Flair grischun al «Sächsilüüte» a Turitg
-
Bild 1 von 13. Il Lindenhof s'emplaina la sonda .... Bildquelle: RTR.
-
Bild 2 von 13. Fans da la Schlagerparade da Cuira na manchentan natiralmain era betg da visitar «Schnulz im Sulz». Bildquelle: RTR.
-
Bild 3 von 13. Il musicist Simon Klucker e sia sora Carmen. Bildquelle: RTR.
-
Bild 4 von 13. La musica n'è betg exnum grischuna, plascha dentant a baininquala .... Bildquelle: RTR.
-
Bild 5 von 13. Ina truppa da dunnas da Turitg èn vegnidas aposta per «Schnulz im Sulz». Bildquelle: RTR.
-
Bild 6 von 13. La rolla sco chantun da giast porscha la chaschun da preschentar divers products regiunals a millis persunas. Bildquelle: RTR.
-
Bild 7 von 13. Perfin ina chaldera ha fatg il viadi a Turitg per pupragnar ils visitaders e las visitadras da la festa. Bildquelle: RTR.
-
Bild 8 von 13. Il capricorn grischun fa fin il glindesdi saira guardia sur la citad da Turitg. Bildquelle: RTR.
-
Bild 9 von 13. La raspada d'envidads ha giudì la bell'atmosfera amez Turitg il venderdi saira. Bildquelle: RTR.
-
Bild 10 von 13. Baininqual ha laschà gustar vi dals stans cun spezialitads grischunas. Bildquelle: RTR.
-
Bild 11 von 13. Durant ils quatter dis dal «Sechsilüüte» chattan ins ina massa stans cun products grischuns. Bildquelle: RTR.
-
Bild 12 von 13. Bildquelle: RTR.
-
Bild 13 von 13. In tren da la Viafier Raetica cursescha actualmain tras la citad da Turitg. Bildquelle: Keystone.
Fans dal schlagher ed auters visitaders han chattà en il decurs da la sonda la via sin il Lindenhof amez Turitg. Là ha il Grischun procurà per ina versiun alternativa dal «Schnulz im Sulz», ina senza naiv e cun bler sulegl. E Turitgais e Turitgaisas han sa laschà carmalar da l'event, enconuschent dapi onns si l'Alp Nagens sur Laax. Ni era da quels che laschan encrescher per la Schlagerparade da Cuira. Quai è era stà da vesair, damai che la glieud ha purtà per part l'usitada vestgadira zunt giaglia.
In giast sin la tribuna è stà il giuven Simon Klucker da Tumein, ch'ha chantà ses schlagher «Patgific». Ina chanzun che duai procurar per buna luna ed in sentiment da bell'aura. E cun cumponer saja stada sia finamira da crear ina chanzun ch'ha in pau schlantsch. I dat perfin er in'autra versiun per chors, che Klucker ha cumponì.
Suenter 22 onns: Grischun è puspè giast
Il venderdi punct a las 18:00 ha cumenzà uffizialmain la festa dal Sächsilüüta a Turitg. Ed il chantun Grischun dastga – suenter 22 onns – puspè esser da la partida sco giast. Durant quatter dis spetgan diversas festivitads nua ch'era il Grischun po sa preschentar da sia meglra vart, tut sut il motto «propi patgific».
Glindesdi, ils 20 d'avrigl vegn brischà sco mintg'onn a Turitg ina poppa da strom che vesa ora sco in um da naiv. L'uschenumnà «Böögg» ha ina lunga tradiziun en la citad. E dapi l'onn 1991 envida Turitg mintg'onn da nov in chantun da la Svizra sco giast. Suenter il 2004 è quest onn per la segunda giada il chantun Grischun envidà sco giast.
-
Bild 1 von 3. Sin ils binaris turitgais charrescha in tram en las colurs cotschnas da la Retica. Bildquelle: Viafier retica.
-
Bild 2 von 3. La Retica ed il manaschi dal VBZ a Turitg han fatg in barat a chaschun dal Sächsilüüte. Bildquelle: Viafier retica.
-
Bild 3 von 3. A Cuira cursescha actualmain ed ils proxims mais in tren en il look dals trams turitgais. Bildquelle: Viafier retica.
Durant quatter dis vul il chantun Grischun purtar il spiert dal Grischun giu la Bassa sut il motto: «echt patgific». Organisà il program ha in comité d'organisaziun cun represchentaziun dal chantun e da las zunfts da Turitg. Tut la fin d'emna datti divers concerts d'artistas e d'artists dal Grischun ed autras festivitads.
En differents lieus en la citad da Turitg èsi da vesair bleras atgnadads e spezialitads grischunas, tut en las trais linguas grischunas sa chapescha. Durant il cortegi dals uffants la dumengia ed il cortegi «Zug zum Feuer» il glindesdi datti delegaziuns dal Grischun che participeschan.
Istorgia vivida en il decurs dal temp
La tradiziun dal Sächsilüüte en quella furma cun il cortegi dals uffants datti dapi l'onn 1862. A quest emprim cortegi d'uffants han fatg part unicamain ils mats. Las mattas eran be permessas en il proxim cortegi il 1867. En il decurs dal temp èn sa sviluppadas quellas tradiziuns da festivitads sco che nus las enconuschain oz. L'onn 1955 veseva il cortegi ora mo pauc different ad ozendi.
Pli veglia è l'istorgia dal num dal Sächsilüüte. Tenor l'Idioticon da la Svizra ha il num las ragischs en il midament dal temp da tutgar ils zains dal «Grossmünster». Durant l'enviern tutgava il zain dal Grossmünster numnadamain gia las 17:00, ma suenter l'equinotg sunava el in'ura pli tard a las 18:00 – il Sächsilüüte.
Poppas da strom vegnan er arsas en il Grischun
Il Grischun è il chantun da las bleras vals e muntognas ed uschia èn sa sviluppadas bleras tradiziuns ed usits muntagnards. Sco er a Turitg datti en il Grischun divers usits che sumeglian l'arsa dal Böögg. L'arsa dal «Hom Strom» a Scuol è l'exempel che sumeglia forsa il pli fitg la tradiziun dal Böögg.
Ma er auters usits primavauns han sumegliantas ragischs che simboliseschan il cumenzament da la primavaira ed annunzian il temp pli chaud da l'onn. Tals usits datti en pliras regiuns grischunas. In dals pli populars è senz'auter il Chalandamarz. La tradiziun da stgellas e giaischlas attira mintg'onn bleras turistas e blers turists en las regiuns grischunas.
Il «Steinböögg» dal prim d'avrigl
Ina idea speziala han gì il chantun e Grischun Vacanzas cun lur sgnocca d'avrigl sin Instagram. L'idea è stada ina nova versiun dal Böögg – il «Steinböögg». Quel è ina maschaida tranter il Böögg tradiziunal ed il capricorn grischun.
Suenter ch'igl è stà cler ch'il «Steiböögg» è mo in skerz, resta la dumonda anc averta: quant ditg arda il Böögg sin la plazza da Sächsilüüte per savair, quant bella che la stad daventa.