Siglir tar il cuntegn

Regress dals glatschers Cuverta da naiv fina – spezialmain sin glatschers engiadinais

La situaziun da partenza dals glatschers svizzers per la stad è nauscha pervi d'ina protecziun main buna. La raschun: l'avrigl ed il matg han ins mesirà in quart pli pauca naiv che normalmain sin ils glatschers. Sin singuls glatschers è la cuverta da naiv schizunt uschè fina sco anc mai.

La rait da mesiraziun svizra dals glatschers Glamos ha mesirà la quantitad da naiv durant l’avrigl ed il cumenzament da matg sin 25 glatschers svizzers e constatescha «ina cuverta da naiv fermamain sut la media», sco ch’i stat en il rapport il pli nov. La cuverta da naiv sin ils glatschers è tut tenor regiun tranter in e quatter meters. Tut en tut hai 25% pli pauca naiv sin ils glatschers en cumparegliaziun cun la perioda dals onns 2010 fin 2020.

La raschun per la pauca naiv sin ils glatschers saja la pauca precipitaziun durant l’enviern. Las temperaturas perencunter sajan strusch relevantas per ils glatschers durant l’enviern, di Matthias Huss, el è manader da . Quest enviern saja stà fitg sitg, sumegliant sco ils onns 2022 e 2023: «Lura avain nus medemamain gì bler memia pauca naiv sin ils glatschers e precis quests dus onns avain nus mesirà valurs da luada da record.» Era l’avrigl è stà extraordinariamain chaud e sitg. Tschertas lieungas da glatschers hajan perquai gia cumenzà a luar.

Normalmain datti l'avrigl anc ina giada naiv, era sch’igl è gia pli chaud en la Bassa. Quest avrigl n'è quai betg stà il cas.
Autur: Matthias Huss Manader da la Rait svizra da mesiraziun da glatschers Glamos

Quai saja bain capità gia pli baud, ils ultims onns saja la luada tempriva dals glatschers dentant sa cumulada.

Berglandschaft mit verschneitem Gletscher und Gipfeln.
Legenda: Il glatscher Pers avant la gruppa dal Bernina è in da quels che patescha spezialmain. Keystone

Cuverta fitg fina sin ils glatschers engiadinais

Il stadi dals glatschers n'è betg en tut las regiuns tuttina. Il rapport mussa che cunzunt ils glatschers en la Svizra dal sidost hajan ina cuverta da naiv fitg fina, las valurs sajan sin nivel da record. Quai perquai ch'i ha dà en questa regiun spezialmain pauc precipitaziuns. Ils glatschers da Murtèl (-43%) ed il glatscher Pers (-39%) en l'Engiadin'Ota han cumpareglià cun la perioda da 2010-2020 actualmain enturn 40% pli pauc naiv. Meglier vesi or per tscherts glatschers en il chantun Berna e Vallais, là hai durant l'enviern dà dapli naiv e plievgia l'enviern passa ch'è uss in schurmetg durant la stad.

RTR Magazin mezdi

Artitgels legids il pli savens