L’agl d’urs, enconuschent er sco Allium ursinum, è in ingrediaint fitg popular en la cuschina da primavaira. Ma pertge porta questa erva da primavaira selvadia il num dal retg dal guaud, l’urs? En «Nossa Cuschina» explorain nus ils origins e las legendas che collian l'agl d'urs aromatic cun l’urs e sia forza.
In gust exclusiv per la primavaira: agl d’urs en cuschina
L’agl d’urs, in’erba da primavaira cun in gust marcant, è daventà in product fitg tschertgà. Cun sia stagiun limitada a paucas emnas per onn, vala el sco spezialitad che bleras cuschinieras e cuschiniers ed er amaturs d’erbas na vulan betg manchentar. Il cuschinier ed instructur da cuschina, Riccardo Wolf, daclera uschia las caracteristicas spezialas da l'agl da l'urs – er enconuschent sco «agl selvadi» – e sias applicaziuns multifaras.
Numerusas pussaivladads en cuschina
L’agl d’urs po vegnir duvrà en diversas preparaziuns en cuschina. Ins po integrar el en gnocchis da tartuffels, en raviolis u far in ieli da agl d’urs che va idealmain cun spargias verdas. Per in gust optimal vegn recumandà da preparar in pesto ubain in ieli cun figlias da agl d'urs frestgas e da cuvrir el cun ieli d’olivas, uschia resta el pli ditg frestg.
In recept proponì dil cuschinier Riccardo Wolf è da preparar tortellis fatgs a maun cun gust da agl d’urs. L'emplenida vegn fatga cun ricotta, suc da citrona e in pau paglietscha da lezza. Cun in zic paintg e chaschiel da muntogna vegn quest plat transfurmà en ina delicatessa da primavaira.
Legenda e tradiziun istorica dal agl d'urs
Gia ils Romans han duvrà il num latin Allium ursinum che signifitga «agl d’urs». L’erva selvadia crescha en lieus sumbrivauns ed umids durant la primavaira. En bleras culturas simbolisescha l’urs forza e fermezza. In’istorgia raquinta che l’agl d’urs saja l’emprima planta che l’urs maglia suenter ses paus d’enviern per recuperar energia. Questa credenza ha manà a l’idea che er ils umans possian survegnir forza d’urs tras il consum da questa erva.
In gust aromatic ed in’attenziun speziala
L’agl d’urs è apprezià en la cuschina per ses gust intensiv. El vegn duvrà per preparar pestos, salatas u er per recepts creativs sco guaflas cun agl d’urs. Tuttina datti ina remartga d’attenziun: L’agl d’urs po vegnir scumbiglià cun plantas toxicas sco la laschiva da matg.
La dumonda sch’ils urs maglian propi agl d’urs na po uschia betg vegnir respundida dal tuttafatg. Tenor observaziuns dal WWF Svizra datti confermas che urs en l’America dal Nord han gia gustà l'agl d'urs. Questa planta resta pia fascinanta, tant per ils umans sco per ils animals dal guaud.
Cun sia istorgia multifara, sia versatilitad en la cuschina e sia colliaziun cun la natira, è l’agl d’urs in simbol da la primavaira e da la forza.
Guaflas cun gust aromatic d'agl d'urs
L'emprim recept è dal cuschinier Fatmir Spescha, schef da la cuschina en il Center da sanadad Puntreis a Mustér. In da ses 28 recepts or da ses cudesch da cuschinar èn guaflas cun agl d'urs. Normalmain enconusch'ins guaflas plitost sco insatge dultsch, quai è uss ina varianta salada cun in dip da quarc.
Il «Bärwich»
Il segund recept è in da l'experta dad ervas Gisula Tscharner da Veulden. Ella propona in paunet cun agl d'urs, il «Bärwich». Per l'experientscha autentica propona ella da preparar ordavant paunets cun in bun paintg d'alp e sal. Impurtant saja chi'ns metta avunda paintg en il «Bärwich». Lura pon ins prender cun sai ils paunets en il guaud, nua ch'ins ramassa agl d'urs frestg. En il guaud vegnan ils paunets giudids subit cun l'agl d'urs frestg. Dentant pon ins era purtar l'agl d'urs a chasa e cumplettar là il snack simpel.
-
Bild 1 von 4. Paun, agl d'urs, paintg e sal. Bildquelle: RTR.
-
Bild 2 von 4. Tagliar il paun en flettas, metter si avunda paintg e sparpagliar il sal. Bildquelle: RTR.
-
Bild 3 von 4. Metter l'agl d'urs tranter las flettas o enturn il paunin. Bildquelle: RTR.
-
Bild 4 von 4. Voilà, il «Bärwich». Il paun pon ins era stgauder en il toster. Bildquelle: RTR.
Ieli d’agl d’urs fatg sez
Mintgin che vul rimnar agl da l’urs ha ses agen lieu preferì. En ils guauds umids e sumbrivauns creschan las feglias verdas e plain aroma en abundanza. La raccolta pon ins era utilisar per producir in ieli fatg sez. Sco ingredienza per spaisas u sco regal persunal fatg a maun è quest ieli d’agl da l’urs in highlight veritabel da la primavaira!
-
Bild 1 von 4. Bildquelle: RTR.
-
Bild 2 von 4. Bildquelle: RTR.
-
Bild 3 von 4. Bildquelle: RTR.
-
Bild 4 von 4. Bildquelle: RTR.
La seria «Nossa Cuschina» sa deditgescha regularmain a temas culinarics e porscha inspiraziun per cuschinar a chasa. L’entira seria davart l’agn da l’urs online, ensemen cun recepts innovativs. In’invitaziun per tut quels che vulan sentir la primavaira sin lur plat.