Siglir tar il cuntegn

Profil Luzian Spescha: «Jau dun colur a quai che n'è betg colurà»

Luzian Spescha (73) ha scuvert la pictura pir cun passa 30 onns, cura ch'el era gia activ sco scolast en la Bassa. Mo da quel mument enavant n'ha l'art betg pli laschà ir el. Influenzà dals expressiunists, per exempel dad Ernst Ludwig Kirchner, ha el sviluppà in stil inconfundibel. «Jau hai forsa dà si colur a quai che n'è betg stà adina colurà», descriva el sias ovras, ch'èn savens caracterisadas da tuns ferms. Ses motivs van da cuntradas glischantas a plantas en fluriziun enfin a cumposiziuns structuradas che uneschan architectura e natira.

Spescha vesa ses viadi artistic sco in svilup constant. Dal naturalissem sur l'impressiunissem enfin a fasas expressiunisticas e constructivas – sia pictura nascha or dal mument. El lai influenzar da la casualitad che maina lura vinavant al maletg finì. «Mintgatant dun jau la colur en moda expressiunistica, mintgatant impressiunistica – quai è in experiment constant», declera el.

L'amur sco ancra da vita

Sper ses art è stada la relaziun cun Erika Gubler in element central da sia vita. Ils dus èn s'enconuschids per casualitad, cura che Spescha ha cumprà in maletg en sia gallaria. Malgrà ina differenza da vegliadetgna da 15 onns è sa sviluppà in partenadi profund. «Ella è stada ina dunna impressiunanta, eleganta ed intelligenta, cun ina radiaziun quasi magica», sa regorda Spescha. Lur relaziun è stada caracterisada da respect reciproc, interess cuminaivel – spezialmain per litteratura – ed ina fina solidaritad. «Nus n'avain betg gì grondas ambiziuns e n’essan era betg viagià bler. Ma nus essan stads qua in per l'auter, e quai ans ha bastà», di el.

Ina perdita gravanta

Suenter 26 onns cuminaivels ha la diagnosa da cancer dal pancrea tutgà Erika Gubler e Luzian Spescha nunpreparadamain. «Nus avain savì da l'emprim mument che quai na saja betg curabel», raquinta Spescha. La malsogna e la mort da sia partenaria è stada ina da las fasas la pli greva da sia vita. Spezialmain era ils mais suenter la mort d’Erika Gubler, en ils quals el ha stuì cuntinuar a dar scola, descriva Luzian Spescha sco emoziunalmain gravant. «Il plaschair da viver mancava e l'ordinari è daventà ina sfida», di el guardond enavos.

In nov chapitel da vita

Malgrà la perdita ha Spescha chattà plaun plaunet enavos en la vita. La pictura, che l'accumpogna gia uschè ditg, è daventada puspè ina funtauna da plaschair e d'expressiun. Oz giauda el mintga di, sa deditgescha vinavant a sia art ed ha era chattà ina nova partenaria. «Il plaschair da viver è turnà, ed jau sun engraziaivel per mintga mument», di el.

 

RTR Profil 09:00

Artitgels legids il pli savens