Surdada da premi
-
Flurina Badel ha survegnì il Premi grischun da litteratura
L'autura da Ftan, Flurina Badel, survegn il Premi grischun da litteratura 2025 per ses emprim roman «Tschiera». Il premi è dotà cun 10'000 francs ed è vegnì surdà ad ella en sia patria.
Autor:
Flurin Clalüna
13.03.2025, 15:59
L'emprim roman da Flurina Badel tematisescha l'effect dal martgà d'immobiglias sin la vita en Engiadina Bassa. Tranter auter vai per chasas veglias che vegnan vendidas per pretschs enorms. Or da las chasas engiadinaisas datti objects da luxus, fertant ch'indigens na chattan nagin spazi d'abitar.
Impressiuns da la surdada da premi
Sco che la fundaziun dal premi da litteratura scriva, uneschia il text pliras perspectivas sin il svilup economic da la regiun. L'autura descrivia «co che la dinamica dals raps transfurma socialmain e culturalmain l’Engiadina Bassa», hai num en la communicaziun. La lingua da Flurina Badel saja expressiva e ritga, ma tuttina accessibla.
Malgrà mancanza: adina dapli segundas abitaziuns en Svizra
Avrir la box
Serrar la box
La situaziun en vitgs muntagnards turistics daventa pira. Indigens ed indigenas na chattan naginas abitaziuns pli – sulettamain sch'il pretsch na gioga nagina rolla. Quai resulta era d'ina excepziun en la lescha da segundas abitaziuns: la transfurmaziun d'emprimas abitaziuns en segundas abitaziuns.
Dapi che l'iniziativa da segundas abitaziuns è vegnida approvada dastgan vischnancas cun dapli che 20% segundas abitaziuns betg pli autorisar novas. Quai pertutga cunzunt vitgs muntagnards turistics. In'evaluaziun che la Rundschau da SRF ha fatg mussa però: La cumpart da segundas abitaziuns en Svizra crescha tuttina en dapli che la mesadad da talas vischnancas.
Flurina Badel è naschida avant 40 onns en l'Engiadina, nua ch'ella stat anc oz. Ella ha studegià communicaziun ed ha in master d'art da la Scol'auta d'art da Basilea. Per RTR è ella redactura dals «Impuls» – in'emissiun da litterara quotidiana. Flurina Badel è vegnida onurada l'onn 2020 cun il Premi svizzer da litteratura ed ha il 2022 gudagnà il premi da litteratura rumantsch «Term Bel».
Il roman «Tschiera» ha la Chasa Editura Rumantscha publitgà l'onn passà ed è scrit per vallader. Actualmain vegn il roman translatà per tudestg.
Premi grischun da litteratura
Avrir la box
Serrar la box
Dapi l'onn 1999 vegn mintg'onn surdà il Premi grischun da litteratura. Quel è dotà cun 10'000 francs.
Las suandantas persunas han survegnì il premi:
- 2025: Flurina Badel
- 2024: Jessica Zuan
- 2023: Joachim B. Schmidt
- 2022: Gion Mathias Cavelty
- 2021: Asa S. Hendry; Luca Maurizio; Ursina Trautmann
- 2020: Romana Ganzoni
- 2019: Andri Perl
- 2018: Melitta Breznik
- 2017: Massimo Lardi
- 2016: Mariella Mehr
- 2015: Angelika Overath
- 2014: Oscar Peer
- 2013: Silvio Huonder
- 2012: Andrea Paganini
- 2011: Leta Semadeni
- 2010: Peter Michael-Caflisch
- 2009: Leo Tuor
- 2008: Margrit Sprecher
- 2007: Benedetto Vigne
- 2006: Andrea Bellasi e Ursula Riederer
- 2005: Vincenzo Todisco
- 2004: Cesare Santi
- 2003: Bernadette Lerjen-Sarbach
- 2002: Robert Vieli
- 2001: Rut Plouda
- 2000: Kurt Wanner
- 1999: Cathomas/Fischbacher/Jecklin
Il premi vegn sustegnì da la Promoziun da cultura dal Chantun Grischun, la Lia Rumantscha, la Pro Grigioni Italiano, la Biblioteca Engiadinaisa ed il Fonds da la Banca Chantunala Grischuna.
En la giuria actuala sesan las suandantas persunas:
- Köbi Gantenbein
- Arianna Nussio
- Luzia Rageth
- Rita Schmid
- Rico Valär
Or da l'archiv
Tar ils davos dis da litteratura a Domat ha Flurina Badel preschentà ses emprim roman e discurrì davart la lavur vi da quell'istorgia.
RTR novitads 16:00