnanca fetschia tut il pussaivel per esser attractiva per glieud giuvna e famiglias.

Era en Val Lumnezia ed en Val Müstair èn ins pertscherts da la problematica. Blers Jauers vegnian pir sin la pensiun enavos en patria. Per il president communal da Lumnezia poi era esser in segn per ina buna vischnanca, che la glieud resta era en la vegliadetgna en la val.

I po er esser in segn positiv, che nus avain persunas fitg fidaivlas che restan en vischnanca.
Autur: Daniel Solèr president communal Lumnezia

La survista co ch'i vesa propi ora en il Grischun dat la tabella qua sut.

Zwei Personen auf einer Bank vor bergiger Landschaft.
Legenda: Keystone

La vischnanca da Sumvitg metta il focus sin il provediment da basa e sin la mobilitad, declera il president communal Patrick Schaniel. Gest quella saja impurtanta per vegl e giuven. Ins stoppia dentant era prender la situaziun cun in zic humor.

Udo Jürgens di: «Mit 66 Jahren fängt das Leben an...» – bainvegni a Sumvitg. Igl è in problem – ma in zic umor sto er magari esser.
Autur: Patrick Schaniel president communal Sumvitg

RTR actualitad 17:00

Artitgels legids il pli savens