- L'agentura internaziunala per l'energia (IEA) ha publitgà ina glista cun recumandaziuns co spargnar ieli en il mintgadi.
- Cun questa glista reghescha l'agentura sin ils pretschs d'ieli che creschan ad in crescher pervi da la guerra en il Proxim Orient.
- Tenor l'IEA possia il provediment d'energia be vegnir garantì cun talas mesiras da spargn. I na tanschia betg, che singuls pajais snizzian lur reservas d'ieli.
Dapli homeoffice, ina limita da tempo pli bassa sin las vias ed ina midada da l'auto sin ils meds publics - quai èn trais da las total 10 recumandaziuns che l'agentura internaziunals per l'energia (IEA) ha annunzià a Paris. Uschia recumonda l'agentura per exempel era da desister da sgols, sch'i dat alternativas.
Las recumandaziuns sa focusseschan cunzunt sin traffic: quel saja responsabel per 45% da tut il consum d'ieli, scriva l'IEA. Per reducir quest consum da carburant ed er il traffic possian citads grondas per exempel be pli lubir – a moda alternanta – ad autos cun in numer pèr u cun in numer spèr d'entrar en la citad, agiunta l'IEA. Tals models existian gia effectivamain, per exempel en la metropola brasiliana São Paulo.
Ma spargnar ieli possian ins era grazia a «carsharing», ad ina moda da manischar l'auto effizienta sco er ad ina megliera efficienza en il traffic da rauba e furniziun. Schegea che divers pajais hajan gia snizzà lur reservas d'ieli na tanschia quai betg per stabilisar ils martgads. Il provediment d'energia possia be vegnir segirà, sch'i vegnia era duvrà pli pauc ieli en il mintgadi.
Cunzunt l'attatga da l'Israel sin il champ da gas natiral da l'Iran «South Pars» ha procurà per ina malsegirezza mundiala tar ils martgads d'energia. Suenter questa attatga è il pretsch per l'ieli mineral creschì marcantamain, quai ch'ha manà ad ina perdita dals curs a las bursas.
