Siglir tar il cuntegn

Per l'armada e l'AVS Quai custa la taglia sin la plivalur pli auta las chasadas

Il Cussegl federal vul augmentar la taglia sin la plivalur en favur da l'AVS e da l'armada. Tut tenor chasada custa quai 300 fin 1'400 francs per onn.

Per il Cussegl federal è la taglia sin la plivalur la soluziun per ils dus problems finanzials ils pli gronds. El vul pajar tant la 13avla renta da la AVS sco er l'armaziun da l'armada cun augmentar la taglia sin la plivalur. Tut en tut s'augmentass uschia la taglia sin la plivalur per 1,5 puncts procentuals sin 9,6%.

Nahaufnahme einer Quittung mit Betrag CHF 72,00.
Legenda: Ina taglia sin la plivalur pli auta sa manifestescha directamain en il mintgadi: Cun ils plans dal Cussegl federal a favur da l'armada e da la AVS custass questa visita en l'ustaria circa 1 franc dapli. Keystone

Ils plans èn fitg contestads: En il cas da l'AVS sa dispitan il Cussegl naziunal ed il Cussegl dals chantuns dapi passa in onn. En il cas da l'armada mussa ina retschertga fatga per incumbensa dal «Blick» che la populaziun refusa per il mument cleramain la taglia sin la plivalur pli auta.

Tge muntan ils plans per las chasadas?

Ina taglia sin la plivalur ch'è per 1,5 puncts procentuals pli auta custa las chasadas tenor ina stimaziun da las autoritads federalas tranter 300 e circa 1'400 francs per onn.

Consequenzas per las chasadas da pèrs (cun dus uffants)

Chargia supplementara annuala per chasadas da pèrs cun dus uffants (en fr.), sche la TPV s'augmenta per 1,5 puncts procentuals a favur da la AVS e da l'armada.

Decisiv è quant ch'ina chasada gudogna, tgi che viva en la chasada e quant vegls che las abitantas ed ils abitants èn. Tut tenor sia cumposiziun impunda ina chasada different blers daners per divers posts dal preventiv. Il singul avess dischavantatgs, las chasadas d'ina persuna vegnissan engrevgiadas proporziunalmain fitg:

Consequenzas per las chasadas d'ina persuna

Chargia supplementara annuala per chasadas d'ina persuna (en fr.), sche la TPV s'augmenta per 1,5 puncts procentuals a favur da la AVS e da l'armada.

Las chasadas da persunas pensiunadas e las famiglias vegnan davent proporziunalmain meglier. En cas d'entradas pli pitschnas stuessan ellas impunder quasi tuttina bler, tar entradas pli autas pajan las persunas pensiunadas in pau dapli:

Consequenzas per las chasadas da persunas pensiunadas

Chargia supplementara annuala per persunas pensiunadas (en fr.), sche la TPV s'augmenta per 1,5 puncts procentuals a favur da la AVS e da l'armada.

Quant social è l'augment da la taglia sin la plivalur?

A prima vista è ina taglia sin la plivalur pli auta cleramain pli nunsociala che diversas alternativas discutadas: Pli autas deducziuns da salari per exempel tutgassan bler pli fitg las persunas cun entradas autas ch'ina taglia sin la plivalur pli auta. Viceversa pajan tar la taglia sin la plivalur era persunas pli veglias, las deducziuns pli autas dal salari pertutgan mo las persunas cun activitad da gudogn.

Bleras propostas per finanzas da l'armada, però pauc acceptablas

Avrir la box Serrar la box

En spezial en connex cun l'armament da l'armada han quasi tut las partidas atgnas propostas alternativas.

  • Spargnar dapli. Questa soluziun favurisescha la PPS e la PLD. Tuttina na furneschan er questas partidas betg la cumprova necessaria: Las duas partidas gidan actualmain en il parlament a sminuir il pachet da distgargia current.
  • Il cusseglier dals chantuns liberal Joseph Dittli vuless vender la participaziun da maioritad a la Swisscom e manar en l'armaziun ina part dals gudogns da la Banca naziunala. Il cussegl federal vul dentant mantegnair la participaziun maioritara a la Swisscom per motivs da politica da segirezza.
  • Guntgir il frain a l'indebitament: Da la partida dal center resultan gist duas propostas che impedissan il frain a l'indebitament – per l'ina via in emprest militar, per l' autra via in fond. Il Cussegl federal ed ina maioritad dal parlament insistan fin ussa ch'il frain a l'indebitament vegnia observà.
  • Il cusseglier naziunal verdliberal Patrick Hässig propona d'introducir ina taglia naziunala sin la facultad. Facultads sur 5 milliuns francs duain vegnir suttamessas ad ina taglia da 0,33% per onn.
  • Il cussegl federal tema che ritgs giajan davent. Ina via sumeglianta vulessan ils Verds ir. Els vulan augmentar la taglia federala existenta sin las entradas. Il Cussegl federal tema che quai faschess donn a la Svizra.

Quant ferm fissan engrevgiadas las entradas bassas?

Chasadas cun pitschnas entradas spendan la gronda part da lur daners per prestaziuns senza taglia sin la plivalur. Latiers tutgan la locaziun u las premias da las cassas da malsauns. Tenor calculaziuns da l'anteriur survegliader dals pretschs e cusseglier naziunal da la PS Rudolf Strahm na paja il tschintgavel da la societad cun las entradas bassas per circa dus terzs da sias expensas nagina taglia sin la plivalur.

Tar il tschintgavel cun las pli autas entradas èsi il cuntrari: là resulta sin passa dus terzs da las expensas la taglia sin la plivalur. Per Strahm vala la taglia sin la plivalur nungiustifitgadamain sco nunsociala. Ma entaifer l'agen champ sanester frunta el sin opposiziun: la PS respunda che las persunas cun gudogn pitschen e la classa mesauna stuessan pajar bler dapli cun ina taglia sin la plivalur pli auta che sche la medema summa vegniss incassà per deducziuns dal salari pli autas.

Decisiun preliminara davart l'AVS da quest'emna

Avrir la box Serrar la box

Questa gievgia debattescha il Cussegl dals chantuns per la segunda giada davart la finanziaziun da la 13avla renta da l'AVS.

Sin maisa è in mix tranter taglia sin la plivalur e deducziuns da paja. Igl è ina soluziun che vegn purtada dal center sanester. La taglia sin la plivalur duai crescher per 0.4%, la deducziun da la paja per 0.3%. Oriundamain vuleva il Cussegl dals chantuns augmentar anc supplementarmain la taglia sin la plivalur en ina segunda etappa – quai per finanziar ina iniziativa dal pievel anc pendenta da la partida dal center per rentas pli autas per pèrs maridads. Da questa idea èn las politicras ed ils politichers socials en il Cussegl dals chantuns dentant puspè sa distanziads.

Il Cussegl naziunal na vul fin uss savair nagut da pli autas deducziuns da paja. Era l'augment da la taglia sin la plivalur è dispitaivel. L'onn passà ha il Cussegl naziunal decidì in augment da la taglia sin la plivalur en la dimensiun ch'era il Cussegl federal propona – pia per 0.7%. Quella vul il Cussegl naziunal dentant limitar sin paucs onns fin l'onn 2030.

Cura croda la decisiun pertutgant la taglia sin la plivalur?

Il parlament decida previsiblamain quest onn. Las debattas davart l'augment en favur da l'armada ed en favur da l'AVS sa sviluppeschan independentamain. Tar la AVS vuless il Cussegl naziunal – sco il Cussegl federal – augmentar la taglia sin la plivalur per 0,7 puncts procentuals – per in temp limità (guardar box). Il Cussegl dals chantuns vuless in mix da pli autas deducziuns da paja e d'ina taglia sin la plivalur pli auta.

I n'è anc betg cler tge vart che sa fa valair. En il parlament datti gia ina gronda resistenza cunter l'augment da la taglia sin la plivalur. Pliras soluziuns alternativas èn sin maisa – ma actualmain na para nagina acceptabla per ina maioritad. Per midadas da la taglia sin la plivalur dovri stringentamain ina votaziun dal pievel.

RTR suentermezdi

Artitgels legids il pli savens