Gia sis chantuns enconuschan in scumond da telefonins en scola. Walter von Ballmoos vuless in tal er en il Grischun. Il deputà maina a Tavau il departament da scola. Cun sia intervenziun pretenda el ch’il diever privat da telefonins vegnia scumandà durant l’instrucziun. Excepziuns fissan pussaivlas, sch’i dat motivs medicinals. Davart quest’intervenziun duai il Cussegl grond decider questa sessiun. En cas d’ina maioritad, sto la Regenza instradar il scumond.
FMR: Tge è Voss pli impurtant argument per in scumond da telefonins en scola?
Walter von Ballmoos: I na va betg mo per telefonins, i duai vegnir scumandà il diever privat da tuts apparatins digitals finals. Ils uffants duain ina giada avair ina pausa da tut quests impuls che derivan d’in cuntin da quests apparatins. Perquai vi jau ch’ils apparatins vegnan allontanads durant il temp da scola. En il cas ideal èsi quatter uras avantmezdi e duas uras suentermezdi.
Vulais Vus cumbatter uschia la dependenza da telefonins? U disturba Vus l’attenziun mancanta en scola?
Quai tutga ensemen. Per l’ina èn ils uffants exponids ad ina dependenza entras quests apparatins. Per l’autra vegn disturbà il svilup dal tscharvè entras ils impuls permanents. Il disturbi da svilup ha in stretg connex cun l’abilitad da sa concentrar.
En l’executiva da Tavau essas Vus responsabel per la furmaziun. Tge experientschas avais Vus fatg en las scolas da Tavau cun ils telefonins?
Pulit ambivalentas. Pli baud avain nus sensibilisà geniturs e purschì infurmaziuns. En il fratemp na datti nagin interess pli, ils geniturs na vegnan betg pli. I n’emporta nagut en tge scola – saja quai la scola populara, la scola media u la scola professiunala – l’adiever dals apparatins è dapertut in tema. Jau chat ch’ins sto agir. I n’è gea betg in problem be da Tavau, mabain perfin in problem internaziunal.
Cun Vossa intervenziun pretendais Vus ch’il Chantun agescha. Pertge betg las vischnancas?
La problematica è per tuts uffants la medema, n’emporta betg nua ch’els van a scola. Perquai pon ins desister da l’autonomia da vischnancas tar quest tema. I dovra capacitads e cumpetenzas dad instradar in tal scumond. Per il singul uffant na duess la soluziun betg depender dal fatg, sche sia vischnanca e sia scola possedan ussa questas capacitads e cumpetenzas u betg. Perquai èsi da schliar il problem sin livel chantunal.
Tge precis duai esser scumandà? E tge fiss lubì?
L’adiever privat dad apparatins finals durant il temp d’instrucziun duai esser scumandà. Ils apparatins dastgan vegnir duvrads punctualmain per instruir la cumpetenza da medias. Els duain er esser lubids sur mezdi, sch’ils uffants ston pajar insatge u sin il viadi en scola per bigliets da bus.
Ils uffants dastgassan pia prender cun els il telefonin, sch’els vegnan en scola. Stuessan els lura deponer insanua il telefonin avant che l’instrucziun cumenza? Co vegniss quai reglà en la pratica?
Gea, ils uffants duain esser separads fisicamain dals apparatins. Almain durant l’instrucziun na duain els betg resentir quests impuls che disturban lur concentraziun.
Datti excepziuns?
Gea, per exempel sch’in uffant è avisà per motivs medicinals sin in telefonin. I dat per exempel apps che averteschan uffants cun diabetes. Ils avertiments èn necessaris era durant l’instrucziun.
La Regenza recumonda da refusar Vossa intervenziun. Quant gronda è la schanza ch’il Cussegl grond sa decida tuttina per in scumond?
En sia resposta menziunescha la Regenza ch’il Chantun instradeschia ina recumandaziun che scolars e scolaras na duain betg duvrar ils telefonins per adiever privat sin l’areal da scola durant l’instrucziun. Jau less che questa recumandaziun daventia lianta per tuttas scolas en il Grischun.
Dapli detagls
Vesan ils auters deputads e las deputadas en il Cussegl grond quai er uschia?
Cura ch’jau hai rimnà las 40 suttascripziuns per mia incumbensa il december passà, hai jau vis: Atgnamain èn tuts pertscherts dal problem. Betg unids èn ils deputads e las deputadas dentant co schliar il problem: en las vischnancas u sin livel chantunal? Ussa sper jau che anc intgins deputads dapli sajan daventads pertscherts ils ultims mais ch’i dovra ina soluziun sin livel chantunal.
Adattà al tema
In in pèr onns vala per las studentas ed ils students dal Lyceum Alpinum a Zuoz in nov mintgadi. Numnadamain han tuttas e tuts da dar giu la damaun lur telefonins, suenter las lecziuns il suentermezdi survegnan els puspè lur handys. Il facit è positiv.