Siglir tar il cuntegn

Sächsilüüte 2026 Schlaghers carmalan la sonda a la festa grischuna giu Turitg

Quest onn è il chantun Grischun giast a la festa tradiziunala «Sächsilüüte» e porta in zic dal spiert «patgific» a Turitg.

Flair grischun al «Sächsilüüte» a Turitg

Fans dal schlagher ed auters visitaders han chattà en il decurs da la sonda la via sin il Lindenhof amez Turitg. Là ha il Grischun procurà per ina versiun alternativa dal «Schnulz im Sulz», ina senza naiv e cun bler sulegl. E Turitgais e Turitgaisas han sa laschà carmalar da l'event, enconuschent dapi onns si l'Alp Nagens sur Laax. Ni era da quels che laschan encrescher per la Schlagerparade da Cuira. Quai è era stà da vesair, damai che la glieud ha purtà per part l'usitada vestgadira zunt giaglia.

In giast sin la tribuna è stà il giuven Simon Klucker da Tumein, ch'ha chantà ses schlagher «Patgific». Ina chanzun che duai procurar per buna luna ed in sentiment da bell'aura. E cun cumponer saja stada sia finamira da crear ina chanzun ch'ha in pau schlantsch. I dat perfin er in'autra versiun per chors, che Klucker ha cumponì.

Suenter 22 onns: Grischun è puspè giast

Il venderdi punct a las 18:00 ha cumenzà uffizialmain la festa dal Sächsilüüta a Turitg. Ed il chantun Grischun dastga – suenter 22 onns – puspè esser da la partida sco giast. Durant quatter dis spetgan diversas festivitads nua ch'era il Grischun po sa preschentar da sia meglra vart, tut sut il motto «propi patgific».

Glindesdi, ils 20 d'avrigl vegn brischà sco mintg'onn a Turitg ina poppa da strom che vesa ora sco in um da naiv. L'uschenumnà «Böögg» ha ina lunga tradiziun en la citad. E dapi l'onn 1991 envida Turitg mintg'onn da nov in chantun da la Svizra sco giast. Suenter il 2004 è quest onn per la segunda giada il chantun Grischun envidà sco giast.

Durant quatter dis vul il chantun Grischun purtar il spiert dal Grischun giu la Bassa sut il motto: «echt patgific». Organisà il program ha in comité d'organisaziun cun represchentaziun dal chantun e da las zunfts da Turitg. Tut la fin d'emna datti divers concerts d'artistas e d'artists dal Grischun ed autras festivitads.

En differents lieus en la citad da Turitg èsi da vesair bleras atgnadads e spezialitads grischunas, tut en las trais linguas grischunas sa chapescha. Durant il cortegi dals uffants la dumengia ed il cortegi «Zug zum Feuer» il glindesdi datti delegaziuns dal Grischun che participeschan.

Istorgia vivida en il decurs dal temp

La tradiziun dal Sächsilüüte en quella furma cun il cortegi dals uffants datti dapi l'onn 1862. A quest emprim cortegi d'uffants han fatg part unicamain ils mats. Las mattas eran be permessas en il proxim cortegi il 1867. En il decurs dal temp èn sa sviluppadas quellas tradiziuns da festivitads sco che nus las enconuschain oz. L'onn 1955 veseva il cortegi ora mo pauc different ad ozendi.

Pli veglia è l'istorgia dal num dal Sächsilüüte. Tenor l'Idioticon da la Svizra ha il num las ragischs en il midament dal temp da tutgar ils zains dal «Grossmünster». Durant l'enviern tutgava il zain dal Grossmünster numnadamain gia las 17:00, ma suenter l'equinotg sunava el in'ura pli tard a las 18:00 – il Sächsilüüte.

Poppas da strom vegnan er arsas en il Grischun

Il Grischun è il chantun da las bleras vals e muntognas ed uschia èn sa sviluppadas bleras tradiziuns ed usits muntagnards. Sco er a Turitg datti en il Grischun divers usits che sumeglian l'arsa dal Böögg. L'arsa dal «Hom Strom» a Scuol è l'exempel che sumeglia forsa il pli fitg la tradiziun dal Böögg.

Ma er auters usits primavauns han sumegliantas ragischs che simboliseschan il cumenzament da la primavaira ed annunzian il temp pli chaud da l'onn. Tals usits datti en pliras regiuns grischunas. In dals pli populars è senz'auter il Chalandamarz. La tradiziun da stgellas e giaischlas attira mintg'onn bleras turistas e blers turists en las regiuns grischunas.

Autras tradiziuns dal Grischun

Avrir la box Serrar la box
-
Legenda: Chalandamarz a S-chanf Keystone

Usits e tradiziuns grischunas e lur istorgia.

Il «Steinböögg» dal prim d'avrigl

Ina idea speziala han gì il chantun e Grischun Vacanzas cun lur sgnocca d'avrigl sin Instagram. L'idea è stada ina nova versiun dal Böögg – il «Steinböögg». Quel è ina maschaida tranter il Böögg tradiziunal ed il capricorn grischun.

Suenter ch'igl è stà cler ch'il «Steiböögg» è mo in skerz, resta la dumonda anc averta: quant ditg arda il Böögg sin la plazza da Sächsilüüte per savair, quant bella che la stad daventa.

TSG 17:40

Artitgels legids il pli savens