«Glüna nectar 37» sa numna il nov project multifar da Bibi Vaplan. Glindesdi passà è era cumparida en la chasa editura Zytglogge sia novella da début «Nektrarmond 37». La premiera dal program da concert è sonda proxima a Cuira en la Postremise. La FMR ha visità la musicista paucs dis avant la premiera e la publicaziun da sia novella.
Jau hai gia sco uffant siemià da scriver in cudesch cun in’istorgia.
«Jau hai gia sco uffant siemià da scriver in cudesch cun in’istorgia», di la musicista Bibi Vaplan a la dumonda daco ch’ella publitgescha uss ina novella. «L’onn 2019 hai jau cumenzà la lavur vi da differentas ideas per cudeschs. Suenter hai jau realisà la Popcorn-Opera e l’onn passà hai jau finì l’istorgia sur dad ina dunna che arriva senza vulair sin la glina.»
La novella raquinta da Maria Rosa che inscuntra sin la glina il verm da maila. Quel ha inventà la fortuna ed in bau luminus che producescha sabientschas per l’univers. Maria Rosa daventa plinavant manadra da l’uffizi da siemis e po uschia gidar ils umans giu sin terra.
Bibi Vaplan di che las ideas per las novas cumposiziuns sajan creschidas suenter che la novella saja stada scritta. «Jau sun in’artista multifara ed jau appreziesch da far bleras differentas chaussas sco da chantar e sunar differents instruments ubain era da scriver.» Ses mintgadi consistia per gronda part da lavurs organisatoricas ed uschia stoppia ella cumbatter per vegnir da far lavur creativa.
La cifra magica 37
L’istorgia da la novella «Nektrarmond 37/Glüna nectar 37» ha sa chapescha in connex cun ils concerts che stattan avant porta. Bibi Vaplan agiunscha dentant ch’ella e ses ensemble na raquintian betg l’entira novella sin tribuna: «Cun musica, text e videos creain nus in’atmosfera sin il palc che pussibilitescha d’entrar en il mund da l’istorgia.»
A la dumonda tge che la cifra 37 en il titel da la novella e dal program da tribuna muntia, di la musicista che quella cifra saja il resultat da la furmla magica da la fortuna. «Tar la Popcorn-Opera èsi stà l’essenza che las popcornautas ed ils popcornauts han stuì chattar per turnar da l’univers da popcorn sin terra. Questa equaziun gioga er ina rolla tar il nov project.»
La vita sco artista
«Viver sco artista è brutal dir», di Bibi Vaplan suenter ch’ella ha mussà ses atelier en chasa da scola a Lumbrein en Lumnezia. «Jau na sai betg cura che jau hai fatg l’ultima giada in entir di liber u vacanzas.» Il business da musica saja sa midà fitg ils ultims onns cun tut ils streamings e cun l’intelligenza artifiziala.
Jau na sai betg cura che jau hai fatg l’ultima giada in entir di liber u vacanzas.
«Jau hai tschertgà ina via da far insatge che fascinescha ed inspirescha mai uschè fitg e che dat a mai la forza da supportar tut las sfidas enormas», uschia Vaplan. Ord l’entusiassem da quai ch’ella haja creà ils ultims onns saja tranter auter naschida sia relaziun cun ils dus bovs Roccobello e Leon, raquinta l’artista.
«Ina societad senza cultura fiss ina societad depressiva», di Bibi Vaplan che lavura dapi 2009 sco musicista libra e che chanta rumantsch. «La cultura professiunala ha ses pretsch. Cun l’abundanza digitala ed ina surofferta da pussaivladads manca adina dapli la stima per nossa lavur.» Quai haja per consequenza che bleras lavureras e lavurers da cultura professiunals vivian cun in minimum d’entradas ubain stoppian far anc autras lavurs sper l’engaschi artistic.
La magia da Lumbrein
Bibi Vaplan è creschida si a Scuol. Ella ha studegià musica al conservatori da Turitg ed ha acquistà là il diplom d’instrucziun da clavazin. Dapi bundant diesch onns viva la chantadura e musicista a Lumbrein, il vitg nativ da sia mamma. «Lumbrein è in lieu pitschen e fitg quiet. Jau giaud quai e sun inamurada en Lumbrein. Jau appreziesch la natira, la magia e la pasch da quest vitg.»
Ma i dettia era varts pli sumbrivaunas en in vitg pitschen. «Jau hai l’impressiun che la glieud na chapescha betg adina mai. Blera glieud ha grev da chapir che jau viv in’autra vita sco artista.» Quai saja simplamain auter che d’avair ina professiun convenziunala. Ella saja bleras sairas vi da la lavur en ses atelier enfin prest mesanotg ed haja il proxim di termins gia la damaun. «Blers vesan be cura che jau vom ina giada a spass.»
Uschia vai enavant
Suenter la turnea da «Glüna nectar 37» cun endisch concerts en l’entira Svizra ed en il Luxemburg ha Bibi Vaplan novs plans. «Malgrà che jau hai gist raquintà da quai che dat da pensar a mai, n’hai jau mai pers la motivaziun da far enavant. Jau poss constatar che jau hai fatg in bun svilup e che jau hai plans per l’avegnir.» L’onn proxim cumpara in cudesch da Bibi Vaplan e Martin Fässler davart ils dus bovs Roccobello e Leon. E l’onn 2028 u 2029 prevesa ella da far in pelegrinadi artistic cun ils dus bovs tras la Svizra.